Retour                                 Sterk spel Mark de Waal                                               PZC 4-9-2003

 

Er bestaan niet veel schaakpartijen, die van begin tot eind rechtlijnig en zonder fouten verlopen. Ook de allerbeste schakers maken grote en kleine vergissingen en misrekeningen. Vooral het moderne schaak met zijn soms duizelingwekkende openingsvarianten zit zo boordevol tactische wendingen, dat het bijna onmogelijk is om vlekkeloos te spelen. Aljechin en Botwinnik hadden in hun tijd nog de illusie dat ze dat wel konden en lieten de argeloze lezers van hun boeken vaak in die waan. Tegenwoordig is het uitgesloten, dat men de schaakliefhebbers nog iets op de mouw kan spelden. Ook de matige schaker kan met een goed computerprogramma de zwakke plekken in de analyses van de topspelers blootleggen. In dat opzicht is het schaken verregaand gedemocratiseerd! Maar gelukkig heeft niet iedereen, die in schaken geļnteresseerd is zo’n apparaat. Bovendien schrikken de computeranalyses door hun saaie opsommingen van cijferreeksen, die partijnotaties en analyses nu eenmaal zijn, veel lezers af. Een schaakboek of een artikel moet iets te vertellen hebben. De meest schaakauteurs begrijpen dat en proberen in begrijpelijke mensentaal de soms dramatische gebeurtenissen op het bord weer te geven. Uit de droge notatie van een partij is weinig of niets af te lezen. Slechts begeleidende woorden brengen hem tot leven. Soms is naspelen niet eens nodig om de gang van zaken te begrijpen. De volgende partij speelde Zeeuws kampioen Mark de Waal in het Hogeschool Zeeland Toernooi. Het is een partij met verschillende gezichten. Eerst tamelijk saai, maar tenslotte zeer spannend en onderhoudend.

R. Ammerlaan - M. de Waal.

1.d4 Pf6 2.Pf3 e6 3.Lg5 h6 4.Lxf6 Dxf6 5.c4 d6 6.Pc3 g6 7.g3 Lg7 8.Lg2 0-0 9.0-0 Pc6 10.d5 Pd4 11.Pxd4 Dxd4 12.Db3 Wit gaat de dameruil uit de weg. Blijkbaar in de veronderstelling, dat hij met tempowinst de zwarte dame kan terugjagen. 12...e5 13.Tfd1 Dg4 14.Pb5 Dd7 15.Tac1 Het doorbraakje 15.c5 dxc5 16.d6 cxd6 17.Pxd6 levert niets op.

15...b6 16.Dc2 a5 Om b4 onmogelijk te maken. Het paard op b5 blijft wel lastig en daar krijgt zwart later toch last mee. Voor de hand liggend en ook beter was 16...a6! 17.e4 La6 18.a4 De7 19.b3 f5 20.exf5 gxf5 21.De2 Sterk in aanmerking kwam 21.f4! exf4 22.Te1 Df7 23.gxf4 waarna wit duidelijk beter staat. 21...Tae8 22.Dh5 Tf7 23.Te1 Df6? Een ernstige fout, die zwart de partij had kunnen kosten. Juist was 23...Dg5 met gelijke kansen.

 

 

24.Lh3?? Het is moeilijk voor te stellen, dat de heren hier al in tijdnood waren. Na 24.Pxc7!! Txc7 25.Dxe8+ wint wit gemakkelijk. 24...Lxb5! 25.cxb5 Dreigt 26.Txc7! 25...Tee7 Wit staat nog steeds een fractie beter, wegens zijn druk op de c-lijn. 26.Tc2 Met 26.f3 had zwart de volgende zet kunnen ontkrachten, maar dan zou de dame op h5 de terugweg worden afgesneden. 26...e4  Nu is zwart weer op het juiste spoor en kan aan het echte karwei beginnen.  27.Tec1 Kh8 28.De2 Dg5 29.Tc4 Le5 30.Lg2 f4!?  Scherp en diep berekend. De gevaarlijke tegenaanval plaatst wit voor moeilijke problemen. Bovendien is de tijdnoodfase aangebroken.  31.Lxe4 fxg3 32.hxg3

 

 

32...Lxg3!! Sterk gespeeld. Bij de enkele toeschouwers, die de partij volgden, bestond grote twijfel of het offer wel correct was. Zwart moet het trouwens al bij de 30e zet gezien hebben en getaxeerd. Een bewonderenswaardige prestatie. 33.fxg3 Dxg3+ 34.Dg2 De3+ 35.Kh1 Txe4?! Onder de tijdsdruk, de tijdcontrole was bij de 40e zet, kiest zwart niet voor de sterkste voortzetting. Hier zou 35...Tf2!! 36.Dg4 Txe4!! 37.Txe4 Dxc1+ 38.Dg1 Dxg1+ 39.Kxg1 Tc2 min of meer geruisloos tot de overwinning hebben geleid.  36.Txe4  Met de verrassende probleemzet 36.Tg1!! had wit het zijn tegenstander bijzonder moeilijk kunnen maken: Er dreigt dan mat in een zet. Daar is maar een antwoord op: 36...Te8 Maar na 37.Th4! is dan niet te zien hoe zwart moet winnen. 36...Dxc1+  Nu is het ook nog niet eenvoudig, maar de eindspeltechniek van de zwartspeler is bewonderenswaardig. 37.Kh2 Kh7 38.Tg4 Db1! 39.Tg8 Df5 40.Tg3 Te7 41.Df3 Dxf3 42.Txf3 Kg6 43.Kg3 Kg5 44.Tc3 h5 45.Tc4 Th7 46.Te4 Tf7 47.Te8 h4+ 48.Kg2 h3+ 49.Kxh3 Tf3+ 50.Kg2 Txb3 51.Kf2 Kf6 52.Ke2 Tb4 53.Tc8 Txa4 54.Txc7 Tb4 55.Tc6 Txb5 56.Txd6+ Ke5 57.Th6 Kxd5 Wit staat natuurlijk glad verloren. Hij speelt door want zo gemakkelijk is het in de uitvluggerfase ook nog niet. Zwart gaat echter systematisch te werk en geeft de tegenstander geen enkele kans. 58.Kd3 Tb4 59.Kc3 Kc5 60.Th5+ Kc6 61.Tg5 Kb7 62.Th5 Ka6 63.Tg5 Tb5 64.Tg8 Th5 65.Kb3 Kb5 66.Tg3 a4+ 67.Ka3 Ka5 68.Tg8 Th3+ 69.Ka2 b5 70.Tg4 Tc3 71.Th4 Tc4 72.Th8 Tg4 73.Kb2 Kb4 74.Ka2 a3 75.Tb8 Tg2+ 76.Kb1 Ka4 77.Th8 b4 78.Th3 Tg1+  Wit gaf het op. Een zwaarbevochten overwinning voor de Zeeuwse kampioen, die, afgezien van het foutje op de 23e zet, uitstekend heeft gespeeld. Het stukoffer op de 32e zet was van hoge klasse.