Back                             Tony Miles overleden                                   PZC 24-11-2001

Op 12 november overleed op 46-jarige leeftijd onverwacht de Engelse grootmeester Tony Miles. Miles heeft voor het Britse schaak veel  betekend. Hij was de eerste Brit, die de grootmeestertitel in de wacht sleepte. Door in 1974 het toernooi van Dubna bij Moskou te winnen kon Miles de 5000 pond op zak steken, die de financier Jim Slater had uitgeloofd voor de eerste Britse grootmeester. De andere kandidaten,  Hartston en Keene grepen er naast. Vooral Keene heeft dat nooit kunnen verkroppen. De vijandschap tussen Keene en Miles heeft het Engelse schaak jarenlang verziekt. Miles’ succes  leidde tot wat men later is gaan noemen ‘The English Chess Explosion’. In korte tijd werd Engeland van een derderangs schaakland de nummer twee van de wereld. Spelers als Miles, Keene, Speelman, Short, Nunn, Adams en Sadler stormden de wereldtop binnen.
Miles heeft grote toernooien gewonnen, o.a. tweemaal het Interpolis-toernooi, en werd lange tijd, met Timman, beschouwd als de voornaamste belager van de Russen. In het midden van de jaren tachtig ging het echter helemaal mis. Hij werd in Engeland voortdurend door de schaakmedewerker van The Times (Keene) op zijn huid gezeten. Miles ging er geestelijk bijna onderdoor. Hij dacht, dat Keene hem wilde vermoorden, vluchtte naar de Verenigde Staten en later naar Australië en Duitsland. Hij verloor ook zijn geld door met de verkeerde vrouwen te trouwen (twee keer). Enkele vrienden hebben hem er tenslotte weer bovenop gebracht. Hij toonde de laatste tijd bij vlagen nog steeds zijn geweldige talenten, maar kon zijn oude niveau toch niet helemaal meer bereiken. In Zeeland zagen we hem voor het eerst in 1972, toen hij als 17-jarige meedeed in de wedstrijd Nederland- Engeland, die om de twee jaar in Vlissingen werd gehouden. Miles was een briljante en originele schaker, een aangenaam en genereus mens. Op het Europees kampioenschap voor landenteams werd, toen zijn overlijden bekend werd, een minuut stilte in acht genomen.

In deze rubriek een drietal partijen.  

Smyslov – Miles.Tilburg 1977.

In het toernooiboek wordt het beeld geschetst hoe de beroemde en door alle wateren gewassen grootmeester Vassily Smyslov met subtiel schaak de  jeugdige onbezonnenheid van zijn tegenstander weerlegt. Alleen .... het verhaal klopt niet, want het is Anthony Miles, die achter de winnende stukken zit en in Smyslov-stijl Smyslov verslaat.  

1.c4 c5 2.Pf3 Pf6 3.Pc3 d5 4.cxd5 Pxd5 5.g3 g6 6.Lg2 Lg7 7.0–0 Pc6 8.Pg5  Wit probeert de jongeling tot verzwakkingen te verleiden, een strategie waar hij nog een tijdje mee doorgaat, maar die uiteindelijk tot niets zal leiden.  8...e6 9.Pge4 b6 10.d3 0–0 11.Lg5 f6 12.Ld2 Pde7 13.a3 f5 14.Pg5 h6 15.Ph3 Lb7 16.b4 cxb4 17.axb4 Dd7 18.Da4 Tfd8 19.Pf4 g5 20.Ph5 Lh8 21.h3 Pd4 22.Dd1  Wit zit al aan de verkeerde kant van de tafel. Ook na dameruil gaat het niet goed met hem. 22...Lxg2 23.Kxg2 Tac8 24.Tc1 Pd5 25.Pxd5 Dxd5+ 26.f3 Txc1 27.Lxc1 Tc8 28.Le3 Da2 29.h4 Tc2 30.Tf2 f4!!

 

 

Beslissend. Na 31.gxf4 volgt 31... Pf5 32.Lc1 Ld4 gevolgd door Lxf2 en Db1, waarna nog meer wit materiaal in de doos verdwijnt.  31.Lxd4 Lxd4 32.gxf4 Db2 33.fxg5 Lxf2 34.Kxf2 Tc1 35.Pf6+ Kf7 36.Da4 Dd4+ 37.Kg3 Tg1+ Wit gaf het op. Hij gaat mat. Een sublieme positiepartij.  

Het volgende kunstwerk werd tot een van de beste partijen van het jaar 1978 uitgeroepen.

Miles – Spassky. Montilla, 1978.

1.d4 Pf6 2.Pf3 b6 3.c4 e6 4.Lf4  Dit zou de Miles-variant genoemd kunnen worden. Miles was de eerste topgrootmeester, die hem met succes toepaste.  4...Lb7 5.e3 Le7 6.h3 0–0 7.Pc3 d5 8.cxd5 exd5 9.Ld3 c5 10.0–0 Pc6 11.Pe5 c4 12.Lc2 a6 13.g4 b5 14.g5 Pe8 15.Dg4 g6  Zwart meent zich deze verzwakking te kunnen veroorloven. Wie had kunnen verwachten, dat de gevolgen zo desastreus zouden zijn?  16.Tad1 Pg7 17.h4 Lb4 18.Pd7!  Dit paard begeeft zich in een wespennest, lijkt het.  18...Lc8  En nu? Op 19.Pf6+ volgt 19...Dxf6 met voordeel voor zwart.  19.Pxd5!!

 

 

De pointe van Wits actie. Op 19…Lxd7 krijgt wit met 20.Dxd7! winnend voordeel. Veld f6 blijkt toch de sleutel tot de overwinning. Maar de combinatie is nog niet ten einde.  19...Kh8 20.P5f6 Ta7 21.d5 Pe7  Opnieuw lijkt Pd7 in de val te zitten.  22.Le5! Txd7  Op 22...Lxd7 volgt 23.Dd4!! met aanval op Ta7 en een afschuwelijke dreiging op g7. Nu lijkt alles voorbij voor wit. Wat kan hij nog doen?  23.h5!! Txd5  Met 23...Ld6 had zwart betere tegenstand kunnen bieden.  24.Df4 Txd1 25.Txd1 Da5 26.Pe8!!  Nog een schitterend offer. Zwart is machteloos.  26...f6  Of 26...Txe8 27.Dxf7 Tg8 28.h6 en het is over en uit.  27.gxf6 Kg8 28.Pxg7  Zwart gaf het op. Een meeslepende en   curieuze aanvalspartij.  

 

Miles – Beliavsky.Tilburg, 1986

1.d4 Pf6 2.c4 e6 3.Pf3 b6 4.Pc3 Lb4 5.Lg5 Lb7 6.e3 h6 7.Lh4 g5 8.Lg3 Pe4 9.Dc2 d6 10.Ld3 Lxc3+ 11.bxc3 f5 12.d5 Pc5 13.h4 g4 14.Pd4 Df6 15.0–0 Pxd3 16.Dxd3 e5 17.Pxf5 Lc8

 

 

 

18.f4!!  Een superzet, waarvan Miles er zoveel heeft gedaan. Met het stukoffer wordt de zwarte koning definitief in het midden vastgehouden, waar hij ook zijn laatste rustplaats zal vinden. 18...Dxf5 19.e4 Dh5 20.fxe5 dxe5 21.c5 Kd8 22.d6 De8 23.dxc7+ Kxc7 24.Dd5 Pc6 25.Tf7+ Ld7 26.Taf1 Td8 27.T1f6 Kc8 28.cxb6 axb6 29.Db5 Zwart geeft het op. Een geweldige overwinning, die Beljavsky evenwel niet belette het toernooi te winnen.