|
8-7-2003 |
| Advies
reprorecht : De factuur van de Stichting Reprorecht betalen of
niet? |
| In deze periode hebben
veel ondernemingen een factuur of een berekening ontvangen van
de Stichting Reprorecht. Door deze factuur of berekening tracht
de Stichting Reprorecht een vergoeding in rekening te brengen
voor het kopiëren van auteursrechtelijk beschermde werken.
Dient deze factuur of berekening te worden betaald? |
| De juridische basis
vergoeding reprorecht De factuur of berekening van de Stichting Reprorecht is gebaseerd op de Auteurswet. Uitgangspunt van de Auteurswet is dat het kopiëren van auteursrechtelijk beschermde werken zonder toestemming van de auteursrechthebbende niet is toegestaan. In 1972 is op deze hoofdregel een uitzondering geformuleerd, namelijk dat het binnen bedrijven en instellingen is toegestaan om zonder toestemming te kopiëren, doch dat dat daarvoor een vergoeding verschuldigd is. Dit is jarenlang een dode letter geweest. Daarin is nu verandering gekomen door de wijziging van de Auteurswet (wet van 28 maart 2002, in werking getreden op 1 februari 2003) waarin een nadere regeling wordt getroffen voor de incasso van deze vergoedingen (artikel 16h tot en met 16m Auteurswet). De Stichting Reprorecht is belast met de incasso van de vergoeding. De hoogte van de vergoeding wordt bepaald aan de hand van het aantal kopieën dat jaarlijks wordt gemaakt en het percentage dat daarvan auteursrechtelijk bescherm en derhalve reprorechtplichtig is. Slechts kopieën van artikelen in een dag-, nieuws- of weekblad of tijdschrift of een klein gedeelte van een boek zijn reprorechtplichtig. Niet reprorechtplichtig zijn bijvoorbeeld kopieën van interne nota’s, brieven, rapporten of verslagen en kopieën voor privé-gebruik. Vaststelling Vergoeding Op grond van de gewijzigde Auteurswet dienen gebruikers zelf opgave te doen van het kopieervolume. De Stichting Reprorecht heeft zelf al een schatting gemaakt van het totaal aantal kopieën en het percentage dat reprorechtplichtig is, volgens de Stichting Reprorecht ‘om de administratieve last tot een minimum te beperken’. De Stichting Reprorecht verzoekt om de juistheid te verifiëren en zonodig opgave te doen van het werkelijke kopieervolume. Daarna wordt een factuur toegezonden. De opgaveverplichting geldt niet indien per jaar minder dan 50.000 kopieën worden gemaakt. In dat geval maakt de Stichting Reprorecht een schatting van het kopieervolume en het reprorechtplichtige percentage en verzendt direct een factuur. De schatting is gebaseerd op de veronderstelling dat elk bedrijf in een bepaalde branche en met een bepaald aantal werknemers hetzelfde aantal kopieën maakt. Op basis van deze veronderstelling ontvangen bedrijven een branchespecifieke berekening of factuur gebaseerd op de gegevens zoals geregistreerd bij de Kamer van Koophandel en Fabrieken. De verschuldigde vergoeding per reprorechtplichtige kopie bedraagt € 0,045. Er kunnen vraagtekens worden geplaatst bij de handelwijze van de Stichting Reprorecht. De systematiek die de Stichting Reprorecht hanteert lijkt willekeurig en is in ieder geval niet afgestemd op de individuele situatie van een onderneming. Ook ondernemingen die bijvoorbeeld geen kopieerapparaat hebben, ontvangen een factuur of berekening. De Stichting baseert haar schattingen op een onderzoek van Veldkamp/NIPO naar het kopieergedrag bij ondernemingen. Voor dit onderzoek zijn slechts tien branches en 3000 respondenten benaderd, waardoor het niet goed mogelijk is om een objectief beeld te verkrijgen. Onduidelijk is of het onderzoek representatief is en op welke wijze het is uitgevoerd. Daarvoor zal het onderzoeksrapport en de onderliggende stukken nader bestudeerd moeten worden. Ook MKB-Nederland is van mening dat de Stichting Reprorecht beter, nauwkeuriger en individueler had moeten bepalen welk volume en reprorechtplichtig percentage van toepassing is op de desbetreffende bedrijven. De Stichting Reprorecht verdeelt de vergoeding onder de makers van de werken (de uitgevers). Er kan ook voor worden gekozen om rechtstreeks aan de maker te voldoen. Overeenkomst De Stichting Reprorecht presenteert de berekening of factuur als een dwingende aanslag of heffing. Dat is misleidend. De factuur of berekening is slechts een aanbod om een overeenkomst aan te gaan over de hoogte van de verschuldigde vergoeding. Op dit aanbod heeft de Stichting Reprorecht haar algemene voorwaarden van toepassing verklaard. Deze voorwaarden zijn te vinden op de internetsite van de Stichting Reprorecht (www.reprorecht.nl). Door binnen de gestelde termijn de factuur te betalen, de berekening te accepteren of geen bezwaar te maken tegen de berekening, wordt het aanbod met de algemene voorwaarden aanvaard en komt met terugwerkende kracht tot 1 februari 2003 een overeenkomst voor onbepaalde tijd tot stand. De algemene voorwaarden bepalen dat de overeenkomst slechts schriftelijk kan worden opgezegd met inachtneming van de opzegtermijn van tenminste 3 maanden tegen het einde van het kalenderjaar. Voorts wordt de mogelijkheid van verrekening of opschorting van betaling uitgesloten en wordt aan de betalingsplichtige de verplichting opgelegd tot het verlenen van medewerking aan het vaststellen van de hoogte van de vergoeding door de Stichting Reprorecht. Zodra de hoogte van de vergoeding is vastgesteld, geldt die voor het gehele kalenderjaar ongeacht of gedurende het jaar de situatie van de betalingsplichtige wijzigt. Voorts is de betalingsplichtige van rechtswege in verzuim indien niet binnen de gestelde termijn van dertig dagen wordt betaald. De Stichting Reprorecht kan alsdan administratiekosten, wettelijke rente en buitengerechtelijke en gerechtelijk incassokosten van minimaal 15% in rekening brengen. Bezwaar De betalingsplichtige kan schriftelijk bezwaar maken tegen de factuur of berekening. De volgende gronden van bezwaar zijn denkbaar: • De berekening van de Stichting Reprorecht is incorrect vanwege: Onjuiste branche indeling Onjuiste grootteklasse werknemers Onjuist jaarlijks kopieervolume Kopieervolume is nihil omdat er geen kopieerapparaat aanwezig is • Met de rechthebbende is overeengekomen dat de vergoeding rechtstreeks aan hem zal worden voldaan • De makers of diens rechtsverkrijgende hebben afstand gedaan van het recht op vergoeding De bezwaartermijn is 30 dagen na ontvangst van de factuur. Indien het bezwaar inhoudt dat de berekening van de Stichting Reprorecht niet correct is en er een opgave is gedaan van de juiste gegevens, zal de Stichting een nieuwe (bindende) berekening opstellen. Om te voorkomen dat de algemene voorwaarden van de Stichting Reprorecht op de overeenkomst van toepassing zijn, dient tevens bezwaar te worden gemaakt tegen toepassing van de algemene voorwaarden. De Stichting Reprorecht zal zich dan niet op haar algemene voorwaarden kunnen beroepen. De consequentie van het niet betalen van de factuur of het niet accepteren van de berekening, is dat het niet (meer) is toegestaan om reprorechtplichtige kopieën te maken. Aan het wettelijke vereiste dat er een vergoeding wordt betaald, wordt dan immers niet voldaan. Indien er desondanks reprorechtplichtige kopieën worden gemaakt, kan er sprake zijn van een overtreding van de Auteurswet en een inbreuk op de auteursrechten van de maker van het gekopieerde werk, met alle gevolgen van dien. Conclusie/Advies De berekening van de Stichting Reprorecht is gebaseerd op de Auteurswet. Tegen het feit dat er een vergoeding afgedragen dient te worden indien reprorechtplichtige kopieën worden gemaakt, kan weinig worden ondernomen. Dat is met zoveel woorden opgenomen in de Auteurswet. Tegen de wijze van uitvoering van deze regeling door de Stichting Reprorecht kan wel actie worden ondernomen. Indien de factuur of berekening onjuist is, dient binnen 30 dagen na ontvangst bezwaar worden gemaakt tegen de hoogte van de factuur of berekening, de willekeurige wijze waarop die is vastgesteld, de indeling in een branche of werknemersklasse, alsmede tegen de toepassing van de algemene voorwaarden. Indien een factuur is ontvangen, dient betaling te worden opgeschort. Vanwege de ingewikkelde constructie die door de Stichting Reprorecht is gekozen en het risico dat er alsnog een overeenkomst tot stand komt, is van groot belang dit bezwaar zorgvuldig op te stellen en te formuleren. Indien het door de Stichting Reprorecht opgegeven kopieervolume en het reprorechtplichtig percentage daarvan, alsmede de branche en werknemersklasse juist is, zal het veelal weinig zinvol zijn om tegen de berekening of factuur bezwaar te maken. De factuur dient dan voldaan te worden. Wel adviseer ik in ieder geval binnen 30 dagen na ontvangst in de begeleidende brief bezwaar te maken tegen de toepassing van de algemene voorwaarden. Voor meer informatie: Mr Robin Horstman Reageer via Email |
Terug |