de schelde

De Schelde

Met de schelde terug in de tijd.

1. Ons ontslag.

Op 12 januari 2000 waren we bij de rechtbank voor een mondelinge behandeling van het ontbindingsverzoek van de schelde van de arbeidsovereenkomst door de kantonrechter zoals de foto toont.

Op 1 april 1999 werden we op non aktief gezet voor vier maanden . Dat gebeurde in een angstige vreemde sfeer die door de direktie was geschapen in vergaderingen en kranteberichten. De ingeleenden werden een week naar huis gestuurd ,waarna er bij ons in afdeling 801 blokkenbouw maar weinig mensen overbleven. Toch werden we er één voor één uit geplukt en zonder opgave van reden naar huis gestuurd door een bedrijfsleider en iemand van personeelszaken .We kwamen al gauw tot de conclusie dat ze deze keer mensen met een ziektedossier en mensen waar ze een hekel aan hebben, gepakt hebben.Als er nu ineens geen werk meer is of de werf sluit maar dat is niet het geval in afdeling 801. Er is een constante vette orderstroom van de marine.Er was al eerder een behoorlijk personeelsverloop. En van vorige reorganisaties kenden we de leugen van de vervallen arbeidsplaatsen om meer ingeleenden te kunnen laten werken . Zo werken er nu continu vijf man die eerst zijn ontslagen bij ons en nu gewoon hetzelfde werk weer doen via een "koppelbaas" Ook werden er vaak mensen van andere afdelingen bij ons tijdelijk tewerkgesteld in de zogenaamde bemiddeling waarbij ze hoopten een contract te krijgen en hard gingen werken ; waarna de meesten na een half jaar toch weer werden weggestuurd, maar dan zijn ze ondertussen wel zonder verzet en goedkoop weggewerkt uit hun eigen afdeling en zijn hun vaste contract kwijt. Ook is ons bekend dat het percentage ingeleenden in afdeling 801 constant zo'n 32% is Dat is alleen al zo voor het marinewerk en door onze afwezigheid nu nog hoger ,want ook onze arbeidsplaatsen zijn niet vervallen, dat werk doen andere mensen die ook nog eens door ons zijn opgeleid . In het waslokaal zagen we een gepensioneerde man van het "sportieve bedrijf "Jansma overalls sorteren. In het magazijn heeft een ander een contract gekregen en ga zo maar door. Logies dus dat we niet op de bemiddeling ingaan maar onze werkplek terugeisen. Zonder overleg met ons op de vloer waren bondsmensen en de or akkoord gegaan met de plannen van de directie want deze keer zouden de klappen bij de leiding vallen. Dus restte ons slechts de stap naar een advocaat om onze werkplek te verdedigen. Het arbeidsbureau gaf ons gelijk maar de scheldeleiding kan daar niet tegen . Tegen je verlies kunnen dat moeten ze nog van ons leren want een werkman verliest nog te vaak de strijd.

Verschillende collega's schreven brieven om ons te steunen ,waaronder één van de hoofdstrekker van de schelde die mij als strekker steunde. Onze oude collega Willem haalde 57 handtekeningen op in de afdeling waarbij de mensen verklaarden dat ons werk er nog steeds is ,dus dat onze arbeidsplaatsen niet vervallen waren. De bedrijfsleider reageerde hierop door een lascoordinator ook met een lijst te laten rondgaan en de mensen hun handtekening te laten intrekken.Die lascoordinator was nota bene zelf eerder ontslagen en via de rechtbank weer teruggekomen eerst als lasser en daarna weer als baas. De kopmannen werden apart benaderd en een toeslag beloofd. De ingeleenden van steelwelding werden door de leiding van steelwelding onder druk gezet om hun handtekening terug te trekken . Die lijst is nooit boven water gekomen. Daar stond ook de handtekening van een zeer principieel christelijk mens op ,die dan toch zeker één gelogen zal hebben.

Toen we nog konden spreken van een vakbondsbolwerk bij de schelde , gingen we de straat op voor ons werk. En staakten we b.v. in 1980 twee weken met sukses tegen het asociale beleid en voor rechtvaardiger beloning van laagstbetaalden en leerlingen Het laatste mooie voorbeeld van solidariteit en sukses was dat we in mei 98 in de blokkenbouw als vaste en ingeleenden samen met een werkonderbreking van drie uur het wegsturen van een ingeleende toplasser hebben teruggedraaid ; de lasser had een eigen mening ,daar kan de huidige leiding niet zo goed mee overweg. Zo zijn er regelmatig conflicten die niets met het werk te maken hebben maar meer met de manier van leiding geven.De marineopdrachten zijn altijd al een goudmijntje geweest voor direktie en leiding. En de schelde is in trek bij gepensioneerde marinemensen om noch een graantje mee te pikken.Bij de koopvaardij opdrachten waren de kantoren leeg ,bij marinewerk zijn ze weer vol. Op de rechtbank bleek hoe asociaal het sociaal plan van de schelde is, want daar konden twee 55 plussers pas na bijna een jaar de toezegging krijgen om met een regeling te vertrekken. Terwijl een leidinggevende van personeelszaken na een ruzie de kantonrechtersregeling kreeg ,wat voor hem 30 maandsalarissen dus 6,5 ton was. Als collega's die in de laagste loonschalen zitten 2 of 3 of 4 in de wao komen dan is dat zo laag dat ze naar de bijstand moeten Onze hoop is nu gelegen in een beetje meer rechtvaardigheid en behoud van ons werk.De uitspraak van de kantonrechter is op 3 februari s middags bekend. De uitspraak is inmiddels: dat de schelde ons mag ontslaan per 1 september en dat daarna onze ww uitkering een paar jaar met een paar procent aangevuld wordt tot 80% zoals in het "sociaal "akkoord staat .En dat de schelde de vijftig plussers een kleine schadevergoeding betaalt van enkele duizenden die in geen verhouding staat tot de zgn kantonrechtersregeling ( zie bovenstaande tonnen) Maar ons ging het erom ons werk terug te krijgen en daarin hebben we verloren .De rechter heeft alle leugens en argumenten van de schelde overgenomen en ze gelijk gegeven omdat ze met faillissement dreigde.Dat heette in de jaren '60 gewoon klassejustitie ,de bazen krijgen altijd gelijk. . .

Krantenbericht uit de PZC:

Ook or lid meijer heeft die klassejustitie ervaren want hij werd ontslagen terwijl hij ook nog or lid was en gewoon wilde weten hoe er met het marinegeld werd geschoven. Onder het mom van algemeen belang raakte hij zijn baan kwijt en belandde nog enkele jaren in de bijstand, na jaren procederen. In alle opzichten wordt de maatschappij harder en asocialer ; zoals de collega's nu bedreigd worden hun baan te verliezen als ze geen 3 % loon en adv inleveren ,alsof we al niet genoeg ingeleverd hebben.Gelukkig hebben de mensen dat inleveren inmiddels geweigerd In de rsv tijd heeft die direktie ook miljoenen over de balk gegooid en ons er later voor op laten draaien .Nu lijkt het weer hetzelfde liedje. De vakbonden reageren te soft op die zaken of praten teveel mee met de tegenpartij. Waar blijven onze rechten als je zo uit je werk geplukt kan worden en op straat gezet kan worden,terwijl je werk er nog gewoon is

Vóór de reorganisatie werden mensen tegengehouden om weg te gaan vanwege het grote personeelsverloop en nu na de reorganisatie gebeurt dat weer .Er is in afdeling 801 geen personeelsoverschot maar een tekort,daar is niet naar geluisterd,door geen enkele partij. Om de rechter te paaien heeft de schelde ons nog een half jaar beloofd dus de ontslagdatum is 1 september 2000 en nu proberen ze die weer af te pakken door ons niet ons werk af te laten maken maar ons thuis onze dagen te laten opmaken en die niet uit te betalen .Eind april 2000 deed dezelfde rechter uitspraak in dezelfde reorganisatiezaak en gaf de schelde nu eens géén gelijk ;dus mag de schelde , twee man van afbouw niet ontslaan. Onbegrijpelijk dat wij ,midden in ons werk wél ontslagen mogen worden en nu deze twee collega's ,die wél minder werk hebben niet,als we ons met elkaar vergelijken. Natuurlijk vind ik dat iedereen recht zou moeten hebben op werk en dat niet iedereen zomaar ontslagen mag worden. Wie kan er nu nog wijs uit deze reorganisatie ? Inmiddels zijn we in de ww en aan het solliciteren . We kwamen bij een uitzendburo en die had een aanvraag voor personeel in onze oude afdeling.We hebben ons daar weer in laten schrijven voor ons oude werk. Via een advocaat moeten we nu nog procederen om onze vakantiedagen uitbetaald te krijgen en tevens doen we een beroep op het zgn sociaal akkoord dat elke keer beloofd dat ontslagenen het eerst in aanmerking komen als er vacatures zijn maar dat zelden wordt waargemaakt door de schelde met zijn or en vakbonden.Inmiddels bood de schelde aan om een kwart van de vakantiedagen uit te betalen in plaats van alle. Dat verhaal wordt dus nog vervolgd

2. Wilde werkonderbreking 801

7 mei 1998.Joop en nog enkele scheldelassers weigeren te tekenen voor hun laswerk en hij wordt als voorbeeld gesteld en door een bedrijfsleider weggestuurd tussen de middag.Hij is een ingeleende en moet direct zijn biezen pakken .Waar gaat het over.Vroeger was er altijd een lassersbaas en een scheepsmakersbaas en die regelden het werk. Lassersbaas werd afgeschaft en dat moest de andere baas erbij doen en die kreeg een lascursusje net als scheepsmakers die dat ook erbij mochten doen. Daar kwam natuurlijk niets van terecht. Een scheepsmaker kan toch niet alles tegelijk doen . De lassersbazen werden coördinators en lagen soms expres dwars. In het kader van verantwoording afschuiven naar beneden moesten de lassers de lasbeoordelingen van de leiding gaan tekenen. De lassers stelden dat hun las al hun handtekening was en dat die rapporten niet hun werk was en dat ze daar niet voor betaald werden. Als er iets niet goed aan hun las is dan kan dat gewoon gezegd worden en dan knappen ze dat toch gewoon op, dan is al dat papierwerk niet nodig. Lassers als joop ,die al zolang bij ons werken, voelen zich beledigd. Als ze voor het werk iets vragen dan worden ze door de leiding genegeerd maar die zit ondertussen wel over allerlei flauwekul te zeuren. Dus wilden ze niet tekenen. De scheepmakersbaas jan die joop verdedigd heeft, zegt tussen de middag dat de bedrijfsleider naar hem ook niet luistert dus erkent hij dat de mensen dan maar bij elkaar moeten komen om er wat aan te doen.Met vier man roepen we iedereen bij elkaar , dat gaat vrij gemakkelijk omdat de mensen de laatste jaren gewend zijn om te gaan vergaderen .We houden geen toespraken ,maar praten iedereen bij terwijl we onderaan de trap op de vloer staan. De zogenaamde bemiddelaars die zichzelf opwerpen om gauw naar boven te vliegen om te praten met de leiding gaan snel hun gang,zoals frietboer .......en .... We laten dat lekker gaan ;onze kracht ligt toch in het niet werken nu. Enkele or leden komen erbij en bedrijfsleider rinus brugge.De lassers gaan nu apart vergaderen onder leiding van de or ,die ons gescheiden houdt. Ondertussen discussiëren we met brugge die dat slecht kan en kwaad wegloopt zeggend : als dat zo moet dan stop ik ermee. Na drie uur komt Schuurman erbij en zegt dat joop kan blijven en dat de uren worden doorbetaald. Dat we rinus brugge een beetje moeten ontzien want hij heeft net een familielid verloren.

Later wordt het tekenen toch ingevoerd omdat dat op andere bedrijven ook zou zijn en dat wordt goedgekeurd door de OR. Na enkele maanden is het tekenen weer voorbij want in de praktijk werkt dat toch niet. Het was dus weer zo'n opgeblazen zaak van een ondeskundige leiding die op zijn strepen gaat staan. Zo zijn er legio voorbeelden aan te slepen van het rare beleid bij de schelde. Het meest positieve waarom ik dit voorbeeld aanhaal is dat we met succes een beroep deden op de solidariteit die er dan toch weer is , zelfs voor een 'ingeleende'. Laat dit een voorbeeld zijn voor collegaas die echt iets voor elkaar willen doen en een les voor die lui die klakkeloos directies en vakbondsbonzen volgen.

3. De wilde staking van 1980.

Samen met herbert sepers namen we na de vakbondsvergadering het initiatief. We peilden bij onze beste collegaas die altijd de verstandigste en betrouwbaarste indruk maakten of kaderlid van de bond waren zoals kees en frans en..anderen wat zij ervan vonden om te beginnen. Zij waren daarmee akkoord. En herbert die de weg goed kende op de werf ging rond met de boodschap: vanmiddag bij elkaar komen in de smederij. Snel nagedacht over de eisen. Die werden:

1 iedereen op de vloer één functiegroep hoger

2 voor de jeugd : volwassen loon bij volwassen werk

3 onderhandelen met de bonden

4 stakingsuren door de asociale directie te betalen

Dat had ik geleerd van stakingen bij de NSM en ADM in amsterdam en in belgië, die kennis was me door communisten verteld, want die hebben daar oprechte interesse voor. Ik had al van mijn collegaas en de cokes begrepen dat je niet zo gemakkelijk allemaal kon staken om alleen de ondersten omhoog te trekken, want iederéén wilde meer, en als je wilde winnen dan moest iedereen meedoen, dwars doorheen alle bonden en de ongeorganiseerden.

Bij eerdere korte stakingen ging men altijd naar huis behangen of drinken maar dat maakte de staking niet sterk daarom bleven we op de fabriek en vergaderden bijna elke dag massaal en gingen elke dag rond om degenen die nog wel werkten mee te krijgen . Op den duur deed nagenoeg iedereen van de vloer mee, zelfs streng kerkelijken en enkele bazen en kantoormensen.

4.Handtekeningen voor kirat in de zware plaatwerkerij.

Het uitdelen van de functiebriefjes rond de jaarwisseling was altijd een heel gedoe. Wie is er wél omhoog en wie niet. Voor kirat die altijd hard werkte en altijd maar in 4 bleef staan maakten we de volgende handtekeningenlijst:

"Elk jaar zijn voor velen de funktiebriefjes een teleurstelling. Voor ons is de grootste teleurstelling dat onze collega kirat niet naar loongroep 5 is. We vinden dat kortgezegd asociaal. Daarom vragen wij aan de bedrijfsleiding dat hij op 1 juli naar 5 gaat". Ondertekend door zo'n 47 handtekeningen.Bedrijfsleider Vermazen wilde de lijst eerst niet in ontvangst nemen.Later wel en in januari is kirat omhoog gegaan.

5.Bezwaarschriften functieklassificatie.Was je niet omhoog dan kon je bezwaar maken bij een commissie van de or die dan de schelde adviseerd.Collega smid Jan had dat gedaan waardoor die functie in 6 kwam.Ik deed dat voor het spantenbuigen.Mijn voorganger kees had groep 5 gekregen en toen hij een dag weg was na zijn pensionering zei mijn baas dat mijn werk maar 4 was. Kees had vroeger gewoon een andere functie in 5 gekregen op papier.Zo bleef er willekeur van de leiding.

6.Handtekeningen voor elvis. 6 December 1984 tekenen 40 man tegen de ontslagaanvraag van collega elvis.Hij werd door enkele collegaas flink getreiterd maar de hoofdzaak was voor ons het slechte personeelsbeleid.Die ontslagaanvraag werd dus niet goedgekeurd en hij bleef.

7. Enka bezetter uit 1972 Jan Uitzetter in de Volkskrant van 24 jan 81: De vakbond is een organisatie geworden. Hij moet weer een beweging worden; een arbeidersbeweging BE-WE-GING. Jan zijn idee is dat de arbeiders het alleen maar samen kunnen doen.Dat de verschillende fabrieken tegen elkaar uit worden gespeeld en dat de arbeiders dat niet moeten doen en ook eens naar de collegaas in b.v. latijns america moeten kijken, en niet alleen naar de economen van de bond. Jan keek ook naar de arbeiders in latijns america bijvoorbeeld, die weten waar ze voor vechten.Hij wilde internationale samenwerking van de mensen uit de fabrieken zelf, maar dat werd door de bestuurders overgenomen.

8. bestuur blg demka geschorst door bondsbestuur in 1981 Volkskrant 27 jan'81: de achtergrond is ook weer een actieve kadergroep die niet akkoord is met het matigingsbeleid van Groenevelt , ze vinden dat matigen is : weer inleveren van werk. En ze bedachten een solidariteitsstrategie als tegenwicht tegen reorganisaties. Als één afdeling van hoogovens (estel) het moeilijk heeft dan moet de solidariteit van alle arbeiders van het concern georganiseerd worden. En ze gingen die dan ook zelf organiseren, terwijl bondsbestuurders in de EEG zich al akkoord verklaarden met reorganisaties.

9. Het werk in de zware plaatwerkerij.

Deze brander laat zijn werk zien. Met een snijbrandmachientje de platen op maat branden.Het eerste wat ik als brander leerde was het wegbranden van dammetjes waarbij de ene collega( opa rijn ) je hand vasthield en de ander je rustig liet proberen.

De ene ploegbaas kwam een beetje dominant over zodat sommigen hem een dictator vonden. Als er geen werk was dan deed hij net alsof en liet de magneetkraan een stapel platen verleggen om te kijken wat de onderste was en daarna weer terug. Was je ziek geweest dan moest je voor straf een weekje slijpen.De andere ploegbaas was vriendelijker en was meestal zelf ook aan het werk , hij maakte wel eens een ankertje of iets anders voor jouw en iedereen, en als er problemen waren dan riep je hem erbij. Dat was wel relaxter.De mensen treiterden mekaar wel eens zozeer, meestal de zwakkeren die dan wel eens door de loods renden met een ijzeren staaf achter de treiteraar aan. Ook de bazen konden ruzie maken dat de ruiten sneuvelden.

De spantenbuiger Mataz,mijn syriese collega, bedient de machiene die één of twee spanten tegelijk buigt.Vroeger werden ze warm gebogen.Ik had het geleerd van mijn oudere collega Kees Oreel .Hij had wat aversie tegen de bazen en als jan weer eens naar het kantoortje liep dan zij hij tegen mij : kijk daar gaat hij weer. Met andere woorden : hij praat teveel met de bazen.Kees stond in loongroep 5 .Toen kees met pensioen ging kon ik niet naar 5 voor hetzelfde werk want dat bleek maar 4 te zijn.

Smit jan maakt kleine doorvoeringen.Onderaan de foto liggen de aluminium hoekstalen klaar om gebogen te worden voor schoorstenen. Toen Jan zijn maat gemeentewerker werd op noord beveland, werd ik voor dat werk gevraagd.Jan was ook een traditionele bondsman dus dat was wel gezellig , we hebben heel wat afgediscussieerd. Jan was ook een echte scheldeman , want als je zei dat je ergens anders wat meer kon verdienen dan geloofde hij dat niet. Met de bedrijfsleider ging hij een nieuwe machine uitzoeken en op de terugweg gingen ze nog even lekker eten.De volgende dag vroeg ik hoe het geweest was en jan zei dat hij lekker gegeten had en nog een doosje bonbons meekreeg voor zijn vrouw. Over de machine had hij het even niet. In die tijd kon er nog veel, de bedrijfsleider kon via de achterdeur naar de stad , naar de kapper of boodschappen doen onder werktijd. Wij moesten veel voor de leiding maken die b.v. ook een boot wilden hebben. Het lukte ons dus ook om tussen de middag of onder werktijd wel eens wat voor onszelf te maken.

10. "Op en om de helling". De bedrijfskrant van de CPN die toen nog regelmatig verscheen roept op tot aktie tegen bestek '81. Dat wilde de collectieve uitgaven met 3 miljard omlaag en de lonen met 3% omlaag onder leiding van van Agt.De hellingkrant praat ook over de loonsverschillen van de scheldearbeiders met de collegaas van de koppelbazen die 300,- meer zouden verdienen.En pleit voor afschaffen van de loongroepen 2 en 3 en het opheffen van de blokkade voor de handarbeiders bij loongroep 6.

11. Ko Stam. Een groep sympathisanten(met de kommunistiese arbeidersorganisatie) verspreiden in januari 78 een pamflet waarin ze oproepen solidair te zijn met ko en zijn strijd tegen de ongezonde werkomstandigheden. Zoals in de dokloods,die vrijwel niet geventileerd was en waar ook het rioleringsgas bleef hangen.Alsook weigerde hij met asbest te werken op de cockerill werf in antwerpen waardoor ook een hele ploeg dat weigerde.Hij was al 30 jaar scheepsbeschieter bij de schelde Hij belandde in de ziektewet en toen hij daarna ander werk in de pijpenloods weigerde werd hij op staande voet ontslagen. Hij vocht nog drie jaar tegen zijn ontslag met zijn proces bij de rechtbank met een bondsadvocaat. De bond wilde het verder stil houden maar door anderen werd met dat pamflet om actieve solidariteit gevraagd .Hij won zijn proces maar bleef nog jaren aan de poort komen, hij hoefde(mocht) niet meer te werken.Toen ko weg was werden er dan toch maatregelen genomen tegen de lasdampen en de asbest kwam steeds meer in de belangstelling te staan.

12.Poortpamfletten. een andere communistiese groep, de marxisten leninisten (gml) verspreidden in de zeventiger jaren pamfletten aan de poort. Ze verzamelen een groepje arbeiders van de werf die zich in de russiese revolutie en het marxisme willen verdiepen en zich strijdvaardig opstellen in bedrijf. Vroeger vormde willem wisse voor de partij van de arbeid een gespreksgroep van scheldearbeiders voor zijn richting in de politiek.

13. Hersenspoeling. De discussies laaiden soms hoog op. Ongeorganiseerden beschuldigden bondsmensen ervan dat ze op cursussen werden gehersenspoeld. Je zag wel vaak dat als iemand baas werd , hij totaal van standpunt veranderde in het voordeel van de baas en ten nadele van de arbeiders.Ook or leden waren daar nogal vatbaar voor.

Ik ben in de fabriek gaan werken om een rechtvaardiger maatschappij te maken die ook zijn uitstraling moet hebben over de hele wereld want verschillende multinationals, die de wereld verzieken zitten hier en die moeten we hier veranderen.Die tegenmacht democraties opbouwen was mijn idee, degenen die zeggen door carriere te maken het wel zullen veranderen zie je dan later het zelfde doen van wat ze eerst bestreden, vandaar dat de verandering in de mensen zelf moet zitten die actiever worden en de maatschappij een andere vorm geven volgens mij dan een socialistiese.

De praktijk van oude or leden van de schelde als coen,gerard en jan de munck die in hun afdeling mondeling verslag uitbrachten aan de collegaas heb ik gelijk overgenomen en deed ik dus in de scheepsbouw en in de onderhoudsafdeling . Daar stond de bedrijfsleider dan om een hoekje mee te luisteren .En de mensen vonden dat prettig , ze hadden nieuws vanuit de or en konden vertellen wat ze zelf wilden en het wij gevoel werd weer wat gesterkt. Op het eiland had ik een marinepas nodig, maar die kreeg ik niet.Ze zeggen dan niet waarom niet.Eerst kon ik elke keer om een dagpas maar later werd dat geweigerd. Ik moest bij de MARID marine inlichtingendienst komen.Die twee man vertelden dat ik niet op het eiland mocht komen omdat ik daar niet werkte. Ik vertelde dat ik die mensen vertegenwoordigde in de or en met ze mocht overleggen volgens de wet.En ik kwam niet verder dan de kantine en die boten liet ik dan toch rechts liggen.Ze gaven geen krimp. Andere or leden hadden ook wel eens last van hun gehad. Van achter je aan fietsen tot bij iemand inbreken en de agenda meenemen. Eerst wilde ik er nog een individuele actie van maken , door bij een doop van een schip te verschijnen met een monddoek voor , omdat de andere or leden dit niet oppakten en die maridmensen zo het or kantoor binnenwandelden alsof ze dat dagelijks deden. Maar weer een individuele aktie houden heb ik niet doorgezet.