Retour                              Nederland - Engeland in Vlissingen                PZC 3-1-1976

De jongste schaakinterland Nederland- Engeland was de belangrijkste wedstrijd ooit in Zeeland gehouden. Dankzij de koninklijke maatschappij De Schelde en de schaakclub Vlissingen, die respectievelijk weer financieel en organisatorisch voor het Nederlandse schaak op de bres stonden, werd het een vlekkeloos evenement. Zeer betreurenswaardig was daarom de minimale publieke belangstelling. De Zeeuwen tref hier geen enkele blaam, maar of de Koninklijke Nederlandse Schaakbond alles heeft gedaan wat mogelijk was met betrekking tot de landelijke voorpubliciteit, moet ernstig in twijfel worden getrokken. De enkele niet-Zeeuwen, die de wedstrijd bijwoonden, waren of KNSB-officials, of mensen, die toevalligerwijs aan de weet waren gekomen, wanneer de wedstrijd zou worden gehouden.

Schaaktechnisch moet de wedstrijd de Nederlandse spelers een ernstige kater hebben bezorgd. Hoe is het toch mogelijk, dat dit droomteam de Engelsen niet onder de voet heeft gelopen. Op de Elo-ranglijst fungeert het Nederlandse team ver boven het Engelse. Deze lijst is echt niet zomaar een wiskundig knutselwerkje voor de liefhebbers. De Nederlandse schakers zijn beter dan de Engelse.

Vooral de eerste speeldag bestond bij velen de indruk, dat de Engelsen geweldig op hun tenen moesten lopen en een ineenstorting niet kon uitblijven. Waarom is dit niet gebeurd?

De Engelse voetballers blinken uit door een tomeloze inzet, van de eerste tot de laatste minuut. Keihard werken, hard lopen, hoge en lage ballen voor de goal en dan maar doordrukken. Matige techniek en tactiek. Zo is het, weliswaar in mindere mate, ook met het Engelse schaak. Opportunistisch, blakend van strijdlust en vol optimisme. Bovendien als team zeer gedisciplineerd. Zo werd bij ieder remiseaanbod overleg gepleegd met de captain. De Nederlandse spelers zijn blijkbaar te grote individualisten voor zo'n eenvoudige procedure!

Niettemin hebben de Nederlandse spelers zich volledig ingezet. Men hoeft bijvoorbeeld slechts te denken aan de dramatische wijze waarop Frans Kuijpers de laatste dag slag leverde. Het heeft gewoon erg tegen gezeten. Vrouwe Fortuna stond aan Engelse zijde! Dat was de enige plausibele reden voor de nederlaag (gelijkspel was een nederlaag). En de druiven zijn natuurlijk ook wel een beetje zuur voor de Nederlanders.

Op de eerste dag miste o.a. Hans Ree een goede kans op de overwinning.

                     Ree



                     Mestel

Er volgde: 32...Kd6 33.Kd3 a4? 34.cxb5 axb5 35.b6! Remise. De zwarte koning moet op d6 en d7 heen en weer blijven spelen. In de diagramstelling had zwart moeten voortzetten met:
32... a4!
Deze opmars moet geschieden met de koning op c5. Wit kan dan niet zoals in de partij remise forceren.
33.b4+
Wit krijgt aldus een gedekte vrijpion, die de remise lijkt te verzekeren.
33... Kd6 34.c5+
Gedwongen, anders slaat zwart op c4.
34... Kxd5
Deze stelling moet zwart verkeerd getaxeerd hebben. Het dame-eindspel, dat hij kan forceren staat gewonnen voor hem. Enkele uren na de partij kwam Ree ook tot die conclusie.
35.Kd3
Een tussenzet met de h-pion of een andere koningszet maakt niets uit.
35... e4+ 36.Ke3 Ke4!! 37.Ke2 f4 38.Kd2 e3+ 39.Ke2 Ke4!! 40.c6 f3+ 41.Ke1
Meteen verliezend is 41.Kd1 Kd3 42.c7 e2+ 43.Ke1 Ke3 44.c8D f2 mat!
41... Kd3 42.c7 f2+ 43.Kf1 Kd2! 44.c8D e2+ 45.Kxf2 e1D+
Dit dame-eindspel is voor wit gewonnen. Hij wint beide pionnen op de damevleugel. Er moet natuurlijk nog wel enig technisch werk worden verricht.

Het thema dat hier aan de orde kwam; de koning laat een vijandelijke vrijpion doormarcheren om zijn neigen vrijpionnen te ondersteunen, is in de theorie natuurlijk bekend. In de praktijk nis het echter nog maar zelden voorgekomen. In het toernooi in Hastings 1945-'46 ontstond tussen Euwe en Prins de volgende stelling:



Zwart (Prins) speelde b42... h6 waarna remise onvermijdelijk was: 43.h5! a4 (na 43....hxg5?? 44.Kg5 wint wit zelfs) 44.g6 remise. Net als Ree dertig jaar later overzag zwart de winst.
Aan het toernooiboekje, voorwoord J.M. den Uyl (Joop!), analyses van Kmoch en Prins is de volgende winstvariant ontleend:
42... h5!! 43.Ke3
(43.hxh6 e.p. Kf6 44.h7 e5+ en wint) Ke5 44.Kf3 e6! 45.Ke3 f4+ 46.Kf3 Kf5 47.Kf2 e5 48.Kf3 e4+ 49.Ke2 e3 50.Kf3 a4! 51. Ke2 Ke4! 52.g6 f3+ 53.Ke1 Kd3 54.g7 f2+ 55.Kf1 Kd2 56.g8D e2+ 57.Kxf2 e1D+ 58.Kg2 De2+ 59.Kg3 Kc1! met winst voor zwart. Pion a2 sneuvelt.
Voorwaar een verbluffende gelijkenis met Mestel- Ree!