Bijna nog sneller dan de Russische roebel keldert de waarde van het schaakmeesterschap. Waren er nog niet zo heel lang geleden nog maar enkele tientallen internationale grootmeesters, nu zijn er een paar honderd. En de gewone internationale meesters zijn al helemaal niet meer te tellen. Mede schuldig aan deze betreurenswaardige gang van zaken is de invoering van de Elo-rating, waaraan de titelverlening gekoppeld is. De rating-inflatie is de motor van de titelinflatie! Een klein voorbeeld: Op 1 mei 1974 waren er 17 spelers op de wereld met een rating van 2600 of meer. Nu zijn dat er 82!

Ons land telt op het ogenblik reeds 11 actieve grootmeesters, waarbij de buitenlandse spelers, zoals Sokolov en Nikolic, niet zijn meegeteld. Duitsland heeft er 31 en Engeland nog meer.

Niet alleen aan de top is de situatie scheef getrokken, ook verder naar beneden doet men zijn uiterste best om zich belachelijk te maken. Her en der worden er toernooien georganiseerd om spelers in de gelegenheid te stellen aan de titelnormen te voldoen en het blijkbaar zeer gewenste meesterschap deelachtig te worden. Een toernooi waarvan de organisatie niet aan die rage mee wenst te mee te doen, telt niet meer mee. De belangrijkste oorzaak van de titelinflatie is, dat de FIDE het te gemakkelijk heeft gemaakt om de titels te bemachtigen. Het is hoog tijd om de normen te verscherpen!

Het Elo-systeem is een mooie uitvinding van de Amerikaanse Professor Arpad Elo. Nu de computers algemeen ingang hebben gevonden, is het gemakkelijk om de Elo-rating van elke schaker te bepalen. Dat gebeurt ook. Het schaakblad SCHAAKNIEUWS publiceert eenmaal per jaar de duizend beste schakers van Nederland. Wie daar niet bij staat, en dat zijn de overige 28000 bij de schaakbond aangesloten schakers, schaamt zich dood! Je telt echt niet meer mee met een rating van 1800 hoor! Men vraagt een schaker niet meer naar zijn naam, maar naar zijn rating! Een zeer oude in Canada wonende Nederlander, die nog elk jaar trouw het hoogovenstoernooi bezoekt, weet al wat op zijn grafsteen moet staan: “Hier rust de schaker Lenstra,  Elo-rating 2000!”
Het is zeker, dat het Elo-ratingvirus bijna alle schakers te pakken heeft. Tot in de kleinste clubs wordt gestreden om een paar puntjes meer! Er zijn er zelfs, die zich onder psychiatrische hulp hebben moeten stellen, omdat ze Elo-punten verloren!

De zomertijd is het jachtseizoen voor op titels jagende jonge schakers. Voor wie van schaken houdt is het natuurlijk prachtig om in de vakantie van toernooi naar toernooi te kunnen reizen.

De eerste partij in deze rubriek is er een uit een open toernooi in Koszalin in Polen, waar ook enkele Nederlanders (o.a. Van der Wiel) van de partij waren.

Krasenkov-  Adianto.
1. d4 d5 2. Pf3 Pf6 3. c4 dxc4 4. e3 e6 5. Lxc4 c5 6. De2 Pc6 7. 0-0 a6 8. dxc5 Lxc5 9. e4 Pg4 10. e5 Pd4 11. Pxd4 Dxd4 12. Pd2 Pxe5 13. Pb3 Dxc4 14. Dxe5 Lf8 15. Le3 Dd5 16. Dg3 Ld6 17. f4 De4 18. Tad1 Le7 19. f5 Lh4
Met deze zet wijkt zwart af van een partij Gelfand- Salov, Madrid 1996, waarin 19… exf5 20.Tfe1! tot zwarts ondergang voerde. Het lijkt onwaarschijnlijk, dat zwart deze partij kende, want het is toch klaar als een klontje, dat hij ook na zijn ‘verbetering’ slecht staat. 20. Dh3 Lf6 21. Lc5 e5 22. Pd4 b6 Na 22… Dh4 23.Db3 Le7 is 24.f6!! zeer onaangenaam.
23. Tfe1 Df4 Ook na een andere zet blijft zwart volop in de zorgen zitten.24. g3 Dh6 25. Dg2 Tb8 26. Dc6+ Ld7

 

27. Pe6!!
Een schitterende zet. Zwart geeft op. Hij gaat mat!

Aan het toernooi in Koszalin deden niet minder dan 47 grootmeesters mee. Onder hen o.a. Mowsesjan, Nisipeanu, Rogosenko, Haba, Wolsjin, Waulin en Schulman. Kent u ze? Winnaar werd Chenkin. Van der Wiel eindigde op een gedeelde 22^e plaats. Aan de andere kant van de oceaan waren op Hawaï en in Ontario in sterke open toernooien vooral Amerikaanse schakers actief. Twee verrassende partijen van overzee.
Kudrin- Fedorowics, Ontario, 1998.
1. e4 c5 2. Pc3 Pc6 3. Pge2 e5 Zwart weet natuurlijk ook wel, dat hij met deze zet veld d5 aan de tegenstander overlaat. Hij rekent erop de schade te kunnen beperken. 4. Pd5 d6 5. Pec3 a6 6. a4 g6 7. Lc4 Lg7 8. d3 Ph6 9. h4! Sterk gespeeld. Wit heeft met origineel spel, in de geest van Aljechin, de stelling in zijn greep gekregen. 9…. f6

10. Pxf6+!! Een zeer verrassend en fraai stukoffer. 10…. Dxf6 11. Lg5 Df8 12. Pd5 De clou van de combinatie is de zwakte van veld c7. 12…. Pg4 Na 12…. Tb8 13.Pc7+ Kd7 14.Pe6 verliest zwart zijn dame (Dg8 Pc5+), of moet ander materiaal prijsgeven. 13. 0-0 Pf6 14. Pc7+ Ke7 15. f4!! Wit is niet meer tevreden met kwaliteitswinst, hoewel 15.Pxa8 ruimschoots voldoende was. B.v.: 15…. Lg4 16. Dxg4! enz. 15… h6 16. Lxf6+ Lxf6 17. fxe5 Pxe5 18. Pd5+ Kd7 19. Txf6 Dg7 20. Dd2 b6 21. Taf1 Tb8 22. Pe3 Th7 23. d4 Zwart geeft het op. Na 23… Pxc4 24.Pxc4 is het echt helemaal uit, omdat d6 onverdedigbaar is. Uit deze partij blijkt, dat verrassingen in de opening nog steeds mogelijk zijn.

Zelfs een slappe opzet als het Russisch kan soms tot spectaculaire effecten leiden:
Shipman- Levin. Hawai,1998.
1. e4 e5 2. Pf3 Pf6 3. Pxe5 d6 4. Pf3 Pxe4 5. d4 d5 6. Ld3 Pc6 7. c3 Ld6 8. h3 Lf5 9. Le3 0-0 10. Dc2 Df6 11. Pbd2 Tfe8 12. 0-0-0 b5! 13. Tde1 b4 14. c4 b3!!15. Dxb3 Tab8 16. Da4 Pc5! 17. Dxc6 Pxd3+ 18. Kd1 Pxb2+ 19. Kc1 La3!! 20. Dxf6 Pa4+ 21. Kd1 Pc3#

Wie ooit zo’n matzet heeft gedaan, heeft het schaken eeuwig lief!

Ook in Hongarije waren de grootmeesters en meesters actief. Ditmaal niet in een open toernooi, met een ongelimiteerd aantal deelnemers, maar in een gesloten toernooi met 13 spelers. Winnaar werd de Israëlische grootmeester(!) Soffer. Treurig was de afgang van de oude grootmeester Barczay in de volgende ‘partij’:

Lukacs- Barczay. Boedapest, 1998.
1. d4 d5 2. c4 e6 3. Pf3 Pf6 4. Pc3 c6 5. e3 Pbd7 6. Dc2 Ld6 7. Ld3 dxc4 8. Lxc4 0-0 9. 0-0 e5 10. h3 Dc7 11. Ld2 exd4 12. exd4 Pb6 13. Lb3 h6?? 14. Lxh6 gxh6 15. Dg6+ Kh8 16. Dxf6+
Zwart geeft op. Ongelofelijk. Zo gaat je naam als grootmeester naar de knoppen!