Groffen in Moskou                                                         PZC 7-3-2003

In de voormalige Sovjet Unie was het schaakspel een zaak van hoog politiek belang. Schaken werd op alle mogelijke manieren gesteund en gepropageerd. Men zou verwachten, dat het na de ineenstorting van de communistische heilstaat met het schaken gedaan zou zijn. Maar niets is minder waar. Het spel is nog steeds bijzonder populair en de Russische overmacht in het internationale schaak nog steeds overweldigend. Er zijn geen tekenen, dat daar in de naaste toekomst verandering in komt.

In Moskou werd kortgeleden het Aeroflot schaaktoernooi gehouden. Het was meteen het grootste en sterkste open toernooi van het jaar. Er waren meer dan 500 deelnemers uit alle delen van de wereld. De hoofdgroep met meer dan 140 grootmeesters werd gewonnen door de betrekkelijk onbekende Rus Alexandrov. In die groep speelde ook de Middelburgse Rus Slava Ikonnikov, die een achtenswaardige 50% score behaalde. Ook een aantal Zeeuwen was van de partij. Een van hen was Hans Groffen, de ex-kampioen van Zeeland, al jarenlang een van de beste spelers van de provincie en een echte schaakfanaat. Hij woont in Vlissingen, schaakt wekelijks op de Middelburgse club, speelt in de KNSB voor Het Witte Paard uit Sas van Gent en komt ook nog uit in de  Belgische competitie! In Moskou ging het wat schaken betreft niet zo goed met hem. Maar een mooie troost was, dat hij een fantastisch spektakelstuk  op het bord bracht.

A. Scetenin - H. Groffen. Moskou, 2003.

1.e4 e6 2.d4 d5 3.e5  De doorschuifvariant heeft nog altijd veel aanhangers. Steinitz in de 19e en  Nimzowitsch in de 20e eeuw waren de grote propagandisten. c5 4.c3 Pc6 5.Pf3 Ld7 6.a3 f6  Zwart valt aan tegen e5,  de frontpion van de witte pionnenstructuur in het centrum. Onder invloed van Nimzowitsch is dat lang als minder goed beschouwd. Tegenwoordig denkt men daar anders over. 7.Ld3  Wit probeert op e5 een bruggenhoofd te handhaven. Heel anders loopt de partij na 7.exf6 Pxf6 8.b4 cxd4 9.cxd4 Ld6 waarbij zwart een zwak veld krijgt op e5 heeft, maar in ruil daarvoor een mooi stukkenspel.  7...fxe5 8.dxe5 Dc7 9.De2 0-0-0!  Natuurlijk. In veel moderne varianten van het Frans ziet men tegengestelde rokades. Vroeger was het uitzonderlijk, nu normaal.  10.0-0 h6 11.h4  Wit probeert de opmars van de zwarte pionnen aan deze kant te verhinderen. Iets beter was misschien 11.Lf4 Bijvoorbeeld 11...g5 12.Lg3 g4 13.Ph4 en wit staat goed.  11...g5!!
 


 

Uitstekend gespeeld. Zwart offert een pion om de lijnen naar de witte koning te openen.  12.hxg5 hxg5 13.Lxg5 Le7 14.De3 Le8  Meer voor de hand lag 14...Lxg5 15.Dxg5 Ph6 en vervolgens Tdg8 met fraai spel voor zwart.  15.Pbd2 Lh5 16.Tfe1 Tf8 17.Lf4 Dd7 18.g3 Lg4 19.b4 c4 20.Lf1 De8  Goed was meteen 20...Ld8 want nu had wit 21.b5 kunnen spelen, met als vervolg 21...Pb8 22.Dxa7 Dxb5 23.Tab1 met iets beter spel voor wit.  21.Lg2?! Ld8 22.a4 Lb6 23.De2 Dh5 24.a5 Ld8 25.Pf1 Dh7 26.P1h2 Lf5 27.De3 27...d4  Weer een sterk pionoffer. Veld d5 wordt vrij gemaakt voor een paard.  28.cxd4 Pge7 29.Dc1 Ld3 30.Te3?  Dat is een domme zet, die wit in een verloren stelling brengt. Veel beter was 30.Db2 Pd5 31.Ld2 met nog alle kansen op een goed resultaat.  30...Pxd4!  Natuurlijk. Wit is nu plotseling verloren.  31.Ph4 Pd5 32.Le4!  Er is niets anders meer. De dreiging Pxe3 en Pe2+ is dodelijk.  32...Pxe3 33.Lxd3 Dxd3 34.Dxe3 Pe2+ 35.Kh1 Pxf4  Met stukwinst.  36.Dxa7 Dd5+ 37.f3 Lxh4 38.a6 b5 39.gxh4 Txh4 40.Df2 Tfh8  Wit gaf het op. Een partij om lang van na te genieten. 

De volgende partij van Groffen is uit de wedstrijd HWP – Eindhoven, waarin de Zeeuws Vlamingen een prachtige overwinning behaalden en het kampioenschap en de promotie in het vizier kregen.

Groffen  - Sutmuller

1.d4 e6 2.c4 Pf6 3.Pf3 Lb4+  Zwart kon ook 3...b6 spelen, waarna het Dame-indisch op het bord zou zijn gekomen. Hier speelt de persoonlijke voorkeur van de spelers de voornaamste rol.  4.Ld2 De7 5.g3 Pc6  Een beetje twijfelachtig. Beter 5...Lxd2+ 6.Dxd2 0-0 met degelijk spel.   6.Pc3 Lxc3 7.Lxc3 Pe4 8.Tc1  Wit speelt de meest gewone en voor de hand liggende zetten, maar gewoon doen op het schaakbord is ook een kunst! Capablanca werd er wereldkampioen mee.  8...0-0 9.Lg2 Pxc3  Weer een tempoverlies. Zwart is wel er wel erg scheutig mee. Zoiets kun je je tegen een speler als Groffen eigenlijk niet veroorloven, maar in een min of meer gesloten stelling is het minder erg. Dat is ook hier het geval.   10.Txc3 d6 11.d5! Pd8 12.Pd2 e5 13.0-0 f5  Zwart lijkt er toch nog aardig uitgekomen te zijn. Toch loert het gevaar, want zijn toren op a8 doet voorlopig niet mee. Als wit daar van profiteren, komt hij in het voordeel.
 


 

14.c5!  Een meesterlijk schijnoffer, dat de c-lijn opent. 14…Pf7  Op 14...dxc5 volgt immers 15.Dc2 en nu mag 15...b6 niet wegens 16.d6! en wit wint een toren.  15.Db3 Dg5 16.f4! exf4 17.gxf4 De7 18.Te3  Wit beheerst de open lijnen. Daar kan zwart weinig tegenover stellen. 18…Dd8 19.Dc3 Ph6 20.h3 dxc5 21.Dxc5 Dd6?  Een vaak voorkomende fout. Om de druk te verlichten speelt zwart op dameruil, maar dat vergroot slechts zijn nadeel. 22.Dxd6! cxd6 23.Tc1 Tf7 24.Pc4 Td7 25.Te6  Wint een pion, want 25...Pf7 kan niet wegens 26.Te8 mat!  25...b6 26.Txd6 Txd6 27.Pxd6 La6 28.Tc7!  Het laatste stuk speelt wit ook zeer nauwkeurig en sterk.  28...Lxe2 29.Pc8 La6 30.Pxa7 Td8 31.Pc6 Td6 32.Ta7 Ld3 33.Pe5!  Dreigt ook nog mat. Een voortreffelijke partij! Geen spetterende combinaties, maar gedegen vakwerk.