Vroeger was een schaakolympiade
een overzichtelijke gebeurtenis. Het aantal deelnemende
landen was beperkt en het aantal partijen dus ook. Zo waren
op de Olympiade van 1954, die in Amsterdam werd gehouden,
nog maar 26 landen aanwezig.
Thans is het een mega evenement. Geen enkel spel is de
laatste decennia zo over de wereld verspreid als het
schaakspel.
Bij de verovering van de continenten heeft onze landgenoot
Dr. Max Euwe als president van de FIDE een belangrijke rol
gespeeld. Onvermoeibaar reisde hij naar de meest afgelegen
gebieden om daar het spel te stimuleren en behulpzaam te
zijn met het oprichten van nationale bonden. Van een
specifiek Europees spel werd het een wereldspel.
Een belangrijke gevolg was dat Europa zijn leidende positie
op bestuurlijk gebied verloor. Dat was op zich niet zo erg
en misschien wel noodzakelijk. Niet zo fraai was, dat de
nieuwe FIDE het niet zo nauw nam met de democratische
beginselen. Omkooppraktijken werden schering en inslag. Het
is een wonder dat de wereldschaakbond het heeft overleefd.
Op schaaktechnisch gebied heeft Europa sterke concurrentie
gekregen van China en India. Maar er zijn meer kapers op de
kust. Sensationeel was bijvoorbeeld het optreden van
Vietnam, dat o.a. ook Nederland versloeg. Ook het
uiteenvallen van de Sovjet-Unie heeft zeer stimulerend
gewerkt. Vooral in de voormalige sovjetrepublieken Armenië,
Oekraïne, Azerbeidzjan en Georgië wordt enorm sterk
geschaakt. In Armenië zijn de schaakmeesters nationale
helden. Een van hen is Gabriel Sargissian, die in Dresden
net al twee jaar geleden in Turijn, weer schitterend schaak
liet zien. Hier een van zijn partijen.
Sargissian (Armenië) - Grischuk (Rusland)
1.d4 Pf6 2.c4 e6 3.Pf3 b6
4.g3 La6 5.Dc2 c5 6.d5 exd5 7.cxd5 Lb7 8.Lg2 Pxd5 9.0–0 Le7
Wit staat een pion achter en lijkt daar slechts minimale
compensatie voor te hebben. De witspeler laat in het vervolg
echter zien dat er wel degelijk muziek in zit. En dat nog
wel tegen een Russische supergrootmeester. 10.Td1 Dc8
11.a3 Pc7 12.Pc3 Pc6 13.Lf4 0–0 14.Lxc7 Dxc7 15.Pb5 Dd8
16.Pe5 Pxe5 17.Lxb7 Tb8 18.Le4 a6 19.Lxh7+ Kh8 20.Df5 g6
21.Dxe5+ Lf6 22.Df4 axb5 23.Dh6 Lg5 24.Dh3 Kg7 Zwart
wint nu een stuk. Dat heeft wit ingecalculeerd, want hij
krijgt er in de eerste plaats een aantal pionnen voor en,
wat nog belangrijker is, een duurzaam initiatief. 25.Lxg6
Kxg6 26.Td6+ Kg7 27.Tad1 Tg8 28.f4 Lf6 29.e4 Th8 30.Dg4+ Kf8
31.e5 Le7 32.Txd7 De8 33.f5 f6 34.Df4 c4 35.e6 Tc8 36.T1d4
Th7 37.h4 Kg8 38.Kh2 Tg7 39.Df3 Kh8 40.Ta7 Df8 41.Tdd7 Te8
42.Tab7 Tb8 43.Ta7 Te8 44.Kh3 Dg8 45.Ta6 Dh7 46.Ta8 Txa8
47.Dxa8+ Tg8 48.Df3 Tg7 49.Df4 Dh5 50.g4 De8 51.Tb7 Kh7
52.De4 Lc5 53.g5

De witte aanvalsmachine in zijn
volle glorie. Vergelijk de stelling met die na de 27e zet.
De machteloosheid van de naar adem happende zwarte stukken
is verbijsterend. 53...Txb7 54.Dxb7+ De7 55.g6+ Kg7
56.Dd7 b4 Of 56...Dxd7 57.exd7 Le7 58.Kg4 en de witte
koning peuzelt op zijn gemak de zwarte pionnen op.
57.axb4 Lxb4 58.Kg4 Kh6 59.Kf3 b5 60.Ke4 Lc5 61.Kd5 Lb4
62.Kc6 Dc5+ 63.Kb7 De7 64.Ka6!! Zwart gaf het op. Een
geniale en originele partij. Grischuk zal zich deze
verschrikkelijke nederlaag zijn leven lang herinneren!
Wonderbaarlijk was, dat Sargissian een ronde later met
dezelfde variant weer won, maar dan met zwart!!
Daarmee bewees hij dat niet de varianten beslissen, maar
inzicht, vakmanschap en uithoudingsvermogen.