Schiphol heeft sinds 20 februari 2003 een banenstelsel met vijf hoofd start- en landingsbanen:
- Aalsmeerbaan (18L-36R), 3400 meter
- Buitenveldertbaan (09-27), 3450 meter
- Kaagbaan (06-24), 3490 meter
- Polderbaan (18R-36L), 3800 meter
- Zwanenburgbaan (18C-36C), 3300 meter
Daarnaast is er nog de Schiphol-Oostbaan (04-22). Deze korte baan wordt hoofdzakelijk gebruikt voor klein luchtverkeer ( general aviation ) en door regulier verkeer als de omstandigheden dit noodzakelijk maken.
Baannummering
Elke start- en landingsbaan op Schiphol heeft een eigen naam en een technische codering. De cijfers komen overeen met de graden van een magnetisch kompas (360 graden). Het noorden ligt op 0, het oosten op 90, het zuiden op 180 en het westen op 270 graden. De laatste 0 wordt bij de naamgeving weggelaten. Omdat de vliegrichting van het toestel wordt aangehouden, staan de cijfers precies andersom dan de ligging van de baan zou doen vermoeden.
Voorbeeld: de Kaagbaan ligt op 060-240 graden, dit wordt: 06-24. De Polderbaan ligt op 180 - 360 graden, dit wordt 18 - 36. Omdat de Zwanenburgbaan, de Polderbaan en de Aalsmeerbaan evenwijdig liggen, worden voor de duidelijkheid de toevoegingen L (links), R(rechts) en C(Center) gebruikt. Een vlieger die vanuit het noorden Schiphol nadert (koers 180 graden) heeft drie evenwijdige banen in zicht: de Polderbaan rechts (18R), de Zwanenburgbaan in het midden (18C) en de Aalsmeerbaan links (18L). Bij een nadering vanuit het zuiden is het per baan net andersom: Polderbaan links (36L), de Zwanenburgbaan in het midden (36C) en rechts de Aalsmeerbaan (36R).
Of een baan beschikbaar is hangt in de eerste plaats af van de wind, het zicht, en de conditie van de baan. Daarnaast moet rekening worden gehouden met periodiek baanonderhoud en met de aanwezigheid van vogels. Ook de beschikbaarheid en de nauwkeurigheid van het Instrument Landing System (ILS), waarmee ook bij slecht zicht landingen kunnen worden uitgevoerd en de verlichtingsapparatuur kunnen bepalend zijn of een baan al dan niet kan worden aangeboden.
Welke van de banen die beschikbaar zijn, worden ingezet wordt bepaald aan de hand van het geluidspreferentieel baangebruiksysteem (GPBS). Het GPBS bepaalt de banen en combinaties daarvan die uit oogpunt van veiligheid de eerste voorkeur verdienen en daarbij de minste hinder veroorzaken.
Aalsmeerbaan 18L-36R
De Aalsmeerbaan kan, net als de Polderbaan, maar in één richting worden gebruikt.
De baan wordt alleen ingezet voor starts naar en landingen vanuit het zuiden.
Deze baan is in principe tussen 23.00 en 06.00 uur gesloten voor startend en landend verkeer en mag dan alleen worden gebruikt als de Polderbaan en Kaagbaan niet beschikbaar of bruikbaar zijn of in geval van reddingsacties of hulpverlening. De baan heeft een lengte van 3400 meter en is 45 meter breed. De exacte ligging van 18L is 183,0 graden en de exacte ligging van 36R is 003,0 graden.
Buitenveldertbaan 09-27
De Buitenveldertbaan wordt vooral gebruikt voor starts naar en landingen vanuit oostelijke richting. De baan wordt alleen bij bijzondere weersomstandigheden ingezet naar en vanuit westelijke richting. De Buitenveldertbaan is in principe tussen 23.00 en 06.00 uur gesloten voor startend en landend verkeer. De baan mag alleen dan worden gebruikt als de Polderbaan en Kaagbaan niet beschikbaar of bruikbaar zijn of in geval van reddingsacties of hulpverlening. De baan heeft een lengte van 3453 meter en is 45 meter breed. De exacte ligging van 09 is 087,0 graden en de exacte ligging van 27 is 267,0 graden.
Kaagbaan 06-24
De Kaagbaan kan zowel in zuidwestelijke als in noordoostelijke richting worden gebruikt. De baan wordt voor gebruik naar en vanuit het noordoosten nauwelijks ingezet. De Kaagbaan is, samen met de Polderbaan, in principe altijd 's nachts in gebruik in en vanuit zuidwestelijke richting. Het hangt van de weersomstandigheden af of de baan dan als startbaan of als landingsbaan wordt ingezet. Voor de Kaagbaan zijn speciale nachtelijke aan- en uitvliegroutes ontwikkeld. De baan heeft een lengte van 3500 meter en is 45 meter breed. De exacte ligging van 06 is 058,0 graden en de exacte ligging van 24 is 238,0 graden.
Oostbaan 04-22
De Schiphol-Oostbaan is een relatief korte baan. Op deze baan kunnen de grootste vliegtuigen niet worden afgehandeld. (Boeing 747 e.d).
De Schiphol-Oostbaan is een relatief korte baan. Op deze baan kunnen de grootste straalverkeersvliegtuigen niet worden afgehandeld. De Schiphol-Oostbaan wordt gebruikt in de volgende omstandigheden:
- als hoofdlandingsbaan bij zuidwester storm; (bij harde zuidwesten wind kunnen de grotere toestellen aanvliegen op het glijpad van de Oostbaan en vervolgens afbuigen naar de Kaagbaan om te landen: landen 24).
- als baan voor zogeheten kleine luchtvaart of general aviation (klein zakelijk verkeert etc.)
- De Schiphol-Oostbaan mag 's nachts (tussen 23.00 en 06.00 uur) zowel voor start als voor landingen niet ingezet worden. Als de Schiphol-Oostbaan overdag voor landingen in gebruik is, kan dit met name merkbaar zijn in de binnenstad van Amsterdam en in het zuidwesten van de stad.
De baan heeft een lengte van 2014 meter en is 45 meter breed. De exacte ligging van 04 is 041,0 graden en de exacte ligging van 22 is 221,0 graden.
Polderbaan 18R-36L
De Polderbaan wordt alleen in (36L) en vanuit (18R) noordelijke richting gebruikt vanwege de ligging van Hoofddorp ten zuiden van deze baan. De Polderbaan is, samen met de Kaagbaan, in principe altijd 's nachts in gebruik in en vanuit het noorden. (Schiphol beschikt over twee nachtbanen.)
Tussen 23.00 en 06.00 geldt op Schiphol het nachtregime. Het hangt van de weersomstandigheden af of de baan dan als startbaan of als landingsbaan wordt ingezet.
Voor de Polderbaan zijn speciale nachtelijke aan- en uitvliegroutes ontwikkeld. De baan heeft een lengte van 3800 meter en is 45 meter breed. De exacte ligging van 18R is 183,0 graden en de exacte ligging van 36L is 003,0 graden.
Zwanenburgbaan 18C-36C
De Zwanenburgbaan kan in noordelijke en zuidelijke richting worden gebruikt, maar wordt hoofdzakelijk voor starts naar en landingen vanuit het noorden ingezet. Sinds 20 februari 2003 is de baan bovendien in principe tussen 23.00 en 06.00 uur gesloten voor startend en landend verkeer. De baan mag dan alleen worden gebruikt als de Polderbaan en Kaagbaan niet beschikbaar of bruikbaar zijn of in geval van reddingsacties of hulpverlening. De baan heeft een lengte van 3300 meter en is 45 meter breed. De exacte ligging van 18C is 183,0 graden en de exacte ligging van 36C is 003,0 graden.