Uut `t elfde nummer, vojaer 2001  




in ’t dialect van Walcher (Oskappel):

 

 

Jan Zwemer

 

Vertaele in ‘t Zeuws

 

 

Vertaele - waerom nie in ‘t Zeuws?

Je kenne misschien w van die vsjes van Piet Brakman, die eigenlijk gewoon Engelse popsongs waere, mae die Piet in ‘t Cezandse dialect begon te ziengen. Even overzette in ‘t Zeuws, da draoide en draoit Piet z’n ‘and nie vor om. Popgroepen buten Zeland doen ‘t ook: dienk maer an ‘‘t Montferland’ van Boh Foi Toch, een schitterende vertaelienge in ‘t Achteroeks van ‘The French Song’. When the sun says goodbye to the mountains, dat oor bie ulder: As achter ‘t Montferland de zunne langzaam ondergeet.

Gebeurt ziets noe nie vee te weinig? Je za misschien zeie: alla, warom zou je ‘t doee as je nie gliek de gelegendeid eit om z’n vertaelienge ook te gebruken? ‘t Is waer, as je gen lid van een popgroep bin en je speelt ook zelf gen gitaar of z, dan ka je z’n Zeuwse vertaelienge nie gliek an een ander laeten ‘ore. Mae kan ‘t nie gewoon gaef weze om deur dat vertaelen mee j’n eige taele, j’n eige soort Zeuwse dialect, bezig te wezen? Zoeke nae de woorden die as ‘t beste passe bie een bestaende tekst in ‘t Engels, Frans, Duits of Nederlands?

Trouwens, warom zou je nie meezienge in ‘t Zeuws (j’n eige vertaelienge) as t’r op de radio een Engelstalig mopje gezoengen oort? D’r bin cafs dar as ze d’r een ‘le traditie van gemaekt . As ‘t op de radio klienkt van ‘I put a spell on you’, dan brulle de stamgasten omster’ardst: Ik steeke een spelle in joe... En zelf ‘k jaerenlank ‘Ik schot mee scherrep’ meegezoenge in plekke van ‘I shot the sheriff...’

 

Ik weete wat. Ik ndige de lezers van Noe uut om ulder favoriete muziektekst (dat ‘oef natuurlijk nie pers van een popgroep te wezen) in ‘t Zeuws om te zetten. Aolles wat aordig, goed of gewoon leutig is, drukke me af in en van onze volgende nummers. Opstiere (liefst saemen mee een tekstje van ‘t originel) nae ‘t redactieadres van Noe: Ritthemsestraete 14, 4388 JR Ost-Souburg.

Zelf geeve ‘k natuurlijk ‘t goeie voorbeeld. ‘Ier achter staet een stikje uut de popsong ‘To live’s to fly’ van de Texaanse zanger Townes van Zandt, mee mien Walcherse vertaelienge. Tussen ‘aekjes staen de woorden die as Townes van Zandt w ziengt, maar die as t’r in ‘t tekstboekje nie bie stae.

Ik ‘t z vertaeld, dat ‘t metrum klopt mee ‘t originel. Mee andere woorden: z, dat ‘t ook gezoenge kan ore. Mae dat ‘oef natuurlijk glad nie.

 

 

 

 

In ‘t dialect van Peeland (Kats):

 

 

Herman Heijermans / Piet Korteknie

 

Brief in den Duuster

 

 

‘t Afgelope jaer zette Piet Korteknie uut Kats ‘t tonelstuk ‘Brief in schemer’ van Herman Heijermans om in ‘t Noord-Bevelands dialect. Deze ‘Oogstmaandschets in n bedrijf’ wier deur Heijermans geschreve in augustus 1914, naer anleiding van ‘t begin van den oorlog die laeter de ‘Grote Oorlog’ en nog laeter den ‘Eerste Wereldoorlog’ genoemd zou ore. In deze enakter vinde me Heijermans z’n verbittering en vertwufeling over dit gebeuren terug in de woorden van een blinde moeder, die an de plaetselijke scholmester een brief dicteert, bestemd vo d’r zeune die gemobiliseerd is.

‘t Tonelstuk wier, in de deur Piet Korteknie vertaelde versie, deur de Katse amateurtonelverniging ‘Commedia della Mare’ in januari 2001 op de planken gebrocht in een regie van Jan Schuurman Hess. De rollen in ‘Brief in den duuster’ wiere gespeeld door Coby Peeters en Piet Korteknie.

De tekst die ‘ier volgt, is saemengesteld uut een antal monologen van de blinde moeder.

 

‘Wat is ‘t toch stille, z stille. ‘t Is asof d’r gen bmen en gen struken m binne. Z stille bin de blaeren nog nooit gewist. Vroeger om dezen tied, at ‘t duuster wier, ‘oorde je de veugels nog w ‘s en liepe d’r nog w ‘s mnsen over de wegt. Gen mns, gen mns.


Lieven ‘Eer, ‘k nooit geklaegd, ok nie, toen a ‘k zelf niks m kon, toen a ‘k moste lere tlle van de stoel ‘ier na de deure da en toen a ‘k an den aerm van m’n zeune voo de twede keer van m’n leven moste lere lpe... Ik bin nie opstandig gewist, toen a je wou da ‘k ofscheid nam van aolle dingen die a ‘k van kinds of gekend ao: van ‘t land mee de besten, van ‘t groen en de wolken, van de zonne en de maene en de sterren... In m’n entje ‘k ‘s nachts w ‘s ligge schreuwe en dikkels dromden ‘k dan, da ‘k wee wakker zou ore mee een ander teken van den dag dan ‘t gekraoi van den ‘aene.

Mae a ‘k dan m’n ‘anden om m’n biebel sloeg, z a ‘k noe doe, en a ‘k dan docht an de woorden die a ‘k as kind gelezen ao, dan docht ik: jie eit ‘t z dikkels van mien in ‘t donker g’ore: ‘t Is aollemaele goed, ‘t m aollemaele z weze, m’n niks te vraegen en me motte nie aolles wille wete en nie zmae een bitje zitte schreuwe en verwnse... ‘Ier was ik - ‘ier was m’n zeune. D’r kwam een vrouwe bie en een kind, en allen a deu ‘t geluud van de stemmen was ‘k wee z blie, net of a ‘t aoltied z gewist was. En noe, noe...

Ik vraege wa a ‘t aollemaele voo ndig is en warom a den ‘Eere z’n stemme nie laet ‘ore. Mensen die as mensen dodschiete, mensen die a lieke op den ‘Eere. ‘Oe is ‘t meugelijk - ‘oe mag ‘t?... Je docht, da ‘t nie m bestong, da je kinders allnig nog in dienst moste uut geweunte... Ja, dat doch je... Dat docht ‘k...

En noe inens een onweer, dat a aolles in den brand steekt. Ik zou m’n gen w open wille snokke, ‘k zou d’r m’n naegels w in wille slae, ‘k zou nog even - a was ‘t ‘t uure van m’n dod - a zou ‘k ‘t motte bekpe mee m’n lesten aesem, aolles wille zie om te weten, en genblik te weten, wat at er gebeurd is en wat at er anders is!

Bin ‘k dan a z lank blind? Ik de daegen, de weken, de maenden, de jaeren nie geteld... De mensen bin toch nie anders g’ore. Ze praete mee dezelfde stemmen. Ze lache zas aoltos, ze lpe zas gistere en eergistere... Wat gebeurt er dan toch?... Wat gebeurt er dan toch?...

Ik zitte ‘ier achter tralies die a ‘k nie te pakken kan kriege, ‘oe varre a ‘k m’n ‘anden ok uutstrekke; mae ‘ier in ‘t donker, wa a je vijanden en vrienden nie kan zie, ‘t donker zonder einde en begin, ‘ier voel je je z dichte bie den ‘Eere, da je bienae neffen den domenie zou durve stae, om de mensen te vertellen wat at er mag en wat at er nie mag, wat at er een zonde an de euwigheid is en wat a z slecht is, z allemachtig slecht is, dat je ‘arte d’r zeer van doet, a je d’r an dienkt...

Wat is ‘t toch stille! Nog nooit ‘k g’ore at ‘t z stille was. ‘k Ore bienae benauwd van m’n eigen aesem. Lieven ‘Eer, noe is ‘t tussen ons tween - jie zie mien en ik zie joe.

 

 

 

 

 

In ’t dialect van Walcher (Souburg):

 

 

Luke Kelly

 

I wish I were back in Liverpool (refrein)

 


I wish I were back in Liverpool
Liverpool town where I was born
Where there ain't no trees, no scented greens
No fields of waving corn
But there's lots of girls with peroxide pearls
And the Black and Tan flows free
There's six in a bed by the old pier head
And it's Liverpool town for me

 

 

 

anoniem

 

Souburg-West

 

 

Ik wou dat ik trug op Souburg was,

’t is Souburg-West vo mien.

D’r bin gin flats, gin boulevards

‘t is nie aol z sjiek.

Mae m’ebbe genoeg leute

en d’r bin lieneuten

in ’t ouwe caf van Bliek.

D’r leie d’r zes in een bdde

in de Achterstraete

’t Is Souburg-West vo mien.

 

 

 

 

In ’t dialect van ’t Land van Axel (Terneuzn):

 

 

Charlotte van der Wiel

 

Waotertoorn

 

Donk’re wolken pakn zich saomn
Boovn de waotertoorn va Terneuzn
Asof ze ‘t mie m’n ens zien.

Mao ze zien a te verre mee ‘t afbreekn
D’r is gen weg mer trug
Terneuzn is z’n eign in ‘t nieuw an ‘t steekn.

Flienke wolk die ta noe nog tegen’oudt
En zelfs dan is ‘t a te laote
D’r wor toch w ‘n nieuwe woontren gebouwd.

‘k Zan ’t euwig zonde bluuvn vindn
Z’n baken van de stad
Z ondankbaor afgebrokkeld
‘k n meelij mie ‘m g’had.

D’r stao gen sten mer overnd
Van z’n trots is niks mer over
Voo de waotertren is ‘t nd.

 

 

 

 

 

In ’t dialect van Thole (Smerdiek):

 

 

Arie de Viet

 

In nette staet zangzaed

 

 

Te kop in nette staet:

shovel mee zangzaed

imperial vo rubberbot

bosgrond, een koelkasse

rod of afgezet mee bont.

 

T’ ‘uure in goeie staet:

waetertank en waesemkappe

worteldoek, poeslappe, eiken

eet'oek, klop'aemers, en an

volle ze studentenkaemers.

 

Te kop gevroge:

kunststof vaeten, zwarte bessen

zangeressen, ecru cupmaeten en

containers ingericht vo paerestal

of een Biedemeier muzeval.

 

In nette staet angebooie:

bruidsjurk en veugelkoie

een fietsstoeltje vo voorop

cursus ontwurmen en ontvlooe

moeren, bouten en k'naries (ok pop).

 

Kom noe nae ‘et scooterpeleis mee

compressors, een dromreis kom

dan Elstarappelbmen roien

onder de antieke zonne'emel van

mien dompelpompenparedijs.