Back                         Superschaker Viktor Kortsjnoi 70 jaar                                        PZC 13-7-2001

De 70-jarige Viktor Kortsjnoi is een bijzondere schaker. Meer dan vijftig jaar komt zijn naam nu al voor in de toernooitabellen en hij is nog niet van plan er mee op te houden. Het schaakspel is zijn grote liefde, zijn lust en zijn leven. Dat draagt hij nog dagelijks uit, in zijn spelopvatting, zijn boeken en analyses. Hij foetert op jonge spelers, die te snel met remise  instemmen en die volgens hem dus het spel niet serieus genoeg nemen. Hij is nog steeds boos op zichzelf, als hij een tactische finesse overziet en neemt zich voor elke dag een half uur te oefenen in tactiek. Hij komt nog regelmatig met nieuwtjes in de opening. Zijn werklust was altijd verbazingwekkend. Om een idee te geven wat dat inhoudt een passage uit een van zijn boeken ( Meine besten Kämpfe). Hij schrijft naar aanleiding van een bepaalde opening:
“Ik heb dagen en nachten doorgebracht met het analyseren van deze stelling. Alleen of met helpers als Stean, Velimirovic en Gutman heb ik er minstens 80 werkuren in geïnvesteerd om de opvatting van de theorie, dat de stelling gelijke kansen biedt, omver te werpen.”
 
In tegenstelling tot bijvoorbeeld de grote Aljechin is hij in zijn analyses volkomen eerlijk. Aljechin, maar hij niet alleen, analyseerde voornamelijk om zichzelf groter te maken dan hij was en verzon soms partijen of veranderde het spelverloop om het mooier te maken. Bij Kortsjnoi is daar nooit sprake van. Hij geeft soms grif toe, dat hij een zet van de tegenstander overzag, of dat hij niet zeker weet of een bepaalde zet wel de beste is. Tegenwoordig schrijven veel grootmeesters hun boeken met behulp van computers. Dat leidt vaak tot saaie analyses in tabelvorm, die niemand naspeelt, maar alleen bedoeld zijn om te imponeren. Kortsjnoi heeft daar een grote hekel aan. In zijn partijbesprekingen ontbreekt de grootspraak, hij is  kritisch op zichzelf, maar complimenteus voor anderen als hij daar reden voor heeft. Zelfs zijn grootste vijand Petrosjan kreeg wel eens een schouderklopje. Hij bewondert schakers, die tegen de stroom oproeien en het avontuur kiezen boven zekerheid. Hij zegt, dat iemand speelt zoals zijn karakter is. Saaie mensen spelen saaie partijen. Vrolijke mensen houden van afwisseling en buitengewone persoonlijkheden spelen briljant schaak. Hij had er aan kunnen toevoegen, dat strijdbare mensen vechtschaak spelen. Strijdbaar dat was Kortsjnoi en hij zal het blijven zolang hij een schaakstuk kan verzetten.

Ter ere van zijn 70e verjaardag een viertal partijen. In de eerste partij is hij 16 jaar. Alle kenmerken van zijn latere schaak zijn er in terug te vinden.

Aronson – Kortsjnoj. Leningrad, 1947

1.Pf3 Pf6 2.c4 e6 3.Pc3 d5 4.d4 c6 5.Lg5 dxc4 6.e4 b5 7.e5 h6 8.Lh4 g5 9.Pxg5 hxg5 10.Lxg5 Pbd7 11.exf6 Da5 12.g3 b4 13.Pe4 La6 14.Le2 Df5 15.Dc2 c5 16.0–0–0 Lb7 17.Pxc5 Dxc2+ 18.Kxc2 Pxc5 19.dxc5 Lxh1 20.Txh1 Tc8 21.h4 Lxc5 22.Lxc4 Lxf2 23.Kb3 Lxg3 24.Lb5+ Kf8 25.Kxb4 e5 26.Lc4 Td8 27.Le3 Txh4 28.Lc5+ Kg8 29.Tg1 Tg4 30.Lf2

 

30...Td3! Redt het stuk en stelt de overwinning veilig. 31.Kb5 a6+ 32.Ka5 Txc4 33.Txg3+ Txg3 34.Lxg3 e4 35.a3 Tc2 36.b4 Tc3 37.Lh4 Txa3+ 38.Kb6 e3 39.b5 e2 40.Kc7 Ta1 41.b6 e1D 42.Lxe1 Txe1 43.b7 Tb1 0–1 

Kortsjnoi is een van de weinige topgrootmeesters, die met zwart bijna nog meer gevreesd was dan met wit. Zijn strijdbaarheid is 50 jaar later nog net zo groot. 

Jenni – Kortsjnoi, Zurich, 2001.
1.e4 e6
De Franse verdediging heeft Kortsjnoi zijn hele schaakleven trouw gediend. Ook nu nog speelt hij hem met hetzelfde elan als in zijn jeugd. 2.d4 d5 3.Pc3 Pf6 4.Lg5 Lb4! De messcherpe Mac Cutcheon-variant. Een nog springlevend oudje! 5.e5 h6 6.Ld2 Lxc3 7.bxc3 Pe4 8.Dg4 Kf8 9.h4 c5 10.Ld3 Pxd2 11.Kxd2 c4 12.Le2 Pc6 13.Th3 Tg8 14.Tf3 Ke7!

Kortsjnoi kapittelde eens een jonge speler die een bepaalde zet te gevaarlijk vond. Hij zelf heeft altijd het gevaar gezocht en kan niet begrijpen, dat men veiligheid stelt boven avontuur. 15.Ph3 Da5 16.Df4 Tf8 17.Tg3 Tg8 18.Lh5 Pd8 19.Te1 b5 20.a3 Dxa3 21.Txg7 Txg7 22.Df6+ Kd7 23.Dxg7 b4 24.Te3 b3 25.Te1 Tb8 26.Pf4 Da2 27.Lxf7 Dxc2+ 28.Ke3 De4+ Wit geeft op. 

De volgende partij heeft een bizar spelverloop. Een echte Kortsjnoi- partij.

Ilic – Kortsjnoi. Zurich SUI, 2001

1.e4 c6 2.d4 d5 3.Pc3 g6 4.h3 Pf6 5.e5 Pfd7 6.Pf3 Pb6 7.Ld3 a5 8.0–0 Pa6 9.a3 h6 10.Pe2 Pc7 11.c3 a4 12.Le3 Pc4 13.Dc2 Pe6 14.Tae1 b5 15.Lc1 Kd7 16.Ph2 Kc7 17.f4 Pg7 18.g4 e6 19.Pf3 Le7 20.Kg2 Kb6 21.Pg3 Ta7 22.Tf2 Ka5 23.Tg1 Kb6 24.Tff1 Ka5 De zetten worden even herhaald om te zien of de witspeler genoegen neemt met remise of misschien toch iets wil ondernemen. 25.Kh2 Kb6 26.Kg2 Kb7 27.Kh2 Ka8 28.Kg2 Dd7 29.Kh2 De8 30.Kg2 Dd8 31.Kh2 g5?!

 

 

Een provocatie natuurlijk. Maar je moet wat, als het jonge grut niet durft. 32.Ph5? Natuurlijk was 32.f5 de aangewezen zet. Wit zal wel in tijdnood geweest zijn. 32…Pxh5 33.gxh5 gxf4 34.Lxf4 Ld7 35.Tg3 Df8 36.Tf2 Le8 37.Lc1 f5!! 38.exf6 Ld6 39.Pe5 Pxe5 40.dxe5 Lxe5 41.Lg6 Dd6 42.Tff3 Lf7 43.Df2 Lxg3+ 44.Txg3 Tg8 45.Kg2 e5 46.Lxh6 Td8 47.Te3 d4 48.cxd4 exd4 49.Te7 Txe7 50.fxe7 Ld5+ 51.Kg1 Dxe7 52.Dxd4 c5 53.Dd2 Lc6 54.De3 Td1+ 55.Kh2 Dh4

Wit gaf het op. Hij is verschrikkelijk weggeblazen. Mat is onvermijdelijk.

 

Stojanovski – Korchnoi.  Ohrid, 2001

1.e4 e6 2.d4 d5 3.Pc3 Pf6 4.Lg5 dxe4 5.Pxe4 Pbd7 6.Pxf6+ Pxf6 7.Pf3 h6 8.Lh4 c5 9.Lb5+ Ld7 10.Lxd7+ Dxd7 11.De2 Le7 12.dxc5 0–0 13.0–0 Lxc5 14.Tad1 Da4 15.c4 Tfd8 16.b3 Da3 17.Pe5 Le7 18.f4 Txd1 19.Txd1 Td8 20.Txd8+ Lxd8 Als de witspeler gedacht mocht hebben, dat hij nu wel remise zou kunnen maken tegen de oude vos, is hij wel heel erg naïef geweest. 21.Dc2

 

 

21...g5!! 22.Lf2 Want 22.fxg5 hxg5 23.Lxg5 Dc5+ kost een stuk. 22...gxf4 23.Dd2 Lc7 24.Dxf4 Dxa2 25.Dg3+ Kf8 26.De3 Da1+

Wit geeft het op. Zo speelt de eeuwig jonge Kortsjnoi!