Back                                 Schaken een volkssport                                           PZC 21-6-2002

Is het denkbaar, dat op elke hoek van de straat, op elk feestje en in elke huiskamer over schaken wordt gepraat? Veel schaakliefhebbers zouden dat graag zien. Ze mopperen, dat het schaken bijna geheel uit de media is verdwenen. Schaken is een bezigheid geworden in de marge, voor een kleine specifieke groep liefhebbers. De massa weet het verschil niet tussen een loper en een paard. Als een deelnemer aan een televisiequiz de gang van een paard weet, krijgt hij van de presentatrice te horen: “Oh, wat bent u knap!”

In het eerste juninummer 2002 van het uitstekende tweewekelijkse schaaktijdschrift ‘Schaaknieuws’ laat de massapsycholoog Jaap van Ginniken, geïnterviewd door Renzo Verwer,  zijn licht schijnen over schaken in het algemeen en schaken in de media in het bijzonder. Hij is van mening, dat je het spel best zou kunnen populariseren.

“Neem nou dat gedoe met die dominosteentjes op SBS6 ofzo. Ik vind dat ontzettend saai, maar het trekt ongewoon veel kijkers, doordat het zo sensationeel gebracht wordt. Als je iets populair wilt maken, moet het langs de weg van het spektakel. Je zou een massakamp kunnen houden tussen Nederland en Duitsland met aan beide kanten 3000 mensen en met deelnemende bekende Nederlanders en Duitsers. Een grote knipperende teller - net als bij die dominosteentjes – houdt dan de score bij. Toeschouwers raken dan echt betrokken zonder dat ze het spel hoeven te snappen.”

 

Behalve over het beeld van het schaken in de media heeft Van Ginniken ook wel iets te zeggen over de schakers zelf. Op de vraag waarom schakers elkaar een prettige partij wensen zegt hij:

“Ze menen het niet. Net als boksers die elkaar een hand geven en elkaar vervolgens verrot slaan. Schakers hebben een hoop ingehouden woede. Volgens mij denken schakers, dat ze rationele wezens zijn, maar net als ieder ander mens zijn ze dat niet. Ze hebben heftige emoties, die ze ontkennen of wegduwen.”

 

Van Ginniken denkt ook, en daar heeft hij natuurlijk volkomen gelijk in, dat ze tijdens de partij de hele tijd denken: ‘wat zijn wij toch lekker slim samen’. Maar is dat dan niet zo, mijnheer van Ginniken?

‘Schaaknieuws’ is een prachtig blad, maar niet voor mensen, die het verschil tussen een paard en een loper in een encyclopedie moeten opzoeken.  Hoofdredacteur van ‘Schaaknieuws’, is  grootmeester John van der Wiel. De eindredactie is in handen van Johan van Mil, redacteuren en redactionele medewerkers zijn Erik Bouwmans, Twan Kasteleijn, Erika Sziva en Fré Hoogendoorn. Het blad, dat al aan  zijn 16e jaargang bezig is, heeft verder een groot aantal losse medewerkers. Wie ‘Schaaknieuws’ leest, heeft Internet niet nodig om op de hoogte te blijven!

 

De volgende drie partijen zijn uit de laatste wedstrijd van HWP 1 uit Sas van Gent in de meesterklasse en ontleend aan ‘Schaaknieuws’. Er moest gewonnen worden van Groningen, maar dat ging fout, zoals bekend.

Hans Groffen werd aan het eerste bord geplaatst, opgeofferd. Zulke tactische opstellingen gaan in negen van de tien keren fout. Nu dus ook.

Tiviakov (Groningen) – Groffen (HWP)

1.e4 e6 2.d4 d5 3.Pd2 Pf6 4.e5 Pfd7 5.c3 c5 6.Ld3 Pc6 7.Pe2 cxd4 8.cxd4 Db6 9.Pf3 f6 10.exf6 Pxf6 11.0–0 Ld6 12.b3 0–0 13.Lb2 Ld7 14.Pc3 Kh8 15.Pa4 Dc7 16.Tc1 Tae8 17.Pe5 Te7 18.Te1 Le8 19.Df3 Lb4 20.Tf1 Kg8 21.Dh3 Dd6 22.Pc5 Lxc5 23.dxc5 Dc7 24.Tfe1 a6 25.Pxc6 Dxc6 26.Le5 1–0

 

Doordat grootmeester Motwani een plaatsje zakte, verwachtte men een overwinning van de Schot. Ook dat ging niet naar wens. Zijn jonge tegenstander speelde sterk en overtuigend.

Motwani - Werle

1.c4 Pf6 2.Pc3 e5 3.e3 Lb4 4.Pge2 c6 5.a3 La5 6.d4 exd4 7.Dxd4 d5 8.b4 Lb6 9.De5+ Le6 10.Pf4 Lc7 11.Dg5 Lxf4 12.Dxf4 dxc4 13.Lb2 Op 13. Lxc4 volgt 13…g5! 14.De5 Pbd7 15.Dd4 Lxc4 16.Dxc4 Pe5 (Deleyn in Schaaknieuws)

13…Pbd7 14.0–0–0 Db8 15.Dg5 0–0 16.Pe4 h6 17.Pxf6+ Pxf6 18.Dh4  De stelling ziet er niet slecht uit voor wit. De zwarte koningsvleugel staat onder grote druk en met de dreiging Lxf6 wordt de beschermende pionnenstelling voor de zwarte koning versplinterd. Zwart heeft echter gezien, dat ook de witte koning niet veilig staat.

 

 

 

18...b5!! Uitstekend gespeeld. De witte dreiging blijkt een losse flodder. Het zwarte spel komt snel en doeltreffend tot ontplooiing terwijl wit zijn stukken niet in de richting van de vijandelijke koning kan krijgen. 19.Lxf6 gxf6 20.Dxf6 a5 21.g4 axb4 22.axb4 Da7 23.Lg2 Da3+ 24.Db2 c3 25.Dxa3 Txa3 26.Td3 Lc4 27.Thd1  Wit moet de kwaliteit geven. Als Td3 wijkt, volgt 27… Lb3 en wit gaat mat. 27... Lxd3 28.Txd3 Tc8 29.Kc2 c5 30.Txc3 Ta2+ 31.Kb1 Txf2 32.Le4 c4 33.Tc2 Txc2 34.Kxc2 Kg7 35.Kc3 Kf6 36.Lf5 Td8 37.h4  En wit gaf het tegelijkertijd op.