Ambrasserie Hulst

 Tegenstroomkoeler                                                                    
              
                
    

Aan het einde van het bierbrouwproces is het van groot belang dat het hete wort snel wordt afgekoeld alvorens de gist(starter) toe te voegen. Dit is om te voorkomen dat wilde gisten of bacteriën kans maken om ons wort te bederven.

Het koelen kan je op verschillende manieren doen. De één zet het vuur uit en laat het wort gewoon staan totdat het afgekoeld is. De ander zet de kookpan met wort in een bad met koud water. Weer een ander maakt van een koperen buis een spiraal die hij in de kookpan zet en laat vervolgens koud water doorheen de spiraal lopen.

Echter deze koelmethoden hebben o.a. de volgende nadelen:

·         te lange koeltijd,

·         het wort komt in contact met de buitenlucht (geen gesloten systeem),

·         je dient de pan met hete wort te verplaatsen (risico op brandwonden en rugklachten),

·         spiraal lastig schoon te maken,

·         veel koelwater nodig

In brouwerijen gebruiken ze vaak platenkoelers of buiskoelers. Deze hebben bovengenoemde nadelen niet. Ze zijn echter voor een hobbyist te duur in aanschaf en onderhoud en bovendien heb je specifieke materialen, materieel, kennis en vaardigheden nodig om ze zelf te kunnen maken. Maar niet getreurd. Er bestaat nog een andere soort koeler: een tegenstroomkoeler.

Een tegenstroomkoeler is een buis in een buis. In de binnenste buis loopt het wort de ene kant uit en tussen de binnenste en de buitenste buis loopt het koelwater de andere kant uit. Het wort koelt zo af en het koelwater warmt op. Het principe is dus simpel. Maar hoe kun je dit nu eenvoudig zelf maken met weinig middelen. Neem voor de binnenbuis uitgegloeid koper van de rol. Neem voor de buitenste buis een tuinslang. Scheid de uiteinden van de buizen vervolgens door een T-stuk (Zie afbeelding 1).

Afbeelding 1= schematische tekening aansluitingen

Bron: Clubblad De Roerstok 1997

A= wort in, B= koelwater uit, 1= koperen buis, 2= wartel knelafdichting, 3= huis T-stuk, 4= tuinslang, 5= slangenklem.

Nu zullen we uitleggen hoe je zo’n tegenstroomkoeler kunt maken, welke materialen je nodig hebt en tot slot over welke gereedschappen je dient te beschikken. Voor het samenstellen van de bouwpakketten zijn we uitgegaan van materiaal dat overal goed verkrijgbaar is. Toch hebben we enkele ietwat moeilijker te verkrijgen materialen toegepast omwille van prijs of de benodigde kwaliteit.

Er worden twee bouwpakketten beschreven: een kleine koeler met knelverbindingen en een grote koeler met soldeerverbindingen. De vetgedrukte getallen zijn de minimum- en maximumprijs voor het bouwpakket. De minimumprijs is van toepassing als je enkele benodigdheden al hebt. Denk bijvoorbeeld aan Ty-raps, schuurpapier, 5cm koperen pijp, soldeertin en –vloeimiddel, etc.

Benodigd materiaal:

Kleine koeler (knelverbindingen) MET slangkoppeling tbv wateraansluiting

Kleine koeler (knelverbindingen) ZONDER slangkoppeling tbv wateraansluiting

Benodigd gereedschap:

                                                                                                Afbeelding 2= Kleine tegenstroomkoeler

Benodigd materiaal:

Grote koeler (soldeerverbindingen) MET slangkoppeling tbv wateraansluiting

Grote koeler (soldeerverbindingen) ZONDER slangkoppeling tbv wateraansluiting

Benodigd gereedschap:

                                                                                                                              Afbeelding 3= Grote tegenstroomkoeler

Clubartikelen              Schorten met logo van ons Gilde te koop voor € 15,00 per stuk