Het correspondentieschaak is het meest volmaakte schaak. Je mag ongestraft de sterkste computers gebruiken en te rade gaan bij de beste grootmeesters. Is het dan nog wel een eerlijke strijd? Die vraag kwam weer naar voren bij het 18^e wereldkampioenschap, dat met grote overmacht gewonnen werd door onze landgenoot Joop van Oosterom. Van Oosterom werd jeugdkampioen van Nederland in 1955 en zevende in het daaropvolgende wereldkampioenschap in Antwerpen, dat door Spassky gewonnen werd. Na een korte schaakcarrière ging hij in zaken. Hij richtte het softwarebedrijf Volmac op, verkocht het twintig jaar later en was op slag miljardair. Van Oosterom woont al jaren in Zuid Frankrijk, maar is toch nog zeer belangrijk voor het schaak. Hij sponsort clubs en organiseert toernooien. Alle wereldtoppers, behalve Kasparov, zijn bij hem kind aan huis. Critici zeggen, dat het voor hem geen kunst is om onder die omstandigheden wereldkampioen te worden. Hij koopt de zetten gewoon! Dat is natuurlijk onzin. In de eerste plaats denk ik, dat het Van Oosteroms eer te na is om het belangrijkste werk aan anderen over te laten, ten tweede staan die grootmeesters niet elke dag voor zijn deur en in de derde plaats is hij gewoon een voortreffelijk schaker. Misschien is hij in de gelegenheid om af en toe eens wat te vragen, maar veel zal het niet zijn. Computers heeft tegenwoordig iedereen, die in het schaken wat wil betekenen. Dat is ook dus geen doorslaggevende factor. Nee, Van Oosterom is een ware wereldkampioen! Hij is de beste!

Van Oosterom speelde in de finale enkele schitterende partijen. De meest waanzinnige was tegen de Duitser Nimtz. Aanvankelijk lijkt het erop, dat zwart het heft in handen neemt. Maar dat blijkt toch schijn. Met een aantal briljante offers forceert wit een eindspel, waarin hij tenslotte met subtiele manoeuvres de tegenstander in zetdwang brengt. De partij is zo ingewikkeld, dat het onmogelijk is om er in korte tijd een afgerond beeld van te krijgen.

J. van Oosterom - M.Nimtz
1.e4 c5 2.Pf3 d6 3.d4 cxd4 4.Pxd4 Pf6 5.Pc3 a6 6.Le3 e6 7.f3 b5 8.g4 h6 9.Dd2 Pbd7 10.0-0-0 Lb7 11.h4 b4 12.Pa4 Da5 13.b3 Tc8 14.Tg1 Pc5 15.g5 hxg5 16.hxg5 Pfd7 17.g6 f5 18.Kb1 Pxa4 19.bxa4 Dxa4 20.Pxe6 Pe5 21.Tg3!
In Fleetwood - Nimtz uit hetzelfde toernooi volgde 21.Pg5. Die partij eindigde in remise. 21... Pxf3 22.Txf3 Lxe4 23.Lc5!!

23...Lxf3 24.Te1 Le4 25.Ld3! Dc6 Belangrijk is dat 25...dxc5 ook niet voldoende is. Bijvoorbeeld: 26.Lxe4! fxe4 27.Pxg7+ Lxg7 28.Txe4+ Le5 29.Txe5+ Kf8 30.Df4+ Kg7 31.Te7+ Kxg6 32.Te6+ Kg7 33.Dg5+ Kf8 34.De7+ Kg8 35.Tg6 mat.
26.Lxe4 fxe4 27.Df4 Le7 28.Td1! Lf6 29.Pxg7+ Lxg7 30.Df7+ Kd8 31.Dxg7 Dxc5 32.Dxh8+ Kc7 33.g7 Kb7 34.Dh2 Tg8 35.Dh7 Dc4 36.Dg6 Tc8 37.Dg2 De6 38.Tf1 Dd5 39.Te1 Te8 40.Dg6 Tg8 41.Txe4 a5 42.Dg2 Dc6 43.Tg4 Dxg2 44.Txg2 Kc6 45.Kc1 Kd5 46.Kd2 Ke4 47.Tg1 d5 48.Tg2 Kf3 49.Tg6 Hier gaf zwart het op. De leerzame hoofdvariant is: 49...Ke4 50.Tg1 a4 51.Tg2 Kf3 52.Tg6 Ke4 53.Tg1 a3 54.Tg2 Kf3 55.Tg6 Ke4 56.Tg1 d4 57.Tg2 Kf3 58.Tg6 Ke4 59.Tg1 Kd5 60.Kd3 Ke5 61.Tg6 Kf5 62.Tg2 Ke5 63.Tg1 Kd5 64.Tg5+ Ke6 65.Kxd4 en wint. Mooi is zijn de torenzetten Tg1-g2-g6, waarmee zwart wordt teruggedreven. Een ongelofelijke partij.

Ook de volgende partij mag er zijn. Zwart slaat een gevaarlijke aanval af, waarbij hij opnieuw geen offer schuwt.
H. Van Kempen (Duitsland)- J. van Oosterom.
1.e4 c5 2.Pf3 d6 3.d4 cxd4 4.Pxd4 Pf6 5.Pc3 a6 6.Le3 e5 7.Pb3 Le6 8.f3 Le7 9.Dd2 0-0 10.0-0-0 Dc7 11.g4 Pbd7 12.g5 Ph5 13.Pd5 Lxd5 14.exd5 a5 15.Kb1 a4 16.Pc1 f6 17.g6! hxg6 18.Dg2 a3 19.Dxg6 axb2 20.Pb3 f5 21.Lh3
Niet 21.Dxh5 wegens 21...Txa2 22.Kxa2 Dxc2. 21...Pb6 22.Dxh5 Pc4 23.Lxf5  Na 23.Lc5 om de c-lijn te sluiten, krijgt zwart ook een winnende aanval: 23...Txa2 24.Kxa2 Ta8+. 23...Txf5 24.Dxf5 Pxe3 25.Dd3 Pc4! Na 25...Pxd1 26.Txd1 had zwart slechts weinig beter gestaan. 26.Pd2 Pxd2+ 27.Txd2 Da5 28.a3 Dc5 29.Kxb2 e4!

Nu komt zwarts loper in actie. 30.Db3 Lg5 31.Te2 Lf6+ 32.c3 exf3 33.Td2 Te8 34.Ka2 b5 35.Tc2 Kh7 36.Thc1 Te3
Wit zit nu volledig in de klem. 37.Tb2 Lxc3 38.Dxb5 Dd4 39.Tbc2 Kh6 40.h4 Te2 41.Kb3 Ld2 42.Tf1 De3+
Wit gaf het op. Na bijvoorbeeld 43.Ka2 Lc3! 44.Db3 De4 45.Kb1 f2 is het uit.