
Groffen in Moskou
PZC 7-3-2003
In de voormalige Sovjet Unie was het schaakspel een zaak van
hoog politiek belang. Schaken werd op alle mogelijke manieren
gesteund en gepropageerd. Men zou verwachten, dat het na de
ineenstorting van de communistische heilstaat met het schaken
gedaan zou zijn. Maar niets is minder waar. Het spel is nog
steeds bijzonder populair en de Russische overmacht in het
internationale schaak nog steeds overweldigend. Er zijn geen
tekenen, dat daar in de naaste toekomst verandering in komt.
In Moskou werd
kortgeleden het Aeroflot schaaktoernooi gehouden. Het was meteen
het grootste en sterkste open toernooi van het jaar. Er waren
meer dan 500 deelnemers uit alle delen van de wereld. De
hoofdgroep met meer dan 140 grootmeesters werd gewonnen door de
betrekkelijk onbekende Rus Alexandrov. In die groep speelde ook
de Middelburgse Rus Slava Ikonnikov, die een achtenswaardige 50%
score behaalde. Ook een aantal Zeeuwen was van de partij. Een
van hen was Hans Groffen, de ex-kampioen van Zeeland, al
jarenlang een van de beste spelers van de provincie en een echte
schaakfanaat. Hij woont in Vlissingen, schaakt wekelijks op de
Middelburgse club, speelt in de KNSB voor Het Witte Paard uit
Sas van Gent en komt ook nog uit in de Belgische competitie! In
Moskou ging het wat schaken betreft niet zo goed met hem. Maar
een mooie troost was, dat hij een fantastisch spektakelstuk op
het bord bracht.
A. Scetenin
- H. Groffen. Moskou, 2003.
1.e4 e6 2.d4 d5 3.e5 De
doorschuifvariant heeft nog altijd veel aanhangers. Steinitz in
de 19e en Nimzowitsch in de 20e eeuw
waren de grote propagandisten. c5 4.c3 Pc6 5.Pf3 Ld7 6.a3 f6
Zwart valt aan tegen e5, de frontpion van de witte
pionnenstructuur in het centrum. Onder invloed van Nimzowitsch
is dat lang als minder goed beschouwd. Tegenwoordig denkt men
daar anders over. 7.Ld3 Wit probeert op e5 een
bruggenhoofd te handhaven. Heel anders loopt de partij na 7.exf6
Pxf6 8.b4 cxd4 9.cxd4 Ld6 waarbij zwart een zwak veld krijgt op
e5 heeft, maar in ruil daarvoor een mooi stukkenspel. 7...fxe5
8.dxe5 Dc7 9.De2 0-0-0! Natuurlijk. In veel moderne
varianten van het Frans ziet men tegengestelde rokades. Vroeger
was het uitzonderlijk, nu normaal. 10.0-0 h6 11.h4 Wit
probeert de opmars van de zwarte pionnen aan deze kant te
verhinderen. Iets beter was misschien 11.Lf4 Bijvoorbeeld
11...g5 12.Lg3 g4 13.Ph4 en wit staat goed. 11...g5!!

Uitstekend gespeeld. Zwart offert een pion om de lijnen naar de
witte koning te openen. 12.hxg5 hxg5 13.Lxg5 Le7 14.De3 Le8
Meer voor de hand lag 14...Lxg5 15.Dxg5 Ph6 en vervolgens
Tdg8 met fraai spel voor zwart. 15.Pbd2 Lh5 16.Tfe1 Tf8
17.Lf4 Dd7 18.g3 Lg4 19.b4 c4 20.Lf1 De8 Goed was meteen
20...Ld8 want nu had wit 21.b5 kunnen spelen, met als vervolg
21...Pb8 22.Dxa7 Dxb5 23.Tab1 met iets beter spel voor wit. 21.Lg2?!
Ld8 22.a4 Lb6 23.De2 Dh5 24.a5 Ld8 25.Pf1 Dh7
26.P1h2 Lf5 27.De3 27...d4 Weer een sterk pionoffer.
Veld d5 wordt vrij gemaakt voor een paard. 28.cxd4 Pge7
29.Dc1 Ld3 30.Te3? Dat is een domme zet, die wit in een
verloren stelling brengt. Veel beter was 30.Db2 Pd5 31.Ld2 met
nog alle kansen op een goed resultaat. 30...Pxd4! Natuurlijk.
Wit is nu plotseling verloren. 31.Ph4 Pd5
32.Le4! Er is niets anders meer. De dreiging Pxe3 en
Pe2+ is dodelijk. 32...Pxe3 33.Lxd3 Dxd3 34.Dxe3 Pe2+ 35.Kh1
Pxf4 Met stukwinst. 36.Dxa7 Dd5+
37.f3 Lxh4 38.a6 b5 39.gxh4 Txh4 40.Df2 Tfh8 Wit gaf
het op. Een partij om lang van na te genieten.
De volgende partij van Groffen is uit de
wedstrijd HWP – Eindhoven, waarin de Zeeuws Vlamingen een
prachtige overwinning behaalden en het kampioenschap en de
promotie in het vizier kregen.
Groffen -
Sutmuller
1.d4 e6 2.c4 Pf6 3.Pf3 Lb4+ Zwart
kon ook 3...b6 spelen, waarna het Dame-indisch op het bord zou
zijn gekomen. Hier speelt de persoonlijke voorkeur van de
spelers de voornaamste rol. 4.Ld2 De7 5.g3 Pc6 Een
beetje twijfelachtig. Beter 5...Lxd2+ 6.Dxd2 0-0 met degelijk
spel. 6.Pc3 Lxc3 7.Lxc3 Pe4 8.Tc1 Wit speelt de meest
gewone en voor de hand liggende zetten, maar gewoon doen op het
schaakbord is ook een kunst! Capablanca werd er wereldkampioen
mee. 8...0-0 9.Lg2 Pxc3 Weer een tempoverlies. Zwart is
wel er wel erg scheutig mee. Zoiets kun je je tegen een speler
als Groffen eigenlijk niet veroorloven, maar in een min of meer
gesloten stelling is het minder erg. Dat is ook hier het geval.
10.Txc3 d6 11.d5!
Pd8 12.Pd2 e5 13.0-0 f5 Zwart
lijkt er toch nog aardig uitgekomen te zijn. Toch loert het
gevaar, want zijn toren op a8 doet voorlopig niet mee. Als wit
daar van profiteren, komt hij in het voordeel.

14.c5! Een meesterlijk schijnoffer, dat de c-lijn opent.
14…Pf7 Op 14...dxc5 volgt immers 15.Dc2 en nu mag
15...b6 niet wegens 16.d6! en wit wint een toren. 15.Db3 Dg5
16.f4! exf4 17.gxf4 De7 18.Te3 Wit beheerst de open lijnen.
Daar kan zwart weinig tegenover stellen.
18…Dd8 19.Dc3 Ph6 20.h3 dxc5 21.Dxc5 Dd6? Een vaak
voorkomende fout. Om de druk te verlichten speelt zwart op
dameruil, maar dat vergroot slechts zijn nadeel. 22.Dxd6!
cxd6 23.Tc1 Tf7 24.Pc4 Td7 25.Te6 Wint een pion, want
25...Pf7 kan niet wegens 26.Te8 mat! 25...b6
26.Txd6 Txd6 27.Pxd6 La6 28.Tc7! Het laatste stuk
speelt wit ook zeer nauwkeurig en sterk. 28...Lxe2
29.Pc8 La6 30.Pxa7 Td8 31.Pc6 Td6 32.Ta7 Ld3 33.Pe5! Dreigt
ook nog mat. Een voortreffelijke partij! Geen spetterende
combinaties, maar gedegen vakwerk.