Back                                    Winnen met God                                                 PZC 31 maart 2006
 

Ayatollah Ali al Sistani, het hoofd van de Sjiïeten in Irak heeft, in navolging indertijd van Ayatollah Khomeini, het schaakspel verboden. Al Sistani is dezelfde persoon, die onlangs nog eens heeft bevestigd, dat homoseksuelen op de meest afschuwelijke wijze ter dood moeten worden gebracht.

Moeten de schakers Al Sistani serieus nemen? Geldt het ook voor niet-islamieten en ongelovigen? Er zijn gelukkig in de Islam ook andere meningen te horen. Die zeggen, dat men wel mag schaken, maar dan moet aan de volgende strikte voorwaarden zijn voldaan:

1e. Het spel mag de speler niet afleiden van de dagelijkse religieuze plichten (o.a. 5 keer per dag bidden).

2e. Er mag niet om geld gespeeld worden.

3e. De spelers mogen geen ruwe en beledigende taal gebruiken.

Met deze voorschriften wordt in de meeste Islamitische landen de hand gelicht. In Dubai werd zelfs al eens een schaakolympiade gehouden!

Ook de Katholieke kerk heeft ooit problemen gehad met het schaakspel. Soms werd het streng verboden, in andere gevallen aangeprezen als een intellectuele bezigheid die nuttig was om het denken te stimuleren.

In het orthodoxe jodendom is het volgens sommige rabbijnen alleen verboden om op Sabbath te schaken. Slechts zelden houdt men zich daar aan. O.a. Reshevsky deed dat.

Nog sporadischer zijn de Joodse schakers, die menen wel op Sabbath te mogen spelen, maar de zetten niet opschrijven, want dat is werken! In extreme gevallen verzetten anderen de stukken en doen het schrijfwerk!

De Russisch Orthodoxe kerk staat nog steeds tweeslachtig tegenover het schaakspel. Het zou geen blijvende waarde hebben voor het nageslacht en spiritueel gevaarlijk zijn! Schaken wordt weliswaar niet verboden, maar wel sterk ontraden. Dat heeft niet verhinderd, dat nergens ter wereld zo sterk werd en wordt geschaakt als in Rusland.

Hoe zit het met kerken van de Reformatie? Die hebben uit het oogpunt van de schaakspeler een betere reputatie, al heeft bij de protestanten lang het idee bestaan, dat schaken iets was voor de hogere standen en dammen meer voor de ‘kleine luyden’. Een direct gevolg was, dat Nederland heel lang het sterkste damland ter wereld is geweest, maar op schaakgebied een beetje achteraan hobbelde. Maar dat is niet het gevolg geweest van richtlijnen van bovenaf.

Als het schaakspel niets van blijvende waarde produceert, zoals sommigen dus beweren, hoe moet men dan de schitterende schaakpartijen interpreteren? Het kan niet anders of het zijn onwetenden die zich een oordeel over het spel aanmeten. Neem nu de volgende twee prachtpartijen van een supergrootmeester.

Leko - Kamsky. Corus, 2006

1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 a6 4.La4 Pf6 5.0-0 Le7 6.Te1 b5 7.Lb3 d6 8.c3 0-0 9.h3 Pa5 10.Lc2 c5 11.d4 Dc7 12.Pbd2 Ld7 13.Pf1 Tac8 14.Pe3 cxd4 15.cxd4 Pc6 16.d5 Pb4 17.Lb1 a5 18.a3 Pa6 19.b4! Een mooie zet, die een zware druk zet op de zwarte stelling. 19... axb4 20.axb4 Db7  Onmogelijk is 20...Pxb4 21.Ld2 en wit wint een stuk. 21.Ld2 Ld8 22.Ld3 Lb6  Ogenschijnlijk is een ongeveer gelijke stelling ontstaan met gelijke kansen. Maar dat is een vergissing. Wit heeft de beste kansen, niet theoretisch, maar praktisch. Hij heeft namelijk de stelling als 14-jarige al eens uitvoerig onderzocht en dat telt mee!

23.Pc2 h6 24.Ph4 Ph7 25.Df3 Pg5 26.Dg3 Pc7  Beter was 26...Ld8. Wit moet dan niet 27.f4? spelen wegens 27...exf4 28.Lxf4 Tc3!, maar 27.Pe3! met voortgaande strijd. 27.Pe3 Ta8 28.Pef5 Txa1 29.Pe7+ ! Gespeeld als artiest en niet als saaie rekenaar. Die had 29.Txa1 Ta8 30.Txa8+ Dxa8 31.Pxd6 gedaan en winst zonder geur of smaak. 29...Kh8 30.Txa1 Ph7 31.Df3!! Dat was de bedoeling van wits 29e zet. Wie kan de verlokking van de dreiging 32.Dxf7!! weerstaan? 31...Pf6 32.Lxh6 Ta8 33.Tf1 In tegenstelling tot de 29e zet kiest wit nu de voorzichtige weg. Spectaculair, maar ook riskant was 33.Lxg7+ Kxg7 34.Phf5+ Lxf5 35.Pxf5+ Kh7 36.Txa8 Dxa8 37.Pxd6. Die weg zouden Tal en Shirov waarschijnlijk gekozen hebben. 33...Pce8 34.Lc1 Ta1 35.Phf5 Dc7 36.Ld2 Txf1+ 37.Kxf1 g6 38.Pe3 Kg7 39.g4? Nu slaat wit weer door naar de andere kant. Hij wil teveel ineens. Hij had naar Petrosjan moeten overschakelen: 39.Pd1 Lxh3 40.Dxh3 Dxe7 41.Dh4 met sterk positioneel voordeel. 39...Ph7?  Zwart heeft al veel doorstaan en struikelt nu  definitief. Draaglijk was 39...Lxe3! 40.Lxe3 Dc3 41.Kg2 Dxb4 en wit staat nauwelijks beter.  40.Kg2 Db7  Nu komt een schitterende zet, die het waard is met een diagram te versieren.

 

 


41.Pc4!!
Een zet waar Leko nog lang van zal genieten. En hij niet alleen! 41... g5 Wanhoop. Een passend en fraai einde was het geweest na 41...bxc4 42.Lh6+!! Kxh6 43.Dxf7 en zwart gaat spoedig mat.  42.Pa5 Da8 43.Pf5+ Kf8 44.h4! Ld8 45.Ph6! f6 46.hxg5 f5  In plaats van op te geven. Wit won in een paar zetten.

 

P. Leko - T. Radjabov. Morelia/Linares 2006.

1.e4 c5 2.Pf3 Pc6 3.d4 cxd4 4.Pxd4 Pf6 5.Pc3 e5 6.Pdb5 d6 7.Lg5 a6 8.Pa3 b5 9.Pd5 Le7 10.Lxf6 Lxf6 11.c3 0-0 12.Pc2 Lg5 13.a4 bxa4 14.Txa4 a5 15.Lc4 Tb8 16.b3 Kh8 17.Pce3 Le6 18.h4 Lf4 19.Pf5 g6 20.Pfe3 Kg7 21.g3 Lh6 22.Pg4 f5 23.Pxh6 Kxh6 24.h5 g5 25.exf5 Lxf5 26.Pe3 Lc8 27.Ta2 Pe7 28.0-0 Tf6 29.De2 Db6 30.Tfa1 Dc6 31.Txa5 Lb7 32.Ld5! Pxd5 33.Txd5 Dxc3 34.Pg4+ Kg7 35.Ta7 Te6 36.Dc4! De1+ 37.Kg2!!

Wit zet de koning welbewust op de verschrikkelijke diagonaal. Het is winnend! Zie diagram 2.

 

 

 

37...Te7 38.Txb7!! Texb7  Er is geen redding meer. Het witte paard is sterker dan de toren.  39.Txd6 Tf8 40.h6+ Kh8 41.Dd5  Er leiden meer wegen naar Rome. B.v.: 41.De6! De4+ 42.Kh2 en de dreiging 43.Df6+ is dodelijk. 41...Tbb8 42.Dd3 Db4 43.Td7 e4 44.Dd5 Tb5 45.Pf6!! 1-0