Retour                                  Simultaan in Souburg                                                       PZC  9-1-1998

Een mooi propagandamiddel voor het schaken is de simultaanséance. Maar het mislukt ook wel eens. Sommigen kunnen het namelijk goed, anderen minder.

Het slechtste resultaat ooit door een schaakmeester in een simultaanséance behaald staat op naam van de Weense schaakmeester Josef Krejcik. Ter gelegenheid van zijn 25^e verjaardag nam hij het op tegen 25 tegenstanders. Het resultaat was opzienbarend: hij verloor ze alle 25.

In 1977 deed Joe Hayden, een zeventien jaar oude Amerikaan een aanval op het wereldrecord. Hij daagde 180 spelers uit voor een simultaan in een winkelcentrum in Cardiff, New Jersey. Helaas kwamen slechts twintig mensen opdagen. Zijn score was achttien verloren, inclusief tegen een zevenjarige, en twee gewonnen. De ene winstpartij kreeg hij omdat zijn tegenstander het lange wachten beu was en wegliep, de andere was tegen zijn moeder!

Maar het kan ook anders. Dat bewees de Nederlandse beroepsmilitair Gert Jan Ludden op 24 en 25 oktober vorig jaar, door het wereldrecord simultaanschaken te verbeteren. In de Prins Willem Alexanderkazerne in Gouda speelde hij in 29 uur en 30 minuten tegen 686 tegenstanders en haalde een winstpercentage van 87,1. Daarmee verwierft hij zich een plaats in Guinness Book of Records. Het was een aflossingswedstrijd waarin Ludden steeds tegen twaalf tegenstanders gelijktijdig speelde. Zou gauw een partij uit was, werd de plaats door een ander ingenomen. Een bijzondere prestatie, geestelijk en lichamelijk. De dreiging van een totale lichamelijke uitputting is de reden waarom de topschakers zich zelden tot een dergelijke krachtpatserij laten verleiden. Tot iemand met een dikke geldbuidel gaat rammelen.

Een andere vorm van simultaan is de klokséance. De simultaanspeler en zijn tegenstanders krijgen elk evenveel tijd, bijvoorbeeld twee uur. Daarbij gelden de gewone regels van het spel. Aangeraakt is zetten e.d. en dat geldt voor beide partijen! De simultaanspeler hoeft nu geen rondjes te lopen, maar moet in de gaten houden waar zijn klok loopt. Het zal duidelijk zijn, dat een dergelijke voorstelling slechts aan een beperkt aantal borden mogelijk is, meestal twaalf tot vijftien.

Op 12 december hield de Letse grootmeester Igor Rausis in Souburg een klokséance tegen de bloem van de Zeeuwse schaakjeugd. Rausis hield geweldig huis. Van de twaalf partijen won hij er elf. Slechts eenmaal moest hij zijn koning omleggen.

De meest opmerkelijke partij was de volgende. 

Rausis (simultaan) - Van der Heijden. Souburg 1997

 1.c4 c5 2.Pf3 g6 3.d4 Lg7 4.e4 cxd4 5.Pxd4 Db6 6.Pb5 a6 7.Le3 Dd8 8.P1c3 axb5 9.Pd5 Da5+ 10.Ld2 Dd8 11.Le3 Da5+ 12.b4 Da3 13.Tc1 bxc4 14.Lxc4 Pc6 15.0–0 Le5 16.f4 e6 17.fxe5 exd5 18.Df3 Pxe5 19.Df4 f6 20.Lxd5 Dxb4 21.Lc5 Da5

 

 

22.Dxe5+ fxe5 23.Tf8 mat.
Mat. Een zeer bijzondere partij, zomaar in een simultaanséance op 12 december 1997 te Souburg gespeeld! Rausis had in zes partijen wit en in zes partijen zwart.  

De grote held van de wedstrijd was natuurlijk Willem Jan Pannekoek uit Middelburg, die de grootmeester zijn enige nederlaag toebracht.
Pannekoek – Rausis, 1997.
1.f4 e5 2.d3 Lc5 3.Pf3 d6 4.fxe5 dxe5 5.e4 Pc6 6.Pc3 a6 7.a3 h6 8.Pd5 Pge7 9.Le3 Lxe3 10.Pxe3 0–0 11.Le2 Le6 12.0–0 Pg6 13.g3 Pd4 14.b3 Lh3 15.Te1 c6 16.Pd2 f5 17.Lf1 Lxf1 18.Txf1 f4 19.Pg2 f3 20.Pe1 Pe2+ 21.Kh1 Pc3 22.Dc1 Dd7 23.Txf3 Dh3 24.Txf8+ Txf8 25.Pef3 Pe2 26.De1 Pd4 27.Pxd4 exd4 28.De2 Pe5 29.Tf1 Txf1+ 30.Pxf1 g5 31.Kg1 g4 32.Pd2 Dh5 33.Df2 Dg5 34.Df4 Dxf4 35.gxf4 Pg6 36.f5 Pe5 37.Kf2 b5 38.Kg3 Kf7 39.Kf4 Kf6 40.Pf1 Pf3 41.h3 h5 42.hxg4 hxg4 43.Pg3 Kf7 44.e5 Pe1 45.f6 Pxc2 46.Kg5 c5

 

47.e6+ Kxe6 48.Kg6 c4 49.f7 1–0