Homepage
 

Inhoudsopgave
 
 
 

VPR-Index (home)

Inleiding

Inventarisatie en analyse

Communicatiebeleid 

Extern Communicatieplan

Systematische analyse algemene folder

Promotieplan Mavo

Conclusie

Bibliografie

Bijlagen
Downloadable file
Word 97 (50 A4)

Download complete rapport
hier

Systematische analyse algemene folder

4.1 - Inleiding 

Het Maartenscollege omschrijft haar algemene folder als een folder die bestemd is voor toekomstige leerlingen en hun ouders. De folder heeft als doel het Maartenscollege te presenteren, ofwel over het Maartens te informeren. Het uiteindelijke doel van de folder moet echter het werven van deze , alleen nog maar potentiŽle, toekomstige leerlingen.zijn, omdat, zoals u als opdrachtgever zelf heeft benadrukt, de situatie in onderwijsland veranderd is. Om goed te kunnen werven moet de folder aanspreken bij de belangrijkste doelgroep, ofwel bij de leerlingen. Dit zijn immers degenen die geworven moeten worden. Zij spelen -zoals bleek in de Terreinverkenning PR uit 1994 en uit een door ons uitgevoerd onderzoekje- uiteindelijk veelal zelf de bepalende rol bij het kiezen van hun toekomstige middelbare school. Natuurlijk hebben de ouders op zijn minst invloed op de keuze van hun kinderen. Maar de ouders zullen, wanneer meerdere scholen dezelfde, bij het kind passende, opleidingsmogelijkheden bieden -wat door het huidige, grote schoolaanbod geregeld voor zal komen-, toch veelal geneigd zijn te kiezen voor de school die het kind het meest aantrekt. Dit blijkt overigens ook weer uit de Terreinverkenning PR, waarin staat dat 85% van de ouders op de enquÍtevraag 'Welke factoren zijn voor u het meest belangrijk geweest bij de keuze voor deze school?' het antwoord 'Het kind wilde zelf' gaf. De folder moet dus vooral de leerlingen aanspreken. Om goed te kunnen aanspreken moet de folder informatie bevatten die de leerlingen belangrijk vinden. Die informatie moet bovendien makkelijk uit de folder te halen zijn. De vraag die centraal staat in deze analyse luidt dan ook: 
Staat de informatie die de potentiŽle toekomstige leerlingen van belang vinden op voorkeursplaatsen in de folder? 
Om tot een antwoord op deze vraag te komen zijn vier tekstbronnen en een onderzoekje gebruikt. Deze zullen in paragraaf 4.2 besproken worden. In paragraaf 4.3 worden de resultaten van de analyse en de hieruit te trekken concusies besproken Tenslotte volgt in paragraaf 4.4 een stramien voor de herschrijving van de algemene folder. Als voorbeeld is hierin ťťn herschreven alinea opgenomen. 

4.2 - De algemene folder en leesprocessen 

In deze paragraaf zal de theorie besproken worden die nodig is om de onderzoeksvraag te kunnen beantwoorden. In paragraaf 4.2.1 wordt besproken waarom de algemene folder wervend moet zijn. In paragraaf 4.2.2  wordt uitgelegd wat leestaken zijn. Paragraaf 4.2.3 geeft weer hoe een representatie van relevante informatie kan worden opgebouwd. 

4.2.1 Werven 

In de inleiding is al aangegeven waarom het Maartenscollege tegenwoordig haar leerlingen moet werven. De school heeft echter meerdere mogelijkheden dan alleen via de algemene folder om potentiŽle toekomstige leerlingen te werven. Deze leerlingen krijgen immers ook informatie over het Maartens op de Open Dagen Toch moet het Maartens vooral werven via haar folder.De algemene folder is namelijkl ťťn van de eerste informatiebronnen die de leerlingen onder ogen krijgen, evenals folders van andere scholen. Open Dagen volgen pas later, ze worden immers in de algemene folder aangekondigd. Pauline Nieuwenhuizen schrijft in haar scriptie dat het tijdstip waarop informatie een persoon bereikt van belang kan zijn. Iemand kan minder ontvankelijk voor bepaalde informatie worden, omdat hij/zij op grond van andere informatie al in een bepaalde richting is gaan denken (1993, p.7). Voor het Maartens betekent dit, dat de school er voor moet zorgen dat de potentiŽle toekomstige leerlingen door de algemene folder al aan het Maartens als leuke/geschikte school gaan denken. Gebeurt dit niet, dan kunnen de leerlingen zich aangetrokken gaan voelen tot scholen die dit met hun folder wel voor elkaar krijgen. De leerlingen worden dan door de informatie uit een andere algemene folder al in de richting van een andere school gestuurd, en zijn dan minder of niet meer ontvankelijk voor de informatie die het Maartens nog op de Open Dagen heeft te bieden. En dan komt van verdere werving ook niets. Werven betekent aantrekken; hoe de potentiŽle toekomstige leerlingen door de algemene folder aangetrokken kunnen worden, staat in de volgende paragrafen. 

4.2.2  Leestaken 

De potentiŽle toekomstige leerlingen zullen de algemene.folder als het goed is lezen. Echter, niet in zijn geheel, want bij het lezen van teksten staat niet de gehele tekst centraal, maar datgene wat daaruit van belang is voor het verwerkingsdoel waarvoor de tekst gelezen wordt, bijvoorbeeld het kiezen voor een bepaalde school (Pander Maat, 1990, p.161). De lezer tracht de voor zijn doel belangrijke informatie te registreren, omdat teksten vaak te omvangrijk om volledige registratie binnen een redelijke tijd mogelijk te maken. (Van Dam en Brinkerink-Carlier, 1987, p.72). De lezer registreert deze informatie (in de vorm van tekstelementen) in zijn/haar hersenen, en verbindt die met de voorkennis die hij/zij al in zijn hoofd heeft. De informatie en de voorkennis vormen samen de representatie van de gelezen tekst. Deze representatie is noodzakelijk voor het kunnen uitvoeren van het doel/de doelhandeling waarvoor de tekst gelezen werd (Pander Maat, 1990, p.163). 
Hieruit kan geconcludeerd worden dat de doelhandeling waarvoor de tekst gelezen wordt bepaalt welke representatie de lezer moet opbouwen en daardoor welke tekstelementen relevant zijn (Pander Maat, 1990, p.165). De doelhandeling van de potentiŽle toekomstige leerlingen bepaalt dus ook welke representatie zij op moeten bouwen en daardoor welke tekstelementen uit de algemene folder voor deze lezers relevant zijn. Er zijn verschillende typen doelhandelingen (1990, pp.167-168). Eťn ervan is de doelhandeling van de potentiŽle toekomstige leerlingen, namelijk beoordelen. De potentiŽle toekomstige leerlingen moeten namelijk beoordelen of het Maartenscollege een geschikte/leuke school voor hen is. Alvorens zij dit kunnen doen moeten ze echter eerst nog een andere, voorbereidende doelhandeling uitvoeren, namelijk kennisverwerven van de informatie die zij van belang vinden als het gaat om het wel of niet kiezen voor een bepaalde middelbare school. Pas daarna kunnen ze beoordelen of het Maartenscollege al dan niet een geschikte school voor hen is. 
De potentiŽle toekomstige leerlingen moeten dus een representatie opbouwen van de voor hen relevante informatie als het gaat om het wel of niet kiezen voor een bepaalde middelbare school. Uit een klein onderzoekje (zie bijlage 4) dat wij, om recentere informatie te krijgen dan aanwezig in de Terreinverkenning PR uit 1994, hebben uitgevoerd onder leerlingen van groep 8 van de St. MichaŽlschool te Groningen, blijkt dat de leerlingen bij het kiezen van hun toekomstige middelbare school (21 van de 22 aanwezige leerlingen koos -naar eigen zeggen- zelf!) vooral hebben gekozen vanwege de mening van vriendjes of familie over de desbetreffende school, de bijzondere activiteiten die op de gekozen school georganiseerd worden, inclusief schoolreizen, de leuke leerkrachten op de gekozen school en de klasgenootjes of vriendjes die naar dezelfde school gaan. Ook werden het door de school aanbieden van creatieve vakken, het op de school aanwezig zijn van (moderne) computers en het dichtbij huis zijn van de school veel als redenen aangevoerd. Deze informatie vinden de leerlingen dus relevant als het gaat om het wel of niet kiezen voor een bepaalde middelbare school. Van deze informatie moeten de leerlingen dus een representatie kunnen maken. De mening van vriendjes of familie, de schoolkeuze van klasgenootjes of vriendjes en de ‘leukheid’ van leerkrachten zijn in een folder -althans in lopende tekst- niet weer te geven. Deze informatie maakt wellicht onderdeel uit van de voorkennis van de leerlingen, maar moet hen anders op een andere manier ter ore komen. De andere genoemde punten lenen zich hiertoe echter heel goed (het wel/niet dichtbij huis zijn kan uit de ligging van de school worden afgeleid). 

4.2.3  Representatie relevante informatie 

Of een representatie makkelijk te maken is, hangt af van de mate waarin de schrijver zijn tekst heeft afgestemd op de doelhandeling van de lezer (Pander Maat, 1990, p.165). Voor de algemene folder, die natuurlijk in het belang van het MC zoveel mogelijk op de doelhandeling van de leerlingen afgestemd moet zijn, betekent dit dat de voor de potentiŽle toekomstige leerlingen belangrijke informatie in de folder moet staan, en tevens makkelijk te vinden moet zijn. 
Doordat de algemene folder ook voor de ouders van de potentiŽle toekomstige leerlingen is geschreven, die een andere doelhandeling hebben, wordt deze echter voor meerdere doelhandelingen gebruikt. Daardoor is het niet zeker of de tekst is afgestemd op ťťn der doelhandelingen (Pander Maat, 1990, p.166). Om relevante informatie makkelijk uit een tekst te halen, moet deze informatie namelijk op plaatsen staan waar gewoonlijk de belangrijkste informatie staat, ofwel op voorkeursplaatsen (Steehouder e.a., 1992, p.168). Voorkeursplaatsen zijn het begin van een tekst of juist het eind. Soms blijkt het dat een tekst begint met een soort aanloop/inleiding. Dit is een tekstgedeelte waarin alleen heel algemene informatie gegeven wordt over het onderwerp van de tekst die nog niet verder wordt uitgewerkt. In zo'n geval fungeert het tweede onderdeel van de tekst vaak als voorkeursplaats (Steehou-der e.a., 1992, p.168). 
In het geval van de folder is het begin van de tekst de eerste paragraaf, het tweede deel de tweede paragraaf en het eind van de tekst de laatste paragraaf. Het is mogelijk dat de informatie die de ouders belangrijk vinden op deze voorkeursplaatsen staat. Als dit het geval is, kan de voor de potentiŽle toekomstige leerlingen belangrijke informatie hier niet meer staan. Kortom, de algemene folder kan niet op de doelhandelingen van beide doelgroepen zijn afgestemd. De vraag is nu of de folder op zijn minst is afgestemd op de doelhandeling van de belangrijkste doelgroep, de potentiŽle toekomstige leerlingen. De voor hen belangrijke informatie moet in de tekst en in de eerste, de tweede of laatste paragraaf staan. 

Bovenstaande theorie is uitgewerkt in een anlysemodel. Hierdoor werd een analyse van de algemene folder mogelijk. Deze analyse leidde tot het antwoord op de aan het begin van deze paragraaf genoemde onderzoeksvraag. Deze vraag kan worden opgeddeld in twee deelvragen: 
* Staat de informatie die de potentiŽle toekomstige leerlingen van belang vinden in de folder? 
* Staat deze informatie, voor zover aanwezig, op voorkeursplaatsen? 

Het analysemodel en de analyse staan uitgebreid in bijlage 6 en 7. Hier zullen wij ons beperken tot de conclusies. 
Uit onze analyse blijkt dat de voor de potentiŽle toekomstige leerlingen belangrijke informatie niet op voorkeursplaatsen staat. Het antwoord op de onderzoeksvraag van dit artikel, Staat de informatie die de potentiŽle toekomstige leerlingen van belang vinden op voorkeursplaatsen in de folder?, luidt dan ook simpelweg 'nee'. De enige belangrijke informatie die op een voorkeusplaats staat, is de ligging van de school (door meerekening van visuele aspecten). Op welke van de vier vestigingen de potentiŽle toekomstige leerlingen terecht komen, staat echter niet op een voorkeursplaats. In de folder staat evenmin genoemd waar ze na twee jaar  terecht komen: op de unilocatie/campus aan de Hemmen-laan. Dit is voor de potentiŽle toekomstige leerlingen van komend jaar (1998-'99) echter belangrijke informatie: komen ze dan dichter of verder van huis terecht? 
Over de aanwezigheid van computers- wordt in de folder niet gesproken en andere belangrijke informatie staat niet op voorkeursplaatsen. Hieruit kan worden geconcludeerd dat de folder niet is afgestemd op doelhandeling van de potentiŽle toekomstige leerlingen, wat inhoudt dat de deze lezers niet goed geholpen worden bij het verkrijgen van de voor hen belangrijke informatie. Dit komt de beide doelstellingen van de algemene folder, namelijk het informeren over het MC en het werven van leerlingen, zoals blijkt uit paragraaf 4.2, niet ten goede. 
Deze conclusies betekenen dat er het ťťn en ander moet veranderen aan de algemene folder. In de volgende paragraaf zullen dan ook enkele aanbevelingen voor de herziening van de folder gegeven worden. Hierbij zal ook op aspecten ingegaan worden die niet rechtstreeks, maar wel indirect uit analyse volgen. 

Stramien voor herziening 
Uit de conclusies in de vorige paragraaf volgt dat er het ťťn en ander gewijzigd moet worden aan de algemene folder van het MC. Het eerste dat moet gebeuren, is het opsplitsen van deze ene algemene folder in twee aparte folders voor potentiŽle toekomstige leerlingen en ouders. De extra kosten hiervoor kunnen worden gedekt door het overige aantal folders in te perken, zoals voorgesteld in het communicatieplan. Indien het desondanks niet mogelijk is twee algemene folders te publiceren, moet de folder op zijn minst worden opgesplitst in twee gedeeltes. Wij gaan hier echter uit van het opsplitsen in twee folders en wij zullen, naar aanleiding van de analyse, aangegeven hoe de folder voor de potentiŽle toekomstige leerlingen er uit zou moeten zien. Achtereenvolgens moet het volgende gebeuren: 

1. De foto's van de vestigingen kunnen op de omslag blijven staan. Hieraan moet echter nog een schets van de unilocatie/campus worden toegevoegd. 
2. De opmerking in het zwarte kader boven de eerste paragraaf moet weg. In de eerste plaats blijkt het korte en flitsende wel uit de folder en in de tweede plaats zijn lappen tekst inderdaad niet aantrekkelijk 
3. De inleidende eerste paragraaf ('Het Maartenscollege') moet gevolgd worden door een paragraaf  over de bijzonderheden van de school: de bijzondere actviteiten, de creatieve vakken, de computers en de mogelijkheid van 'fast lane english'. Zo komt het grootste deel van de voor de potentiŽle toekomstige leerlingen belangrijke op een voorkeursplaats te staan. 
4. In de laatste paragraaf moet een korte omschrijving komen van waar de vier vestigin-gen van de school precies zitten, en van welke brugklasleerlingen naar welke onderbouwvestiging gaan. Verder moet er een kort stukje in komen over het waar en hoe van de campus/unilocatie. 
5.  In de analyse was de mening van vriendjes en familie niet opgenomen, omdat deze niet in de algemene folder weer te geven is. Het is echter wel mogelijk om huidige brugklas-sers hun mening te laten geven in de vorm van citaten onder de foto's die al in de folder staan. Deze brugklassers staan namelijk dichtbij de potentiŽle toekomstige leerlingen en zijn voor sommigen van hen ex-schoolge-nootjes. De mening van deze brugklassers kan voor hen dan ook eveneens belangrijke informatie zijn. Die wordt door dit voorstel dan alsnog in de folder opgenomen. 
6. Op dezelfde manier als bij 5), dus door middel van citaten onder foto's, kan iets gedaan worden met de informatie 'leukheid van leerkrachten'. 
7. De informatie uit de paragrafen 'Ons onderwijs' (exclusief de inmiddels in de tweede paragraaf opgenomen informatie), 'Betrokkenheid' (exclusief de informatie over de leerlingenraad en de medezeggenschapsraad), 'FinanciŽn', 'Aanmelding en inschrijving' (exclusief de informatie over de Open Dagen) en uit de opsommingen 'In afzonderlijke folders' (exclusief de informatie over de Mavo-, Havo-, en Vwo-folders en over de 'tweetalig onderwijs'-folder) en 'Vestigingen / postadres / schoolleiding' kan weg. Al deze informatie is voor de potentiŽle toekomstige leerlingen niet interessant. 
8. Tenslotte moet de overgebleven informatie op een zodanige manier beschreven worden dat potentiŽle toekomstige leerlingen rechtstreeks aangesproken worden. 

 Hieronder volgt als voorbeeld de eerste alinea van de tweede paragraaf, zoals deze er in de nieuwe folder uit zou moeten komen te zien. 
(Hier voor komen op de binnenkant van de omslag de foto's van de vier huidige vestigingen en de campus/unilocatie en op de eerste pagina de paragraaf 'Het MC') 

Leuk op school? 
Ja zeker. Het Maartenscollege organiseert samen met de leerlingen veel activiteiten naast de lessen: 
• het leerlingentheater; voor onderbouwleerlingen, dus eventueel komend jaar ook voor       jou, is er bovendien het jaarlijkse kersttoneel. 
• de kerstmarkt. 
• het songfestival; je kan hier ieder jaar optreden, in de Oosterpoort! 
• Maartens Klassiek. 
• schoolfeesten. 
• het maken van de schoolkrant. 
• de schoolreizen; je gaat gelijk al op kennismakingskamp als je op school komt en later      kan je nog op ski-reis, naar Rome, Florence, Praag of Taizť! 
• dagen waarop je kennis kunt maken met het werk van organisaties als Greenpeace en        Amnesty International.