Terug                                            Het Te Kolsté-effect                                                        PZC 3-9-1993

 

Toen de Nederlandse schaker Te Kolsté in 1925 terugkwam van het schaaktoernooi in Baden Baden werd hij door het bestuur van de Nederlandse schaakbond gefeliciteerd met zijn resultaat. Te Kolsté was met 1,5 punt 21e en laatste geworden! Daaraan moest ik denken, toen een Nederlandse zwemcoach zijn tevredenheid uitsprak over de prestaties van zijn pupillen in het Europese zwemkampioenschap. De slechtste kampioenschappen voor Nederland van de laatste 40 jaar! Kort daarna las ik ook, dat een jonge Zeeuwse schaker in een toernooi een snelle remise had gespeeld, om zijn 15e plaats te consolideren. Is dat niet om een beetje droevig van te worden?
Tim Krabbe schreef in 'De Renner': 'Tegen je verlies kunnen is een verachtelijke uitvlucht, een belediging van de geest van de sport. Wie tegen zijn verlies kan, dient van sportbeoefening te worden uitgesloten'.
Veel erger is, dat bij sommigen de wil om te winnen wordt verlamd door de angst om te verliezen. Wie niet durft verliezen, wint nooit iets. 
Veel Nederlandse schakers trekken in de vakantieperiode over de grenzen op zoek naar succes, roem en als het even kan een zakcentje. Het volgende partijfragment stamt uit de partij tussen de jonge Nederlander Van Blitterswijk en de Duitser Röder en werd gespeeld in het Belgische Hoey.  

 

 

 

De zwarte stelling ziet er gezond uit met het sterke paard op e5. Er zit echter een fantastische combinatie in: 26.Txf7+!!! Prachtig gezien en scherp berekend. 26..... Kxf7 Op 26.... Kxh6 volgt 27.Dh3+ Kg5 28.De3t+ Kg4 29.h3+ Kh4 30.Txh7 mat. Of 26.... Pxf7 27.Txh7+!! Kf8! 28.Dxg6 Te7 29.Lf5! Tel 30.Kf2 De7 31.Dg8+ Df8 32.Dxf8 Kxf8 33.Kxe1 en gemakkelijke winst. 27.Txh7+ Kf8 28.Df4+ Kg8 29.Lxg6! Tc4 Overziet de dreiging, maar ook 29.... Te7 30.Dh6!! leidt tot verlies. ***  30.Th8+!! De prachtige clou van de witte combinatie. Op 30.... Kxh8 volgt 31.Dh6+ Kg8 32.Dh7+ Kf8 33.Dh8+ Ke7 34.Dg7+ Pf7 35.Dxf7 mat. 30.... Kg7 31.Dh6+ Zwart gaf het op.

 

In het Spaanse Sitges won Rini Kuijf een sterk open toernooi met 7.5 uit 9, samen met de Bulgaar Semkov, die in de laatste twee ronden zijn landgenoten (!) Kolev en Spassov versloeg. De favoriet, de in Engeland wonende Roemeense grootmeester Suba, werd in de 5e ronde door Kuif hardhandig de les gelezen.

Suba - Kuijf
1.c4 c6 2.e4 d5 3.exd5 cxd5 4.d4 Pf6
Met verwisseling van zetten is nu de Panov-variant van de Caro-Kann ontstaan. 5.Pc3 Pc6 6.Lg5 e6 7.cxd5 exd5 8.Lb5 Le7 9.Pf3 O-O 10.Lxc6 Wit wil niet toegeven, dat de loperuitval naar b5 zonder betekenis was en doet een scherpe uitval, die hem later zeer zal berouwen. 10.... bxc6 11.Pe5 La6!! Een sterk pionoffer om de witte koning in het midden te houden. 12.Pxc6 De8 13.Pxe7+ Dxe7+ 14.Le3 De6! Het zijn doorgaans de kleine zetjes, die het meest verrassen. Alvorens Pe4 te spelen wordt eerst d5 gedekt en bovendien dreigt Pg4. 15.h3 Pe4! 16.Pe2 Wit probeert de diagonaal naar f1 af te sluiten. 16.... Tab8 17.b3 f5! De samenwerking van de zwarte stukken is een lust voor het oog. 18.g3 Na 18.0-0 g5 snijdt de zwarte aanval ook als een mes door de boter. De formidabele loper op a6 is niet te bespelen. 18.... Tbe8 19.Dc1 19.... Pxg3!!   

 

 

Prachtig gespeeld. Een goede stelling wordt omgezet in een gewonnen stelling. 20.Pxg3 f4 Als wit nu tegen een schappelijke prijs zijn stuk terug zou kunnen geven, was er nog niet veel aan de hand. Helaas voor hem lukt dat met meer. 21.Pf1 De4! Nog een belangrijke tussenzet. 22.Tg1 Lxf1! Eerst nu pakt zwart zijn stuk terug. Na 23.Kxf1 fxe3 is alles uit, maar ook 23.Txf1 fxe3 24.fxe3 Dg2!! 25.Txf8+ Txf8 is hopeloos. Wit doet daarom nog een wanhoopsaanvalletje. 23.Dc7 Te7 Er dreigde mat op g7. 24.Dc5 Lxh3 Wit gaf het op. Prachtig gespeeld van de ex-kampioen van Nederland.

 

Paul van der Sterren heeft gezegd; dat de Nederlandse schakers misschien lering zouden kunnen trekken uit zijn succes in Biel door te zeggen: 'Wat Van der Sterren kan, moet ik toch ook kunnen'?
De eerste, die de daad bij het woord voegde, was Jeroen Piket. Samen met Viktor Kortsjnoi won hij in Antwerpen het grootmeestertoernooi. Zijn magistrale overwinning op de 'Belgische' kopman wekte grote bewondering.

Gurevitch – Piket.

1.d4 d5 2.c4 c6 3.Pc3 e5 Een betrekkelijk nieuw systeem, dat zijn waarde al bewezen heeft. 4.dxe5 d4 5.Pe4 Da5+ 6.Ld2 Dxe5 7.Pg3 Pf6 8.Pf3 Dd6 9.Dc2 Le7 10.0-0-0 0-0 11.e3 dxe3 12.Lc3 Dc7 13.fxe3 Pa6 14.Kb1 Pb4 15.Dc1 Pg4 16.a3 a5!! Het begin van een verwoestende aanval. 17.axb4 axb4 18.Le1 Da5 19.Td3 Da2+ 20.Kc2 b5

 

 

21.h3 bxc4 22.hxg4 cxd3+ 23.Lxd3 g6 24.e4 Td8 25.Dh6 b3+ 26.Kd2 Of 26.Kc1 Dal+. 27.Lb1 Dxbl+!! 28.Kxb1 Tdl+ 29.Dc1 Tal+! 30.Kxa1 Txc1 mat. 26..... Dxb2+ 27.Ke3 Lc5+ 28.Kf4 Txd3 29.Dxh7+ Kf8 30.e5 Ta4+ 31.Pe4 Txe4+ 32.Kxe4 Td4+ Wit geeft op.

 

*** Helaas zit er een gat (gaatje) in wits combinatie. Zwart had zich met 29... Dxa5 kunnen redden!!