Uw Geheugen
Veel mensen maken zich zorgen over hun geheugen, met name als zij wat ouder worden. Dit is niet geheel ten onrechte. Immers boven de 85 jaar is 1 op de 3 mensen dement en boven de 90 jaar zelfs 1 op de 2. Het is een schrikbeeld om in vergetelheid weg te zinken. Het geheugen dat bent U immers zelf! Toch hoeven de meeste mensen zich geen zorgen te maken. Het geheugen blijft bij hen tot op hoge leeftijd goed functioneren.
Gebruik het of je verliest het
U moet Uw geheugen wel gebruiken! Als U eenmaal met pensioen bent, dan wordt U minder aangesproken op Uw geheugen. Dus zult U zelf wat moeten verzinnen om Uw geheugen te stimuleren. Het maken van puzzels, het spelen van Bridge, lezen en dan vooral navertellen! Internet leren gebruiken, in plaats van dom voor de televisie hangen. Bovendien kunt U Uw geheugen verbeteren door gebruik te maken van beproefde methoden. Kijk maar eens op: Online geheugen verbeteringscursus.
In Amerika is er een hele markt voor geheugenverbetercursussen. Er wordt veel onzin beweerd, in de trant van “je gebruikt maar 10% van je hersenen” (hoe weten ze dat?). “U kunt alles onthouden wat U wilt, (wat natuurlijk onzin is) als U maar deze cursus koopt.” Maar daar staat tegenover dat sommige methoden wel vrucht dragen en zinvol zijn. Per slot van rekening bent U het ezelsbruggetje “Meneer Van Dale Wacht Op Antwoord” ook nooit meer vergeten. En dit is vrijwel de enige methode om iets te onthouden die U op school geleerd hebt. Helaas is “leren en onthouden” nog steeds geen vak op school.
De feiten
Maar nu eerst wat feiten:
• De hersenen bevatten ongeveer 100 miljard neuronen (meer dan het aantal sterren van de Melkweg, dus als U er een paar verliest in de loop van de tijd, dan zult U dat nauwelijks merken).
• De gemiddelde opslagcapaciteit van de hersenen wordt geschat op enkele miljoenen Cd-rom’s (dus de smoes, dat Uw geheugen vol is, kunt U niet meer gebruiken). Op 1 Cd-rom kan overigens een 12-delige encyclopedie worden opgeslagen.
U kunt zich voorstellen dat naarmate U ouder wordt, U wel wat meer moeite moet doen om de gewenste informatie terug te vinden. Domweg omdat er zoveel informatie aanwezig is. En dat is dan ook in principe de enige nadelige invloed van ouder worden op het functioneren van het geheugen.
Uw geheugen is het persoonlijk archief van Uw leven. Hoe belangrijk ons geheugen is, dat beseffen we meestal pas als het ons in de steek laat. Stel je voor dat je je eigen vrouw en kinderen niet meer herkent. Dat je je omgeving niet meer kunt plaatsen. Dat je je niet meer herinnert, wat je in je leven gedaan hebt. Kortom, je bent alles vergeten, behalve je naam. Zou je leven dan nog leuk zijn? Uw geheugen maakt het leven tot Uw leven en vormt er de essentie van.
Soorten geheugen
Hoewel we nog steeds niet precies weten hoe het geheugen werkt, is het gebruikelijk om een onderscheid te maken in verschillende soorten geheugen.
Het kortetermijn-geheugen of werkgeheugen heeft een beperkte capaciteit, maar het langetermijn-geheugen is in principe onbeperkt. Bij het langetermijn geheugen wordt onderscheid gemaakt in het episodische of persoonlijke geheugen, het semantische en het procedurele geheugen.
Het episodische geheugen dat is ons geheugen voor persoonlijke gebeurtenissen. We zullen dit verder het persoonlijk geheugen noemen. Het persoonlijk geheugen verbleekt helaas door herhaling. U kunt zich wel Uw eerste vrijpartij herinneren, maar niet Uw 30ste (tenzij die toevallig heel bijzonder was). U kunt zich waarschijnlijk ook niet herinneren wat U vorige week dinsdag gegeten heeft. Zo zult U zich misschien ook Uw eerste vliegtuigvlucht herinneren. Van de daaropvolgende vluchten weet U vaak alleen nog die ene keer dat de bemanning dronken was en er een “bijna-crash” plaatsvond. Persoonlijke herinneringen kunnen worden uitgelokt door het waarnemen van een bekende geur. Plotseling herinnert U zich weer precies dat U als kind in de keuken bij Oma zat en wat ze toen zei. Het is dan ook opvallend dat patiënten met de ziekte van Alzheimer, vaak het eerst hun reukvermogen verliezen.
Het semantische geheugen, dat is ons geheugen voor geografie, taal en feiten. Dit deel van het geheugen verbetert wel door herhaling. Naarmate U vaker in dezelfde supermarkt Uw inkopen doet, weet U beter waar alles staat. Als U vaker een stad bezoekt, dan kunt U er makkelijker de weg vinden (maar zich waarschijnlijk niet meer elk bezoek afzonderlijk herinneren! Dat is namelijk weer het persoonlijk geheugen). Als U vaker Frans spreekt, dan zult U zich beter in deze taal kunnen uitdrukken.
Het procedurele geheugen, tenslotte, is ons geheugen voor aangeleerde vaardigheden. Dit is niet aan slijtage onderhevig. Zelfs als U 20 jaar niet gezwommen hebt, dan kunt U het nog! Waarschijnlijk bevindt ook de grammatica van de eigen taal zich in Uw procedurele geheugen. Het procedurele geheugen verbetert ook door herhaling. U kunt beter pianospelen, naarmate U meer oefent.
Het maken van een zogenaamde mindmap of tekening kan helpen om deze informatie te onthouden:
Aandacht
Tot slot: Alle onthouden begint met aandacht. U bent niet vergeten waar U Uw huissleutel hebt neergelegd! U hebt gewoon helemaal niet gekeken waar U de sleutel neergooide, toen U thuiskwam. Als U dan ook nog tegen U zelf zegt, dat U steeds vergeetachtiger wordt, dan wordt de zaak er niet beter op.
Het onthouden van namen
Zo is het ook met het onthouden van namen. Dat is het moeilijkste wat te onthouden is. Het kan al helpen om de naam te herhalen? U zei: Jansen van Grimbergen? En dan zou U er nog op door kunnen gaan: van Grimbergen, bent U soms van adel? En intussen bekijkt U de persoon. Zo kunt U proberen om een naam te onthouden. Als de persoon in kwestie een bijzonder kenmerk heeft, kunt u proberen dit kenmerk in verbinding te brengen met zijn naam. Bijv. een snor, een bril, een rare neus. Grimas, leidt dan tot van Grimbergen, maar je moet er wel een levendige fantasie voor hebben.
Ik heb het zelf opgegeven om namen te proberen te onthouden. Ik zou er 1000 per jaar moeten onthouden en dat lukt gewoon niet meer. Als ik iemand tegenkom die ik wel herken, dan zeg ik gewoon: "goh, ik kan even niet op uw naam komen." Ik zeg dan meestal mijn eigen naam en dan stelt die ander zich ook voor en is het pijnlijke moment weer achter de rug.