De naam "Hekhuis".


De naam "Hekhuis" blijkt al een oude naam te zijn. Dit blijkt onder andere uit het feit dat boerderijnamen en namen van personen met de naam Hekhuis al vroeg in de leenregisters van de provincie Overijssel voorkwamen.

Waar komt de naam Hekhuis vandaan. Dhr. J. Stoelhorst van de Stichting Heemkunde Markelo geeft hierover de volgende uitleg.
De naam Hekhuis komt in verschillende marken voor en ze hoeven geen relatie met elkaar te hebben. De familienamen werden afgeleid van de boerderijnamen en de boerderijnamen waren afgeleid van de voornaam van de eerste bewoner of van de naam van de grond ter plaatse of andere plaatsaanduidingen. Hekhuis is waarschijnlijk heel simpel afgeleid van "huis bij het hek". Vroeger waren in deze omgeving de gronden niet omheind, dus het vee liep vrij rond op de gemeenschappelijke markegronden. Slechts rondom de Es (dat was particulier bezit) was een omheining (vaak een sloot en/of dicht struikgewas) aangebracht, met op verschillende plaatsen hekken waardoor men toegang had tot de Es. De boerderij Hekhuis in Herike ligt inderdaad aan de rand van de Esgrond en in de buurt van de zeer oude Havezate Stoevelaar, waaraan het ook lang in eigendom toebehoorde.

Dhr. Stoelhorst meldt verder:
De boerderij Hekhuis behoort tot de oudste boerderijen in de buurtschap Herike. Het is al voor 1475 bekend van het schattingsregister als het "gewart erve Hechues".
De buurtschap Herike is in de 80-jarige oorlog, met name in de periode van 1580-1597, op een paar boerderijen na volledig verwoest geweest. In 1580 koos Overijssel de zijde van de Unie. Veel kreeg men toen te lijden van de plunderingen der Staatse troepen (het eigen leger dus), die vanwege de slechte soldij-betaling maar gingen plunderen. In 1581 werd de stad Goor door de Spaanse troepen belegerd en werd het platteland rond Goor leeggeroofd. Omstreeks 1600 liggen de landerijen van de boerderij ten gevolge van de oorlogshandelingen woest en de bewoners zijn vertrokken.


Boerderij 't Hekhuis te Herike (Markelo).
(Ets van Piet Stals, gemaakt in 1976).


Volkstelling 1748 Markelo:
* Op Erve Hekhuis in de buurtschap Herike woonden Jan (Leeting), gehuwd met Fenneken Heckhuis, Lambert Heckhuis en Anna Plasmans met de kinderen Marritien, Gerritien en Harmen.
* Op Caterplaatsjen van Derk ten Hekhuis in de buurtschap Elsen woonden Derk ten Hekhuis en Anna Matena.
* Op Caterplaatse van Derk Letinck (geboren Mensink) in de buurtschap Elsen woonden Jenneken Hekhuis, en Derk Mensink en Jenneken Hegeman.