Retour                              Zeeuwse zeeslang                                              PZC 16-6-1996

 

Het is in deze rubriek al eens vaker gezegd, maar het kan geen kwaad om het nog eens te herhalen: Niet alleen meester- en grootmeesterpartijen zijn interessant voor de schaakliefhebber, maar ook partijen uit lagere regionen kunnen zeer de moeite waard zijn. Natuurlijk is er veel kaf onder het koren, maar dat is op topniveau ook vaak het geval. Om één partij te vinden, die voor publicatie in een rubriek geschikt is, moeten er soms tientallen worden nagespeeld. Dat is niet altijd even opwindend, maar ook niet in iedere oester zit een parel!

In De Secondant, het clubblad van de schaakvereniging Landau uit Axel, vonden we een zeer bijzondere partij, die bovendien van beslissende betekenis was voor eindstand in de Zeeuwse hoofdklasse.    

De partij werd gespeeld aan het eerste bord in de wedstrijd Landau 1- Vlissingen 2 te Axel op 2 maart van dit jaar.

Willy Meulblok (Vlissingen 2)- Arjo Arendse (Landau 1).

1.e4 c5 2.Pf3 d6 3.d4 cxd4 4.Pxd4 Pf6 5.Pc3 e6 6.Le3 Le7 7.Le2 0-0 8.0-0 Dit systeem staat bekend als de Scheveninger-variant van het Siciliaans. Een foute naam natuurlijk. Het was Euwe, die in 1924 in een partij met Maroczy, die in Scheveningen werd gespeeld, deze speelwijze het eerst toepaste. Daarom is het eigenlijk de Euwe-variant.  Het was de Nederlandse wereldkampioen, die uit bescheidenheid de naam Scheveningse variant het eerst gebruikte. Wij pleiten ervoor om deze variant om te dopen in Euwe-variant. In totaal zijn er op het ogenblik ongeveer 700 benamingen in de openingstheorie in omloop, waarbij de meest exotische en er komen regelmatig nieuwe bij, maar geen enkele draagt de naam van de grootste Nederlandse schaker aller tijden. Dat is toch werkelijk betreurenswaardig. 8..... a6 9.f4 Dc7 10.De1 Pc6 11.Dg3 Td8 12.Tad1 Ld7 13.e5 Pe8 14.Df2 Tdc8 Vaak is a6 in combinatie met Td8 niet goed in verband met de witte mogelijkheid Lb6. 15.Pxc6 bxc6 16.Pa4 c5 17.Pc3 Beter was slaan op d6, waarna ongeveer een gelijke stelling op het bord was gekomen. Nu krijgt zwart wat overwicht. 17.... d5 18.Lc1 g6 19.g4 Pg7 20.h3 Tcb8 21.Lf3 Lc6 22.Dg3 Kh8 23.h4 f5 24.g5 Kg8 25.Dg2 Kf7 26.Pe2 Lb5 27.Tfe1 Th8 28.Pg3 h6  Te haastig. Wit wint nu een pion, die evenwel van geringe waarde is. 29.Txd5! Da5 30.Tdd1 Tad8 31.a3 hxg5 32.hxg5 Txd1 33.Txd1 c4 34.Le3 c3 Zo wint zwart voorlopig zijn pion terug. 35.b3 Dxa3 36.Df2 Db4 37.Le2 Lxe2 38.Pxe2 Db7 39.Dg2 Dc7 40.Td3 Lc5 41.Df3 Th4 42.Txc3 Lxe3+ 43.Dxe3 Wit heeft weer zijn pluspion, maar hoe gek het ook klinkt, misschien is dat wel de oorzaak van zwarts verlies en de degradatie van Vlissingen 2! Het gevoel beter te staan leidt vaak tot ongemoti­veerd optimisme en zelfoverschatting. Levensgevaarlijk! 43.... Tg4+ 44.Kf2 Db7 45.Df3 Db6+ 46.Kf1 Ph5 Hier waren alle partijen afgelopen, behalve deze. De stand was gelijk, 3,5-3,5. Vlissingen had de voor hen beter staande partijen remise gegeven en vertrouwde er op dat Meulblok zijn pluspion in winst zou kunnen omzetten. Een fatale misrekening! Achteraf bleek, dat een gelijkspel voor Vlissingen genoeg was geweest om zich voor degradatie te vrijwaren!

47.Tc6 Db7 48.Dc3 Ke8 49.Dc4?  Een belangrijk moment. Zwart krijgt zijn pion terug en de stelling wordt nog ondoorzichtiger dan ze al was. Gemakkelijk won 49.Txe6+Kf7 51.Tc6! Ke8 52.e6 enz. 49..... Pxf4!!  Zwart grijpt zijn kans en de partij neemt een dramatische wending.  50.Dc5 Het eindspel na 50.Pxf4 Txf4+ 51.Dxf4 Dxc6 is iets beter voor zwart, maar waarschijnlijk niet genoeg om te winnen. 50.... Pd5 51.Dd6 Pe7! Zwart heeft zich scherpzinnig geweerd. Wit moet nu de diagonaal naar h1 prijsgeven. 52.Tc7 Dh1+ 53.Kf2 Tg2+ 54.Ke3 Pd5+ 55.Kd2 Txe2+ 56.Kxe2 Dg2+ 57.Kd1 Dg1+

Een paar schaakjes kan onder zulke omstandigheden meestal geen kwaad. Bovendien levert het tijdwinst op. 58.Ke2 Pxc7 59.Dxc7 Dxg5 Nu staat zwart een pion voor, maar remise lijkt de meest voor de hand liggende uitslag. 60.Dc6+ Kf7 61.Db7+ De7 62.Dxa6 Dc7! 63.Dd3 Dxe5+ 64.Kf2 Dh2+ 65.Kf1 Dh1+ 66.Kf2 Dd5! Met inzicht gespeeld. Het pionneneindspel is niet te houden voor wit. 67.Dc3 Dd6 68.Dc4 g5!  Het machtige zwarte pionnenfront rukt op. 69.b4 g4 70.Db5? Een fout, die nog een pion kost. Waarschijnlijk zou ook bij een betere zet zwart wel aan het langste eind hebben kunnen trekken, maar het was nog wel buitengewoon lastig geweest. 70.... Dd2+ 71.Kg3 Dxc2 72.Dd7+ Kf6 73.Dd8+ Ke5 74.Db8+  Ke4 75.Db7+ Kd4 76.Db6+ Kd5 77.Dd8+

 

 

In deze stelling, na zes uur spelen (!), werd de partij afgebroken. Zwart moest een zet afgeven. Thuis zou men kijken of er reden was om de partij op een andere dag voort te zetten. In Axel (en in Aardenburg, waar Arendse woont) gonsde het daarna van de hersenactiviteit. Op de clubavond op 8 maart analyseerden ook Wim Sinke, Rudi en Erik de Hulster, Theo de Putter en Liza van Harn de partij. Hun conclusie was: Arjo met twee pionnen meer moet je gewoon winnen. Op maandagavond 11 maart reisden Arjo Arendse en zijn coach(!) Wim Sinke naar Vlissingen, waar ze een van de spannendste uurtjes van het schaakseizoen beleefden. Om half acht werd de partij voortgezet in de verwachting om half negen met een overwinning naar huis terug te kunnen keren! 77.... Ke4  Reeds op de avond van de eerste speeldag had Sinke Arendse opgebeld om te vertellen, dat hij met zijn koning naar e2 moest lopen. Dan zouden wits schaakjes uitgeput zijn en moest zwart gemakkelijk winnen. Zo simpel blijkt het niet te zijn. In Vlissingen had men ook niet stil gezeten (of juist wel!)  78.Da8+ Kd3 79.Da6+ Dc4 80.b5 Ke4 81.Dc6+ Dd5 82.Kh2 Ke5 Tijdens de huisanalyse had zwart deze stelling op het bord gehad! Een prestatie van formaat gezien het enorme aantal mogelijkheden. Hij was er van overtuigd geraakt, dat de b-pion verloren moest gaan. 3.Dc3+ Kd6 84.b6! Dit had men in Axel over het hoofd gezien, waardoor zwart nu op eigen kracht verder moest. Er dreigt zelfs mat in een! 84.... Db7 85.Db4+ Kc6 86.Dc4+ Kd7  Door wits slimme verdediging moet zwart zeer op zijn hoede zijn. Slaan op b6 leidt na Dxe6+ tot een remisestelling. 87.Dd4+ Kc6 88.Dc4+ Kd6 89.Dd4+ Dd5 90.Dc3 Dc6 91.Dd4+ Ke7 92.b7!

Opnieuw een aardige truc. De pion is onkwetsbaar wegens Dg7+.Wit heeft bijna het onmogelijke uit de stelling gehaald. Helaas voor hem is het niet genoeg. 92.... Dc7+ 93.Kg1 Db8! 94.Kf1 g3 95.Kg1 f4 96.Kf1 e5 97.Db6 f3 98.Db3?  Nu gaat het snel, maar ook na het betere 98.Dc5+ had wit het niet kunnen redden. 98.... g2+ 99.Kf2 Da7+ 100.Kxf3 g1D! 101.b8D Daf2+ 102.Ke4 Dd4+ 103.Kf5 Df4+ Mat!! Na bijna 10 uur spelen!

Met deze fantastische partij behoedde Arendse zijn team voor de degradatie. Het woord zeeslang is volgens een lezer uit Lewedorp voor een dergelijke partij trouwens helemaal verkeerd. Een zeeslang is helemaal niet zo lang! Hoe het ook zij, beide spelers zullen zich de partij ongetwijfeld tot in lengte van dagen blijven herinneren, waarbij de witspeler ongetwijfeld de rillingen over het lijf zullen lopen.