Retour                                       Schaken te gemakkelijk?                                             PZC 8-3-2001

 

De vraag of het schaakspel moeilijk genoeg is, werd al door Capablanca omstreeks 1925 aan de orde gesteld. Hij voorspelde dat de topspelers spoedig alles zouden begrijpen en elkaar dus niet meer zouden kunnen verslaan. Waarmee de remisedood een feit zou zijn. We weten nu, dat dat een enorme vergissing was. Toch duikt de vraag af en toe weer op. In een discussie op internet werd onlangs geopperd het spel moeilijker te maken door bijvoorbeeld een extra stuk toe te voegen. Niet met de bedoeling om de remises tegen te gaan, maar om de computer buitenspel te zetten! Daarmee zouden alle schaakdatabanken, schaakcomputers en schaakboeken de prullenbak in kunnen. Fijn voor de computerfirma’s en boekverkopers! Een enorme schaakcultuur vernietigen, om een machine te temmen. Een talibaans gruwelscenario?

Donner dacht, dat dammen moeilijker was dan schaken en dus meer remises opleverde! Dat lijkt paradoxaal, maar is het niet. Als het spel te moeilijk is voor het bevattingsvermogen dan neem je toch minder risico’s? Een levend voorbeeld van de juistheid van Donners stelling is Kasparov. Zijn briljante en scherpe offercombinaties zijn gebaseerd op de zekerheid, dat hij er minstens remise mee kan maken. Wanneer is er pas echt sprake van ongebreidelde aanvalslust? Als men verloren staat, dan is geen offer te hoog, geen risico te groot. Een zeer bijzonder voorbeeld is de volgende partij.

 

Wim van Stel (De Zwarte Dame, Kruiningen)- Jaap Pauptit (Goes).

1.Pf3 Pf6 2.b3 g6 3.Lb2 Lg7 4.c4 c5 5.e3 Pc6 6.Le2 d6 7.0–0 Lf5 8.d3 0–0 9.e4 Ld7 10.Dd2 e6 11.Pc3 a6 12.Tac1 Dc7 13.Pd1 b5 14.Pe3 Tfb8 15.Tc2 Waarschijnlijk een vergissing, maar in wezen een grootmeesterlijk lokzet! Ook per ongeluk wil ook wel eens een kunstwerk ontstaan. 15…Pb4 16.e5 Pxc2 17.exf6 Pxe3

 

 

18.Dxe3? Vreselijk jammer. Wit mist een unieke kans. Met de prachtige zettenreeks 18.fxg7!! Pxf1 19.Dh6 f6 (gedwongen wegens de dreiging Pg5) 20.Lxf6 Kf7 21.Lh4!! Tg8 22.Pg5+ Kf6 23.Pxe6+!! Kxe6 24.Df4 had hij met twee torens achterstand de zwarte koning mat kunnen zetten. De zet 23.Pxe6, gevolgd door de stille zet 24.Df4 zijn van grote schoonheid. Een combinatie, waar Shirov jaloers op zou zijn geweest.  De kans om zo’n partij te kunnen spelen, krijgen de meeste schakers nooit of hoogstens een keer in hun leven. Vergeleken met deze fantastische lekkernij is de rest van de partij natuurlijk een gewone boterham met  kaas. Smakelijk, maar niets bijzonders. 18...Lf8 Wit heeft wel wat compensatie voor de kwaliteit, maar meer ook niet. 19.Pg5 h6 20.Pe4 d5 21.cxd5 exd5 22.Pg3 d4 23.Dc1 De5 24.Pe4 Tc8 25.f4 Dc7 26.g4! Wit gooit er nu alles tegenaan. Zwart moet nu erg op zijn tellen passen. 26...Te8 27.Lxd4! Deze loper, die levend begraven leek op b2, gaat nog een roemrijk avontuur tegemoet. 27... Dc8 Daar heeft zwart op gerekend. Hij wint nu op g4 een pion terug, waarmee tegelijkertijd de witte koningsstelling vernietigd wordt. 28.Le5 Lxg4 29.Lf3 Ta7 30.Tf2 Td8 31.De3 Lxf3 32.Dxf3 Tad7 33.Td2 Td5 34.Pc3 T5d7 Zwart staat natuurlijk nog steeds op winst, maar gemakkelijk is het niet. Bovendien nadert de tijdcontrole bij de 40e zet.  35.Pe4 Dc6 36.f5 Te8  Hoe gevaarlijk de witte aanval is blijkt ook uit 36...gxf5? 37.Dg3+ Kh7 38.Tg2 en mat. 37.Dg3 Kh7? Reddend en meer dan dat was 37...Dd5!! 38.fxg6 Dxe5 39.gxf7+ Kxf7 en de witte aanval bloedt dood. 38.fxg6+ fxg6 39.Tg2 De6 Geen hulp bood 39...g5 40.Pxg5+ hxg5 41.Dxg5 Dxg2+ 42.Kxg2 en wit wint.

40.Dxg6+ Kh8 41.f7+ En mat op de volgende zet. Een schrale troost voor de gemiste kans.

 

Nog een partijtje uit Zeeuwse contreien.

C. Lancriet (SVWZV)- J. Dees (Terneuzen)

1.d4 Pf6 2.c4 e6 3.Pc3 Lb4 4.Dc2 c5 5.e3 Pc6 6.Pf3 0–0 7.Ld3 d5 8.cxd5 exd5 9.dxc5 Lxc5 10.a3 Lg4 11.Pg5 h6 12.h3 Lh5 13.Ph7 Een zinloze exercitie. Wit had zich om de veiligheid van zijn koning moeten bekommeren. 13…Pxh7 14.Lxh7+ Kh8 15.Pe2 Ld6 16.g4 Lg6 Noodzakelijk, maar kwaad kan het niet. Integendeel, zwart krijgt prachtig spel voor zijn pion.  17.Lxg6 fxg6 18.Dxg6 Pe5 19.Dc2 Tc8 20.Pc3 Dh4 21.Kf1

 

De witte stelling is hopeloos verzwakt. Zwart werkt het snel en bekwaam af.  21...Txf2+! 22.Dxf2 Tf8 23.Dxf8+ Lxf8

Materieel gezien staat wit er helemaal niet zo slecht voor, maar zijn stukken werken niet samen. 24.Kg2 Na 24.Pxd5 Pxg4 is het meteen uit.  24...Ld6 25.Pe2 Pd3 26.Tf1 h5 27.Pf4 Pe1+ 28.Txe1 Dxe1 29.b4 Lxf4 30.exf4 d4 31.f5 Dc3 32.Ta2 Dxc1 33.Te2 d3 34.Te8+ Kh7 35.g5 Dc6+

Wit gaf het op.