Terug                                                   Titelmanie                                     PZC 24-12-1992

 

De wereldschaakbond heeft, bijzonder voortvarend, de nieuwe ratinglijst van 1 januari 1993 al gepubliceerd. De eerste Nederlander op de lijst is, zoals te verwachten was, Jan Timman. Ondanks het feit, dat hij binnenkort de finale van het kandidatentoernooi tegen Short mag spelen, is hij afgezakt tot de 18e plaats, lager dan op enig ander moment in de afgelopen tien jaar.
De tweede Nederlander is Jeroen Piket, die op de 62e plaats staat. Nog dit voorjaar ging de kreet: 'Jeroen Piket op weg naar de absolute wereldtop' door de Nederlandse schaakpers. Naar de 'absolute' wereldtop nog wel! Donner klaagde er in zijn tijd over dat de nationale sportpers de prestaties van Nederlandse sportmensen altijd probeerde te kleineren. Dat hebben sommige schakers blijkbaar goed in hun oren geknoopt. Je hoeft niet zo erg veel te presteren om door hen al tot de 'wereldtop' gebombardeerd te worden.
Ook Loek van Wely ondergaat dat lot. Schakend Nederland, het orgaan van de KNSB, neemt het voortouw, maar houdt nog een slag om de arm door te zeggen, dat hij misschien op weg is naar de absolute wereldtop. Laten we alstublieft met beide benen op de grond blijven. De enige Nederlandse schakers, die zich met recht en reden tot de wereldtop (hebben) mogen rekenen waren Euwe en Timman. De rest komt daar ver achteraan, dat heeft het Europese kampioenschap in Hongarije ten overvloede opnieuw bewezen. Het is te hopen, dat het onmiskenbare talent Van Wely zich niet door verdwaasde fans op het verkeerde spoor laat zetten, anders staan hem nog zeer veel teleurstellingen te wachten. Hot bange vermoeden bestaat, dat het al bijna zover is. „Als ik het zonetoernooi overleef, zit ik al bijna in het kandidatentoernooi", zegt hij in Schakend Nederland.

De grote middelmatigheid van het Nederlandse schaak tekent zich ook af door het geklaag, dat er zo weinig grootmeesters in ons land zijn. Dat zou dan niet komen, omdat de spelers niet goed genoeg zijn, maar omdat ze te weinig kansen hebben om in toernooien in eigen land de normen te halen. Daarom wordt er in Wijk aan Zee het 'Sonnevancktoernooi' georganiseerd. De Griekse speler Kotronias (kent u hem?) stak een stokje voor de Nederlandse aspiraties door het toernooi op zijn gemak te winnen. Op een gedeelde tweede plaats kwamen Van Wely en Nijboer. Nijboer miste op een half punt zijn tweede grootmeesterresultaat. Hij is ongetwijfeld een goede speler, met een uitstekende wedstrijdmentaliteit, maar een grootmeester? Een speler, die niet al te veel geïnfecteerd is door de titelmanie is Rini Kuijf, de oud-kampioen van Nederland. Hij speelde in elk geval de briljantste partij van het toernooi.
Kuijf-Van Mil
1.e4 c5 2.Pf3 e6 3.d4 cxd4 4.Pxd4 Pc6 5.Pc3 a6 6.Le2 Pge7 7 0-0 Pxd4 S.Dxd4 Pc6 9.Dd3 Dc7 Na 9... Pb4 komt zwart onder zwaar vuur te liggen. 10.Dg3! Pxc2 11.Lg5! f6 12.Lf4 Pxal? 13.Lh5+ g6. 14.Lxg6 hxg6 15.Dxg6+ Ke7 16.e5!! en wint. 10.Lg5 Ld6 De loper staat hier niet goed. Beter was zeker 10.:. Lc5. 11.Kh1! b5 De pion op h2 kan natuurlijk niet genomen worden. 12.Tad1 Le5 13.f4 f6 Ook niet goed was 13... h6 14.Dh3 0-0 15.Lxh6! gxh6 16.fxe5 en wit staat gewonnen. Evenmin hoopvol voor zwart in doze variant 14... Lxc3 15.bxc3 Pa5 1615! en de witte aanval raast door. 14.fxe5 fxg5 15.Lh5+!! Zulke zetten laten het verschil zien tussen een zeer sterke schaker en een gewone speler. De zet komt neer op een pionoffer om de zwarte koning in het midden vast te kunnen houden en veld f6 te verzwakken. 15... g6 16.Df3 Dxe5 Na 16... Pxe5 17.Df6 Tg8 18.Dxg5 is de zwarte stelling ook niet meer om aan te zien, maar nog beter is hier 18.Lg4! B.v.: 18. ... h5. 19.Td5!! hxg4 20.Txe5 en wint. 17.Lg4 Pd8 Een koningsvlucht naar de damevleugel bood ook geen perspectieven meer. Hot had wel iets langer geduurd. Een variant: 17. ... Kd6. 18.De3 Kc? 19.Tf7 h5 20.Lxe6!! Dxe6 21.Pd5+ Kb8 22.Db6+ Lb7 23.Ka7 Txd7 24.Tab8 Db6 25.Ka8 Pc7 mat. 18.Pd5! h5 Slaan op_ d5 is wegens het open komen van de e-lijn ook niks.

 

 

 

19.Lxe6!! Een fantastische zet. De loper kan op drie manieren geslagen worden. 19.... dxe6 Op 19... Pxe6 20.Df7+ Kd8 21.De7 mat. 20.Pf6+ Ke7 21.Da3+ Zwart gaf het op. Hij verliest minstens de dame! Het spelen van zulke partijen is natuurlijk veel meer waard dan dat titelgedoe.
John van der Wiel is wel een echte grootmeester, niet van wereldklasse, laat staan absolute wereldklasse, maar wel van een goed niveau. In zijn beginjaren was het een aanvalsspeler van het zuiverste water. Geen zee ging hem te hoog. In de laatste jaren heeft hij zijn stijl wat aangepast en is wat voorzichtiger geworden in zijn openingsbehandeling. Dat neemt met weg, dat aanvallen nog steeds zijn voorkeur heeft. Dat blijkt ook uit de volgende bijzonder leuke partij uit het toernooi van Baden Baden, waar hij de grote B-groep gedeeld eerste werd.

Zijn beste partij:

Van der Wiel-Bischoff
1.e4 c5 2.Pf3 e6 3.d4 cxd4 4.Pxd4 a6 5.c4 De oudste voorzetting in deze variant. Wit versterkt zijn invloed op d5. 5... Pf6 6.Pc3 Dc7 7.Le2 b6 8.Le3 Lb7 913 Le7 10.Tc1 0-0 11.Kf2!!!  Origineel gespeeld. De h-toren blijft op zijn plaats om een pionnenopmars te ondersteunen. 11... Td8 12.g4 Pc6 Zwart had ook voor de z.g. egelstelling kunnen kiezen, met 12...d6, maar dat lijkt nu met een onmiddellijke witte pionnenstorm op komst ook met prettig.  13.Pxc6! dxc6 14.Dg1! c5 15.h4 Ld6 16.h5 Lf4 17.g5 Lxe3+ 18.Kxe3 De koning staat hier wonder boven wonder volkomen veilig.  18..... Pd7 19.Dh2! Zeer goed gespeeld. In een eventueel eindspel zonder dames heeft wit, gezien zijn groot ruimteoverzicht, veruit de beste papieren. Toch had zwart er op moeten ingaan, want nu loopt het helemaal uit de hand. 19... Pe5 20.h6! g6 21.Df4 Met de vreselijke dreiging 22.Df6 en mat op g7. 21... f5  Het enige. 22.gxf6ep Td7 23.Tcd1 Tc8 24.Txd7 Pxd7 Nu wordt het toch een spelletje zonder dames. 25.Dxc7 Txc7 26.Td1!! Kf7  Hopeloos is ook 26...Pxf6 wegens 27.e5 Pd7 28.f4 met de dreigingen Td6 en Lg4. Zwart speculeerde op een ander plannetje. 27.Td6! Lc6 28.Lf1 Kxf6 In de hoop op een verdedigbare stelling na 29.Lh3 Pf8.

 

 

 

29.Pd5+! Ke5 Daar heeft zwart zijn hoop op gebouwd. Wat nu? 30.Txd7!! Prachtig. Zwart gaf het op. Na 30...Txd7 31.f4+ Kd6 32.e5 wordt hij op zeldzame wijze mat gezet. Een overwinning uit een stuk, waar Van der Wiel trots op kan zijn.