Wie tegen Kasparov aantreedt ....                                          PZC 11-5-1995

Wie tegen Gary Kasparov in het krijt treedt, weet wat hij kan verwachten. Hij zal rekening moeten houden met verrassende openingsnieuwtjes, niet alleen in gangbare systemen, maar de laatste tijd ook in oude, bijna vergeten varianten. Niet altijd houden zijn vondsten stand, maar dat is ook de bedoeling met. Het gaat er in de eerste plaats om de tegenstander voor onverwachte problemen te plaatsen.

In tegenstelling tot het Amerikaanse schaakgenie Bobby Fischer, die alles alleen deed, heeft Kasparov een staf van medewerkers om zich heen. De jonge IndiŽr Anand zal in het najaar in 'De Match' dus niet alleen Kasparov moeten verslaan, maar ook diens technische achterban! In het kortgeleden beŽindigde Tal-herdenkingstoernooi in Riga kreeg Anand daar al een voorproefje van en werd hij op het stokoude Evans-gambiet getrakteerd! Als het op zuiver schaken aankomt is de IndiŽr nauwelijks de mindere, maar of hij een kans heeft, is zeer de vraag. Toch wordt het verschil tussen Kasparov en de jongere generatie minder groot, ook wat betreft vindingrijkheid in de opening. Het zou wel eens kunnen zijn, dat K's belangstelling voor 19eeeuwse openingen een teken van zwakte is! Hij weet trouwens zelf ook drommels goed, dat het met zijn overmacht afgelopen is, als hij zijn tegenstanders niet meer in de openingen kan overtroeven. Bovendien is de 'oude' Karpov er ook nog, die Ďzonder openingstheorie' toernooien wint. Het toernooi in Riga (betaald door Intel, U.S.A:!) was een afspiegeling van de krachtsverhoudingen. Kasparov won, Anand was tweede op een half punt en derde, een halfje daar weer achter,  Ivantsjoek.  Kramnik en Short deelden de vierde plaats. Timman werd gedeeld laatste (9 t/m 11)! Kamsky en Karpov waren natuurlijk met van de partij (match!). Twee fraaie en leerzame partijen uit het toernooi.

Vladimir Kramnik - Jaan Ehlvest (Estland)

1.Pf3 Een openingszet, waar je alle kanten mee op kan. Het is overigens zo, dat volgens de huidige statistieken 1.d4 de meeste kans biedt op succes. 1..... d5 2.d4 Pf6 3.c4 c6 4.Pc3 e6 5.Lg5 dxc4 6.e4 b5 7.e5 h6 8.Lh4 g5 De enige manier om stukverlies te voorkomen. 9.Pxg3 hxg5 10.Lxg5 Pbd7 Dit zijn de inleidende zetten van de Botwinnik-variant. Wie voor het eerst een partij met dit systeem ziet, denkt dat de spelers gek geworden zijn! Het pleit sterk voor de huidige generatie grootmeesters, dat zij zich onvervaard in de peilloze verwikkelingen stort, steeds met het risico door een openingsnieuwtje geveld te worden. Kramnik speelt de variant zowel met wit als met zwart. 11.g3 Da5 12.exf6 La6 Een andere populaire mogelijkheid is 12.... Lb7 13.g3 c5 14.d5!  Zie diagram 1. waar ook het laatste woord nog niet over is gezegd. 13.Df3 Tc8 Zwart vertrouwt op zijn massief pionnenfront op de damevleugel en laat zijn koning in het midden. 14.Le2 b4 15.Pe4 c5

 

 

16.d5!! Een geniaal pionoffer, dat de partij feitelijk al beslist. 16.... exd5 Of 16.... Pe5 17.Df4 Pd3+ 18.Lxd3 cxd3 19.dxe6 fxe6 20.f7 mat. Zwart moet mee, of hij wil of niet. 17.Df5!! De pointe van het pionoffer is een stukoffer! 17..... dxe4 Evenmin voldoende waren andere zetten. Bijvoorbeeld: 17..... d4 18.Lg4 Dd8 19.0-0! en zwart wordt via de e-lijn overweldigd. 18.0-0-0 Tc7 De aanval op d7, gecombineerd met de open komende e-lijn, doet zwart de das om. 19.Lg4 Lb5 20.Dxe4t Kd8 21.Lxd7! Lxd7 Of 21..... Txd7 22.Da8+ Kc7 23.Lf4+ Kb6 24.Txd7 Lxd7 25.Dd8+ en zwart redt het niet. 22.The1 Lh6 23.Da8+! Ook 23.Lxh6 won omdat 23.... Txh6 faalt op 24.De8 mat, maar de gespeelde zet is mooier. 23..... Tc8 24.Txd7+ Kxd7 25.Dd5+ Zwart gaf het op. Hij gaat mat in twee zetten. Een juweel!  

 

In dezelfde ronde (de l0e) liet de PCA-kampioen ook zien hoe het moet.

Gary Kasparov - Edvin Kengis (Letland)

1.e4 c5 2.Pf3 e6 3.d4 exd4 4.Pxd4 Pc6 Zwart ziet af van het bedenksel van zijn landgenoot Kveinis 4..... Db6. 5.Pc3 Dc7 Door Taimanov in het topschaak toegepast naar een idee van zijn landgenoot Bastrikov. 6.Le2 a6 7.0-0 Pf6 8.Kh1 Wit bereidt onmiddellijk f2-f4 voor. Bekend is ook 8.Le3 Lb4 met ingewikkeld spel. 8.... Pxd4 9.Dxd4 Lc5 l0.Dd3 h5?! Een nieuwtje? Na 10..... b5 11.f4 Lb7 12.Lf3 met de positionele dreiging e5 staat wit ook beter. 11.Lg5! b5 Zwart geeft deinst terug. Na 11.... Pg4 12.Lxg4 hxg4 13.g3 staat wit beter. Zwarts opening is mislukt.  12.f4 Lb713.e5 Pd514.Pxd5 Lxd5 Het ziet er op het eerste gezicht nog zo slecht niet uit voor zwart, maar waar moet zijn koning naar toe?  15.a4!  Een pionoffer, dat de zwarte pionnenstelling ruÔneert.  15.... Dc6 16.Lf3 Lxf3 17.Txf3 bxa4 18.f5!  En alles staat alweer klaar voor de beslissende slag.  18..... Tb8 19.Taf1! 0-0  Als er geen goede zetten meer zijn, volgt er noodzakelijkerwijs een slechte. Op 19.... Txb2 kan volgen 20.fxe6 Dxe6 21.Txf7 Dxf7 22.Txf7 Kxf7 (Tb1+ Tf1!) 23.h4! en de witte dreigingen zijn onweerstaanbaar.    

 

  

 

20.Lf6!!  Een prachtzet. De zwarte stelling stort nu in elkaar. Op 20.... gxf6 volgt 21.Tg3+ Kh8 22.De2 en mat.  20.... Db5  Misschien heeft zwart nog de flauwe hoop gehad de dames te kunnen ruilen.  21.Tg3! g6  Of 21....Dxd3 22.Txg7+ Kh8 23.Tg5+ Kh7 24.Txh5+ Kg8 Th8 mat.  22.Dd1! exf5 23.Txf5 Tb6 24.Dxh5!  Zwart gaf het op. Na het gedwongen 24..... Txf6 25.Txf6! is mat door een torenoffer op g6 niet ver meer. Eigenlijk een bijzonder grappige partij. Zwart deed pogingen om op beide vleugels tot initiatief te komen (h5, b5 en bxa4) maar rokeerde tenslotte in wanhoop het mat tegemoet. Het klasseverschil van 230 ELO punten kon niet beter worden uitgedrukt.