Retour                               Wim Stange  en Emanuel Lasker                                 PZC 6-11-2004 

 

Emanuel Lasker was wereldkampioen van 1894 tot 1922. Daarmee is hij nog steeds de langst regerende kampioen. Hij bedacht nauwelijks nieuwe openingssystemen, speelde zelden oogverblindende aanvalspartijen en voegde ook aan de theorie van het middenspel weinig toe. Over hem wordt dan ook gezegd, dat je eigenlijk niets van hem kon leren. Maar dat is niet terecht. Lasker was een voorbeeldige schaakstrijder. Hij wilde altijd winnen en gebruikte daarvoor niet alleen technische en tactische middelen, maar ook psychologische. Hij stelde zich de vraag hoe je van een zwakkere speler moest winnen, als die uitsluitend uit was op zijn eigen veiligheid. Lasker wist drommels goed, dat schaken geen wiskunde is, waarin je alles kun berekenen. Hij deed vaak opzettelijk minder goede zetten om de tegenstander uit de tent te lokken, ze tot tactische avonturen te verleiden. Hij stuurde aan op stellingen, waarvan hij wist, dat zijn tegenstander er een hekel aan had.

Zo gruwde Janowski van eindspelen. Lasker probeerde tegen hem dus eindspelen op het bord te krijgen, ook als ze wat slechter stonden!

Legendarisch is Laskers koelbloedigheid in belangrijke partijen. Hij  heeft dan ook bijzonder weinig grove fouten gemaakt. Ook niet als hij in tijdnood kwam, wat trouwens zelden gebeurde.

Een van zijn zegswijzen was ook, dat je in een slecht gespeelde partij, altijd nog wel een kans krijgt om iets recht te zetten. Als je maar geconcentreerd blijft en de moed erin houdt. Vooral dat laatste is iets waar veel spelers moeite mee hebben. Na een blunder of slechte zet laten ze de koppies hangen, met als gevolg een kansloze nederlaag. De volgende bijzonder belangwekkende partij uit de KNSB-wedstrijd tussen Souburg en Middelburg 2 heeft Laskeriaanse trekjes.

 

Wim  Stange (Middelburg 2) - Jeroen Hekhuis (Souburg)

1.d4 Pf6 2.c4 e6 3.Pc3 d5 4.cxd5 exd5 5.Lg5 Le7 6.e3 0-0 7.Ld3 c6 8.Dc2 Pbd7 9.Pf3 Te8 10.0-0 Het orthodox-damegambiet, een stokoude opening, die tegenwoordig bijna niet meer door de wereldtop op deze manier wordt gespeeld. Lasker, Capablanca en Aljechin hebben er honderden prachtige partijen mee gespeeld, maar men is er nu van overtuigd geraakt, dat wit de beste kansen heeft.  In Laskers tijd dacht men er anders over. Hetgeen niet wil zeggen, dat men de variant niet meer kan spelen. 10...Pe4? Maar zo niet, want nu gaat een pion verloren. Juist was 10...Pf8 of 10...h6. 11.Lxe4 Lxg5 12.Lxh7+ Kh8 13.Ld3 Te6 14.Tab1 Th6 15.b4 Le7 16.b5 Ld6 17.h3 g5 18.Lf5 Df6 19.Lg4 Pb6 Zwart lijkt toch wat compensatie voor de pion gekregen te hebben. 20.Tfc1 Beter 20.Lxc8 met behoud van het theoretische voordeel. 20...Pc4 21.Dd3 Lxg4 22.hxg4 Te8?! Na 22...Kg7! zou wit het niet gemakkelijk hebben gehad. Zwart dreigt te verdubbelen op de h-lijn. Het pluspionnetje van wit heeft geen enkele betekenis meer. Een echte Lasker-stelling. 23.bxc6 bxc6 24.Tb7 a5 25.Df5 Dxf5 26.gxf5 f6 27.g4 Te gewaagd. Deze pion wordt erg zwak. 27...La3 28.Tc2 Lb4 29.Pe2 Te4 30.Pg3 Txg4 In enkele zetten is een zeer interessante stelling ontstaan. Wit kan in noodgevallen steeds vluchten in een eeuwig schaak op de zevende en achtste rij. 31.e4! Ld6 32.e5! Inventief maar gewaagd. Ook  mogelijk was 32.exd5 cxd5 33.Te2!! met winststelling. Zwart speelt echter 32... Lxg3 33.Txc4 Ld6+ 34.Kf1 c5! en het is niet helemaal duidelijk of wit nog kan winnen.

32...fxe5 33.dxe5

 

 

Het hoogtepunt van de partij. 33...Pxe5? Dit verliest zonder slag of stoot. Een koelbloedige Lasker zou 33...Txg3+ gespeeld hebben, met als gevolg een ware heksenketel in de tijdnoodfase na 34.fxg3 Lc5+ 35.Tf2! g4 36.Tb8+ Kg7 37.f6+ Kg6 38.Tg8+ Kf5 39.Ph4+ en wit lijkt toch de beste kansen te hebben. 34.Pxe5 Lxe5 35.Te2!! De pointe van de witte combinatie. Zwart verliest een stuk.  Die vermaledijde onderste rij! 35...Lg7 36.Te8+ Kh7 37.Tee7 Tf6 38.Txg7+ De rest had zwart zich kunnen besparen, maar als je voor een team speelt doe je wel eens iets wat je anders zou nalaten.

38...Kh8 39.Th7+ Kg8 40.Tbg7+ Kf8 41.Ta7 Kg8 42.Kf1 Th4 43.Thg7+ Kf8 44.Tgb7 Kg8 45.Txa5 Tf7 46.Tb8+ Kg7 47.Tc8 Tc4 48.Ta6 Tc1+ 49.Kg2 d4 50.Taxc6 Txc6 51.Txc6 Ta7 52.Td6 Ta4 53.Pe2 Txa2 54.Pxd4 Tb2 55.Tg6+ Kf7 56.Pf3 Ta2 57.Pxg5+ Kf8 58.Kg3 Ta5 59.Kg4 Ta4+ 60.f4 Ta1 61.f6 Ta6 62.Ph7+ Kf7 63.Tg7+ Ke6 64.f7 1-0