Uut `t derde nummer, december 1998        


Santjes luitjes, en 't aollerbeste v 1999! Ons jaer begint a goed: Noe ei onderlesten 't eerste kaersje op de taerte meuge zette. Me bestae noe een jaer. In dat jaer is t'r 'n 'le berg gebeurd. 't Belangriekste is volgens ons: me bin stikkevee gegroeid, me 'ebbe een gaeve formlue gevonde, aore tiedschriften neme ons as voorbeld en d'r bin aoltmae mer Zeuwen in ulder dialect gae schrieve.

't Enigste dat a vet tegenvaolt is de belangstellieng in de media. In 't osten van 't land oor streektaelwerk redelijk serieus gerecenseerd, somtieds in de streektael. Noe ei nog gin en serieuze recensie g'aod. Gin en!!! Gin en krante goeng varder as 't lompweg overneme van ons persbericht.

In Noe nummer 3 vin je biedraegen over onder aore de Novembermars, de actie 'De bezem deur West-Zeuws-Vlaenderen', 't Festival Zeland Noe, de nog aoltied populaire Walcherse schriever 'Eine Sturm en bergen riem en veraelen van bievobbeld Theo Raats, Lou Vleugelhof, Kim Steijaert, Jan Zwemer, Peter Verdurmen, etc., etc.
Noe 3 telt 40 pagina's en kost f 9,- (te bestelle deu te mailen of aors via de Zeuwse boekenboeren).

Bin je Noe an een abonnement toe (f 25,-), dan vul je ’t bestelformuliertje mae even in. Losse nummers ka je dae ok bestelle.

'Ieronder 'n stik van Eric Rotte, de tv kok van Omroep Zeland (in 't Walchers), een West-Vlaomse vertaelieng van 'De sten bloeit' deur Bart Bone (Bavikhove, ingeleid deu Marco Evenhuis in 't Walchers) en een gedicht van Jeanne van de Putte uut 't West-Vlaomse Blankenberge, da Marien Geuze vlak v z'n dod in 't Thools overzette.

 


 

Zoete rremgard

Eric Rotte

Ik d'r noga 's moeite mee om aolles uut te voeren wat in m'n 'essens opkomt. Ik bin en van die joengers die naebie bezwiekt onder de druk van z'n eige verzinsels, ken je dat?
Overlesten 'oorde ik er en prate over iets dat een Griekse wijsgeer 's gezeid ao en toen docht ik bie m'n eige: 'Jae, die moe 'k ook nog 's leze. Aollemaele.'
Mae as ik da dan mee bezig zou weze -d'r bin vroeger nog a wat Grieken geweest die wat te melden aodde, dus da steek je agauw nog a wat vrieje tied in- dan verzin ik impersant w genoeg om nog vuuftig levens mee te vullen. Ik vreze dat ik dat nie gae redde. Dus zit 'r vorlopig weinig aors op as m'n eige te beperken. En nie z'n bitje ook.

Op nig moment in m'n bestaen 'ebbe ik beslte dat ik eten w een interessante materie vinde. Gaendeweg ontdek je dan diengen die je verrasse, intrigere, frustrere, uutdaege, fascinere en irritere. Da biet je j'n eige dan in vast, en elke keer a je een antwoord gevonde dienkt te 'ebben, ei je meer vraegen ontdekt, die je op ulder beurte w verrasse, intrigere, frustrere, enzvoort...
Deu dat ik dikkels onderwege bin, loope ik ook nog a 's tegen iets nieuws an. Z was ik onderlesten in een klein durp, om even rond te snuffelen bie een boer wiens bestaen me in 'oge maete intrigeert. Z dwas as pok'out gaet n 'lemaele z'n eige gank en 't interesseert n 'lemaele niks of iemand aors 't noe mee z'n sens is of nie. En impersant eit n een bloeiend bedrief, en nog aordige produkten ook. Op een 'le verfrissende manier geeft n invullieng an z'n boerebestaen, en as ik dan ankomme dan eit n v mien eigenlijk aoltied w iets nieuws te vertellen of te proberen, wan ie is 'le daegen bezig mee z'n vak.
Dus, nae dat ik 't en en aor in m'n auto gegooid ao, stoenge me nog een bitje te ouwoeren tegen de schuure, en vertelde n me over de zoete rremgard.
'Dat noeme ze ook w zoete appels. Die wiere 'ier op 't eiland gedroogd v de winter en as stoofgroente g'ete bie de waerme maeltied. M'n buurman ei t'r nog twe bomen vol mee'.
Z maekte ik kennis mee een appel die m'n bestaen zou gae beheerse. 'Oeks over kant staeke me na de buurman, die mien tegen een 'le schappelijke pries wat van de appeltjes anbod. Stik in m'n sas ree ik 'r mee naer 'uus om drekt te gaen experimenteren: machtig leuk appeltje, klein van stik, stevig van structuur, blozend van kleur, en een wreld van meugelijkeden.
Je kan d'r moes van maeke, koke in sukerwaeter mee een stokje kanel en wat anies, je kan d'r chips van maeke, combinere mee ander fruit, ies van draoie, sap van perse, puddienk van koke, je fantasie zou d'r van op 'ol slae.
Dag in dag uut was ik mee die rotappel in de weere. As ik ergens vroeg of ze a 's g'oren aodde van zoete rremgardappeltjes, begonne sommige spontaan 'le veraelen uut de doeken te doen, over 'oe as ze vroeger bovenop den oven, as 't brod d'r uut was, de geschilde partjes appel droogde, en dat dat z lekker rook (misschien kan je ze trouwens ook w roke...).
Geweldig, wat een fantastischen appel.
'Oe langer ik 'r mee bezig was, 'oe meer veraelen of ik 'oorde, 'oe meer ideen of ik kreeg. Binnen de kortste keren stoeng ik w bie de buurman van de boer op 't erf om die tw bomen te plunderen, en z gros as een aop op 'uus an te gaen mee m'n nieuwen anwinst. Ik kan naebie nie wachte op de volgenden oest. As ik aolle meugelijkeden op een rijtje zette, dan krieg ik in dit leven nie m genoeg tied om elke verzonne meugelijkheid tot uutvoering te briengen. Voraol ook nie, omdat ik bie elke bereidienge w aore opties zie, die op ulder beurte w aore meugelijkeden biee. Gillend gek oore ik d'r van. Ik raeke nooit m van die appel af.
En as m'n tied dan gekommen is, en ze vraege me wat ik mee m'n leven gedaen 'ebbe, dan is t'r eigenlijk mae en antwoord: 'Ik ao vrselijk graog de Griekse klassiekers wille leze, mae d'r kwam nie van, wan ik was bezig mee appels.'
 
 
 

'n West-Vlaomse sten

Marco Evenhuis
 

Ergest in Leeuwarden stae 'n computer. En op die computer ei naebie een jaer lang naebie iederen dag w een vertaelieng binnengelpe van 't gedicht 'De sten bloeit' van Arjen Duinker (uut: Het uur van de droom, Amsterdam 1996).
Da riem 'ebbe ze van 't SLAL (Stichting Literaire Activiteiten Leeuwarden) naemelijk op internet gezet om 't deu zvee meugelijk mensen in zvee meugelijk taelen te laete vertaelen. A je op internet kiekt (http://www.worldpoem.nl; a schient dien site nie m te bestaen), vin je vertaeliengen in taelen daer as je nog nooit ok mae van g'ore zou kunne 'ebbe. Wie kent er noe Aslaret, Chagga, Iluko of Nahuatl. Zels ies 'simpels' as Scots is v mensen die a Robert Burns of Hugh McDiairmid nie kenne, a verrekte verre van ulder bdde.
Dichter bie 'uus bin de vertaeliengen in dialecten as 't Stappersters (Staphorsts), Wester & Aasters (West- en Ost-Terschellings), Tilburgs, Haags en Zeuws.
't Zeuws staet er zelfs drie keer bie. Een keer Schouws, een keer Walchers en een keer West-Zeuws-Vlaoms. Butendien staet er een 'le precieze vertaeling in 't West-Vlaoms (Bavikhove om precies te zien) deur Bart Bone. Bart is student germanistiek en da ka je merke: ie ei nog a vee andacht v de taele, aoren lette meer op 't riem.
'Ieronder stae die versie van Bart Bone. Moe je mae's ziee 'oevee zien West-Vlaoms op joen Zeuws liekent. Kommende keer a je in 't weekend wa gae drienke in Brugge, bestelt dan je pint dus mae geweun in 't Zeuws!
 

De sten is an 't bloein

Arjan Duinker (vertaold deu Bart Bone)
 

De sten is an 't bloein.
De sten die nie en kan bloein,
'Oe bloeit diene sten.

Z'n bloesems zien veelkleurig.
Gekleur' liek de wlkn, a de maone d'r up scient,
Gekleur' liek j'n ogn, zoetje,
En warme.
Gekleur' liek gestige gedachtn,
Bonte liek glvn die tot an den 'orizon glvn.

'Oe bloeit de sten,
'Oe bloeit de sten die nie en kan bloein...

Ie riekt nao de wind die 't gebleit uut mekaore slaot,
Ie riekt nao 't vanzelfsprekende,
Nao bloed,
Gepofte kastaojes,
Geridsel in de straotn.
Ie riekt nao 'n vrijeid van zien en voeln
En betver veekleurige vlinders.

Az bloeit de sten,
De sten die nie en kan bloein.
Ik komme were,
Ik komme were, zoetje, mee en van z'n bloesems.

(gespeld volgens de schriefwiezer van St. Zuudwest 7)
 
 

De Wind

Marien Geuze
 

Ienkele maenden v z'n dod in augustus dit jaer, stierde de Povlietse landbouwvoorman en dichter Marien Geuze kopie in v Noe. In Noe nummer twe publiceerde me a een gedicht van z'n en een gedicht van Nikl. Griep, deu Marien Geuze vertaeld in zien Thoolse dialect.
Marien Geuze ao nog een gedicht van dienzelfden Griep vertaeld. Onder de naeme 'Midwinter' vin je dat ergenst aors in Noe. Geuze ao een voorkeur v vertaele, liekent 't w. En ie kon 't ok. Da bliekt w uut 't gedicht 'De Wind', dat n uut 't Blankenbergs van Jeanne van de Putte (1907-1930) in 't Thools overzette. 'De dichteres had veel talent, maar stierf jong aan tbc', schreef Geuze ons.
 

De Wind

Jeanne van de Putte (vertaelieng Marien Geuze)
 

Komt er in, mener de wind,
ma je m de deure nie m z'n geweld opensmakke,
wie eit 'r joe zukke onstrante streken gelerd, de mensen zeker
wae kom je noe vandaen, m je raezen en je blaezen tenden aessem?
je bin zeker w gaen loape achter 't zand van 't strand,
da z benauwd is van je en aoltos ma wegloapt v je
net as 'n stroigele repe gos zou wegvliege, krek z
och, raes nie z, 'uul nie z, vlieg nie z, mener de wind,
't 'elpt toch aomae glad niks:
aol daer a j' achter loapt, loap weg v joe,
en 'oe 'arder a je vliegt, zvee 'arder za 't v joe wegvliege,
omdat de wreld rond is, sukkel, stomme sukkel,
loap jie ma, loap jie ma achter die gele repe an en je za bluve loape
sukkel, sukkelaer, iezderbieter, mener de wind,
jie kan ja 'ule, 'ule da elkenden die 't 'ort rilt
van de kouw' en de piene, as 'n 'ond die gesloge oort
as 'n kind da schreuwt van benauwigeid in den doenker,
as 'n mens da z'n 'arte zou voele breke...
och, kom t'r mar in, mener de wind...
of nent, bluuf buten, mener de wind,
je kunt er toch nie in, in ons 'uusje,
an ons 'uusje ei je toch nie genogt
en 't zou aomae kepot gaen van joe,
weggewaoid of platgestampt
en de lampe uutgeblaeze
en ons zoue 'ier zitte in den doenker, in de kouwe
as vrimden in een stenvrimd 'uus.