De Noordzee en Jacob Koek

14 mei 1940

HistoriŽn
Jacob Koek
Mijn vrouw Ina en ik hoorden een bericht via Omroep Zeeland over wrakopruiming in de Westerschelde. Aangezien Ina's vader daar in de oorlogsdagen (10 / 14) van mei 1940 met de sleepboot Noordzee is omgekomen, wendden wij ons om informatie tot Rijkswaterstaat in Vlissingen. Zij zonden ons diverse gegevens, waaronder de titel van het boek "Sleepvaart en Berging om de Zuid" (door C. Heijkoop). Uit dit boek is uit hoofdstuk 16 "De tragische ondergang van de BV 34", aangevuld met wat andere informatie, het volgende stuk samengesteld:

De "Noordzee" (de tweede sleepboot van die naam) van L. Smit & Co Int. Sleepdienst te Maassluis was gebouwd in 1927. Het schip werd, evenals andere schepen, in augustus 1939 gevorderd en kwam 24 augustus als bewakingsvaartuig BV 34 in dienst van de Koninklijke Marine te Vlissingen. Dit schip had een kanon van 3.7 cm op de bak. Deze bewakingsvaartuigen hadden o.a. tot taak om de territoriale wateren te bewaken en om te voorkomen dat ongezien vijandelijke vaartuigen deze wateren binnen drongen. De bemanningen bestonden vnl. uit militie- of reservepersoneel van Koopvaardij of Marine.
Bij het uitbreken van de oorlog op 10 mei 1940 patrouilleerde de BV 34 ter hoogte van de Deurloo (deel van de Westerschelde-monding tussen Vlissingen en Westkapelle). Het schip had al een aantal schepen op weg naar Engeland geholpen toen het op 14 mei een vlot van een Noors schip vond; dat vlot zou worden opgehaald bij de scheiding van Oostgat en Deurloo.
Op die scheiding liep de BV 34 om 19.00 uur op mijn. Er vond een hevige explosie plaats en het schip zonk onmiddellijk. Er werden twee mensen opgepikt door een Britse torpedobootjager, waarvan er een zo zwaar gewond was, dat hij spoedig daarna overleed. De enige overlevende, de stuurman, werd in een Vlissings ziekenhuis opgenomen.
Er kwamen bij deze scheepsramp 20 mensen om en dat is tevens het grootste aantal gesneuvelden, per oorlogsincident, bij de Koninklijke Marine in die meidagen van 1940. Eťn van deze gesneuvelden is dus Jacob Koek, geboren 15 november 1902 te Maassluis, die al jaren als matroos op de Noordzee voer. Hij liet een vrouw met twee dochtertjes (van 10 en 5 jaar) na.
Aan Jacob Koek is op 20 maart 1950 posthuum het oorlogsherinneringskruis met de gespen toegekend.
Het schip is door duikers gelokaliseerd: het ligt op ruim 9 meter diepte.
De schrijver Heijkoop vindt het onbegrijpelijk, dat tot nu toe op geen enkele wijze aandacht is geschonken aan deze ramp. Derhalve: een vergeten tragedie.

Bronnen:
"Sleepvaart en Berging om de Zuid", door C. Heijkoop.
Rijkswaterstaat Directie Zeeland, Projectbureau Wrakopruiming Westerschelde te Vlissingen
Provinciale Zeeuwse Courant 7-6-2000: Uitgelicht: Wrakkenruiming
http://members.rott.chello.nl/rverburg/overz-3.html met gegevens over L. Smit & Co Int. Sleepdienst