Sportmensen klagen altijd                                                                                       PZC 10-5-1985 
 

Sportmensen hebben de neiging om de oorzaken van een slechte prestatie of een nederlaag overal te zoeken, behalve bij zichzelf. Het was te koud, het was te warm, de scheidsrechter deugde niet, men was ziek of de tegenstander speelde vals. Bij schakers is het al niet anders. Tarrasch heeft wel eens gezegd, dat hij nog nooit van een gezonde schaker had gewonnen! Toen hij dat zei, gaf hij geen blijk van grote zelfkennis, want in het verzinnen van uitvluchtjes om eigen falen te verbloemen, was hij een groot kampioen. Ook een vorm van zelfbedrog is, dat een sporter zijn sportieve niveau afmeet aan zijn beste prestaties.

Wat dat betreft hebben de schakers het sinds de invoering van het ELO- ratingsysteem moeilijker. De kille cijfers van de rating snoeren de opscheppers en de zielige pechvogels de mond. De mathematici hebben zelfs de rating berekend van schakers, die al lang dood zijn. Steinitz (1836-1900) had op het toppunt van zijn carričre een rating van 2640 en Lasker (1868-1941) 2720. Dat zegt natuurlijk nog niets over hun absolute speelsterkte. De kwaliteit van een schaakpartij is niet in cijfertjes te meten. En de schoonheid nog minder: Waar de een lyrisch van wordt, verveelt de ander. Maar en zijn uitzonderingen, zoals de volgende zeer recente partij.

 

Ljubojevic - Alburt, New York 1985

1.e4 Pf6 2.e5 Pd5 3.d4 d6 4.Pf3 g6 5.Lc4 Pb6 6.Lb3 Lg7 7.Pg5 e6 8.Df3 De7 De zwartspeler is een expert in deze opening, de Aljechin-verdediging. Het is natuurlijk zeer riskant om tegen een speler als Ljubojevic zo'n passieve variant uit te kiezen. 9 Pe4 dxe5 10 Lg5 De zwarte stelling ziet er al niet zo gezond meer uit. 10.Lg5 Db4+ 11.c3 Da5 12.Lf6 Lxf6 13.Dxf6 0–0 14.Dxe5 Pc6 Dameruil op e5 leidt tot een zeer slecht eindspel voor zwart.15.Dxc7 Pxd4

 

 

16 0-0!!!De ware schaakartiest aan het werk. Hij offert een toren. Hij had ook 16. Pbd2 kunnen spelen, maar hij kiest voor het avontuur.16.0–0 Pxb3 17.axb3 Dxa1 18.Pf6+ Kg7 19.De5!! De verschrikkelijke kracht van deze dame beneemt zwart de adem.19…. Td8 20.Pd2 Ook het andere paard wil meedoen. 20…. Dxb2 21.Pde4 De2 22.Pd7+ Kh6 23.Dg5+ Kg7 24.Df6+  Op 24 Dxd8? speelt zwart niet 24 .... Dxe4 wegens 25 Df8 mat, maar 24 .... Lxd7! en hij is van alle zorgen bevrijd.24 .... Kh6 25.Pe5 Tf8 26.f3 Met een stille zet knoopt wit het matnet dicht. 26 .... De3+ 27.Kh1 Pd7! Een sportief gebaar, dat helaas te weinig voorkomt. Zwart laat zich matzetten. 28.Pg4+ Kh5 29.Pg3 mat.

 

Het toernooi, waarin deze partij werd gespeeld, was het New York Open International Chess Tournament. Het grootste open toernooi ter wereld met niet minder dan 1075 deelnemers, waaronder 20 grootmeesters en 36 internationale meesters. Op de eerste plaats eindigden Ljubojevic, Seirawan, Christiansen, Kudrin, De Firmian en Dlugy, alle met 7 punten uit negen partijen. Ze incasseerden elk 7166 dollar.

Een ander zeer sterk open toernooi dat eerder dit jaar plaats vond in Lugano, telde weliswaar minder deelnemers, maar was homogener van samenstelling. Het toernooi werd gewonnen door Toekmakov, maar de show werd gestolen door de 75-jarige Samuel Reshevsky, die met slechts een half punt achterstand op een gedeelde tweede plaats eindigde. Voor o.a. Ribli en Sosonko.

 

Kudrin - Reshevsky

 1.e4 c5 2.Pf3 d6 3.d4 cxd4 4.Pxd4 Pf6 5.Pc3 Pc6 6.f3 a6 7.Le3 e6 8.De2 Pxd4 9.Lxd4 e5 10.Lf2 Le6 11.0–0–0 Tc8 12.De1 Le7 13.g4 Da5 14.Kb1 Txc3! 15.Dxc3 Dxa2+ 16.Kc1 d5 17.Dxe5 0–0 18.Ld4 Td8 19.Ld3 h6 20.Dc7

 

 

20... dxe4!! 21.Dxe7 Txd4 22.fxe4 Pxe4 23.De8+ Kh7 24.Lxe4+ Txe4 25.Dd8 Da1+ 26.Kd2 Dxb2 27.Dd3 f5 28.Tb1 De5 29.Tbe1 Da5+ 30.c3 Lc4 31.Dc2 Tf4 32.Kd1 Da1+ 33.Dc1 Da4+ 34.Kd2 Da2+ 0–1

Wit gaf het op.

Reshevsky, een voormalig schaakwonderkind, leerde het spel toen hij vier jaar was. Toen hij zes was, trok hij met zijn vader door Europa om simultaanvoorstellingen te geven. In de jaren twintig verliet hij zijn geboorteland Polen en vestigde zich in de Verenigde Staten. Een schaakcarričre van zeventig jaar, een record!