Telkens weer opstaan

Overweging bij het feest van de Opdracht van de Heer    -    2 februari 2014
(Lezingen: Maleachi 3,1-4; Lucas 2,22-40)

Het gebeurt wel, dat een schrijver zijn boek opdraagt aan iemand met wie hij een bijzondere band heeft. Deze persoon heeft een speciale betekenis voor de schrijver en dat mag publiekelijk bekend zijn; hij of zij wordt geëerd doordat de naam wordt vermeld op een afzonderlijke bladzijde aan het begin van het boek. De arbeid van het schrijven komt daarmee in een ander licht te staan. Het werk is niet enkel gedaan omwille van het verhaal of vanwege de benodigde inkomsten, maar ook omdat de auteur daarmee de geliefde persoon wil eren. De arbeid wordt toegewijd aan wie deze eer toekomt. En daar zit vaak ook een element van dankbaarheid in. Zo van: geweldig, wat jij voor mij betekent.
      Toewijding en dankbaarheid spelen ook een rol, wanneer de ouders van Jezus hem naar de tempel brengen om de offervoorschriften te vervullen. Lucas, de evangelist, vertelt ons dat Maria en Jozef trouw zijn aan hun geloof in God. In hun leven en werken laten zij doorklinken wat God met mensen voor ogen staat. Daarom gaan ze naar de tempel. Het kind, waar zij naar hebben uitgezien en waar zij verantwoordelijk voor willen zijn, wordt opgedragen aan God. En daarmee wordt God de eer gebracht die hem toekomt. Maria en Jozef beseffen, dat dit kind niet alleen betekenis heeft binnen hun eigen denkkaders. Het maakt deel uit van een groter geheel, van de goddelijke dimensie in ons leven.

Licht en uitzicht
In het verhaal van Lucas komen nog andere mensen voor, die leven in het besef van deze goddelijke dimensie. Simeon neemt, zodra de ouders met Jezus de tempel binnenkomen, het kind in zijn armen. De belofte die aan hem gedaan is, komt nu tot vervulling. Hij mag – in dit kind – met eigen ogen Gods heil aanschouwen; nu kan hij in vrede sterven. Want, zegt Simeon, dit kind zal een licht zijn voor de heidenen en een glorie voor het volk van Israël. Licht voor de heidenen, dat wil zoveel zeggen als: Jezus zal in zijn handelen en spreken laten zien, hoe er licht en uitzicht kan komen voor alle mensen. Licht en uitzicht, waardoor de duisternis, nijd en afgunst, onrecht en hardvochtigheid kunnen verdwijnen. En dat licht en uitzicht zal afstralen op het volk van Israël, zal er zijn tot glorie van Gods geliefde volk.
      Maar licht en uitzicht komen er niet zonder meer. Dit kind, weet Simeon, zal ook tegenspraak oproepen, weerstand veroorzaken. Want de gezindheid van het mensenhart zal bepalen, of mensen willen meegaan in de zachtmoedigheid en de kwetsbare opstelling van Jezus of zich juist ertegen verzetten. De gezindheid van mensen zal aan het licht komen naar gelang hun opstelling van dit kind. Wie bereid is Jezus te volgen in zijn kwetsbare en tegelijk gevaarlijke levenskeuze, die mag hopen op het vinden van de goddelijke dimensie in haar of zijn leven.

Vervulling
Hanna is – in het verhaal van Lucas – de tweede persoon, die leeft in het besef van deze goddelijke dimensie. Van haar wordt verteld, dat zij een profetes is, terwijl Simeon wordt aangeduid als iemand die trouw is aan de wet. Daarmee kun je Simeon en Hanna beschouwen als de vertegenwoordigers van de joodse wet en de profeten, twee belangrijke onderdelen van het Oud Testament. Deze twee mensen – als het ware de representanten van de hele voorgeschiedenis – herkennen het kind als de vervulling van die voorgeschiedenis. Hanna spreekt over het kind (je mag aannemen met blijdschap en enthousiasme) tot iedereen die hoopt op de bevrijding van Jeruzalem. Deze stad van vrede zal eens ook echt een stad zijn waar mensen kunnen leven in vrede: met elkaar, met zichzelf, met God. In Jezus komt deze hoop tot vervulling.
      Maar zoals gezegd: de gezindheid van mensen zal aan het licht komen naar gelang hun opstelling van dit kind. Het is 'bestemd tot val of opstanding van velen', zo staat er. Het optreden van Jezus zal niet alleen maar bijval vinden. Het zal ook tegenstand en verzet oproepen. Het zal uiteindelijk ertoe lijden, dat hij als een crimineel wordt veroordeeld en geëxecuteerd. De vraag is, of je bereid bent hem op die weg van kwetsbaarheid en dreiging te volgen. Daarom is het nodig, dat je probeert je hart te zuiveren, zoals in de eerste lezing de gezant van God, de engel van het verbond, de harten van de levieten moet zuiveren en louteren.

Telkens weer opstaan
In het verhaal van Lucas zien Simeon en Hanna met eigen ogen Jezus als de vervulling van wat in de voorgeschiedenis is voorzegd: in hem komt de goddelijke dimensie van ons bestaan in al zijn volheid tot uitdrukking. En de vraag aan ieder van ons is dan: zien wij dat ook? Zijn wij bereid hem te volgen of keren wij ons van hem af. Laten we ons meenemen op die weg van kwetsbare liefde, die ook risico's met zich meebrengt? Of willen we de gevaren vermijden en kiezen wij voor eigen zekerheid, misschien wel ten koste van anderen? Natuurlijk is het beantwoorden van deze vraag soms afhankelijk van de situatie die zich aan je voordoet. Maar telkens gaat het toch om deze vraag: vallen we Jezus af of vallen we hem bij? Komen wij door hem ten val of vinden wij – in en met hem – de opstanding? Het zal wel gaan, zoals zo vaak, met vallen en opstaan. Maar toch telkens: opstaan, en weer opstaan, en nog een keer.

Terug naar het overzicht -- Reageren? Ga naar de contactpagina --

© 2005- Wiel Hacking