Terug                                  Karpov lijdt in Wijk aan Zee                                                  PZC 6-2-1998

De Rus Znosko Borovski heeft in de jaren twintig  een boek gepubliceerd  getiteld ‘Fouten van Capablanca’. De grote Cubaan was daar, op zijn zachtst gezegd, niet erg mee ingenomen. Hij liet gepikeerd weten, dat hij al geruime tijd werkte aan een brochure ‘Goede zetten van Znosko Borovski’, maar geen kans had gezien het verder te brengen dan de titel.  De nederlagen, die Karpov in het Hoogovenstoernooi leed, zullen waarschijnlijk niemand verleiden tot het schrijven van het boek ‘Slechte zetten van Karpov’, maar ze zullen zeker niet ongemerkt voorbij gaan. Ook niet in deze rubriek, want het waren toch wel twee opmerkelijke partijen.  

Topalov- Karpov.
1. d4 d5  
Karpov is geen man van het koningsindisch (1… Pf6 2.c4 g6), maar een aanhanger van de meer klassieke manier van centrumspel, zoals in het damegambiet en nimzo-indisch. Zijn grote tegenstrever Kasparov daarentegen speelt het koningsindisch graag en vaak. 2. c4 e6 3. Pc3 Le7  Na het ‘normale’ 3… Pf6 4.Lg5 Le7 5.e3 kan wit in de ruilvariant (cxd5) zijn koningspaard nog naar e2 spelen en dat vinden veel zwartspelers minder prettig, omdat wit dan met Pg3 en f3 een centrumopmars op gang kan brengen. Een nadeel van Karpovs zet is, dat wit zijn loper ook goed naar f4 kan ontwikkelen. 4. cxd5 exd5 5. Lf4  Deze ontwikkelingszet is bijna een eeuw lang niet als volwaardig beschouwd. Voor de oorlog was het eigenlijk alleen Tartakower die hem min of meer regelmatig toepaste. 5… c6 6. Dc2 g6 7. e3 Lf5 8. Dd2! Pf6 9. f3! h5  Om de loper op f5 te kunnen handhaven.  10. Ld3 Lxd3 11. Dxd3 Pa6  Zwart ontwikkelt zijn stukken gemakkelijk, maar heeft toch weinig aanknopingspunten voor tegenactie. Dat laatste is voor veel grootmeesters erger dan een beetje passieve of zelfs slechtere stelling. Karpov is een ouderwetse schaker, in zijn openingskeuze en in zijn strijdwijze. Hij is in dat opzicht een totaal andere speler dan bijvoorbeeld Fischer en Kasparov.   12. Pge2 Pc7 13. 0-0 Pe6 14. Le5 h4?  Zou de korte rokade zo slecht geweest zijn? Op h5 stond de pion veel beter. 15. Tae1 0-0 16. g4! hxg3ep 17. hxg3 Pd7 18. Kg2!  Zwart heeft zijn koningsvleugel ernstig verzwakt en wit de h-lijn in handen gespeeld.  18… Pxe5 19. dxe5 Dd7  Het is reeds niet gemakkelijk voor zwart. De witte pionnen dreigen met een vernietigende opmars. 20. f4 f5 21. g4 Tf7 22. Th1 Lf8 23. gxf5 Pc5  Op deze manier probeert zwart op f5 stand te houden. 24. Dd1 Dxf5 25. Pd4 Dd7 26. Teg1 Te8 27. Th3 Pe6 28. Tgh1 Lg7 29. Dc2 Pf8  Zwart heeft zich naar beste vermogen verdedigd, maar zijn positie blijft moeilijk. Wit haast zich niet en gaat voorzichtig maar vastberaden verder met zijn aanvalsvoorbereidingen. 30. Pce2 De7 31. Pf3 Db4 32. Tg3 c5 33. Ph4 Te6 34. Pc3! d4 35. Pd5 Db5 36. e4 c4  Zwart is er in geslaagd, om wat tegenspel te krijgen. Het blijkt niet genoeg. 37. Pf3 d3 38. Dc3 Ta6 39. Pd4 Dc5 40. Txd3 Txa2 41. Tdh3 b5 42. Pf3 Pe6 43. Kg3! b4  Wordt het nu toch nog wat? Staat de witte koning ook niet op de tocht? Wit blijkt echter zeer ver gekeken te hebben.  44. Dd2 Tf8  Op 44… c3 volgt de triplering op de h-lijn met 45.Dh2!, waarna de aanval met explosiegevaar op h8 onweerstaanbaar wordt. 45. Pf6+ Txf6  De enige mogelijkheid om nog even tegen te kunnen spartelen. 46. exf6 Lxf6 47. e5 Lg7 48. Th7 Df8 Nu volgt een mooie slotcombinatie.

 

 49. Pg5!!  De fraaie beslissing. Op 49… Pxg5 volgt 50.Dd5+ Pf7 (Df7 51.Dd8+ Df8 52.Th8+ Lxh8 53.Txh8+) 51.e6!! Te6 52.exf7+ Dxf7 53.Th8+ en wint.  49… Ta6 50. Th8+!!  Zwart geeft het op. Hij gaat mat of verliest zijn dame: 50… Lxh8 51.Txh8+ Kxh8 52.Dh2 Kg8 53.Dh7 mat. Een fraaie partij van Topalov, maar eerlijk is eerlijk Karpov heeft zijn werkelijke kracht buitengewoon goed verborgen weten te houden.   

 

Salov- Karpov.

1. d4 Pf6 2. c4 e6 3. Pf3 b6 4. g3 La6 5. Pbd2 Lb7 6. Lg2 c5 7. e4!  Een schijnoffer van een pion. Op 7… Pxe4 volgt 8.Pg5! en de zwakte van de diagonaal naar a8 is te lastig voor zwart. 7… cxd4 8. 0-0 d6 9. Pxd4 a6 10. Te1 Dc7 11. a4! Pc6  Zwart heeft voor de egelstelling gekozen. Eigenlijk hoort het damepaard op d7, maar dat gaat nu niet zo goed wegens 12.a5 bxa5 13.P4b3 en Pxa5 met duurzaam wit voordeel. 12. Pxc6 Lxc6 13. a5! Tb8  Zwart is reeds in grote moeilijkheden. Bijvoorbeeld 13… bxa5 14.Pb3 a4 15.Pd4! en de zwarte damevleugel is te zwak. Of 13… b5 14.cxb5 Lxb5 (axb5 b4) 15.e5 Pd5 16.Lxd5 exd5 17.e6! met stormachtige witte aanval.  14. axb6 Dxb6 15. Te3!  Met sterk spel heeft wit groot positievoordeel gekregen. 15… Pd7 16. Tb3 Da7 17. Tba3 Lb7 18. b4 Db6 19. Da4 Le7 20. Lb2 Lf6 Zwart heeft niets beters.   21. e5!!  

Een fraaie combinatie, die de wankele zwarte stelling helemaal in puin legt.  21… Lxe5 22. c5! Dc7  Een stuk kost 22… dxc5 23.Lxe5. Thema: overbelasting en penning. Ook de gespeelde zet kost een stuk, alleen duurt het wat langer. 23. Lxe5 dxe5 24. Lxb7 Txb7 25. c6 Pb6 26. Dxa6 Dxc6  Ook 26… Tb8 is hopeloos. Wits verbonden pionnen winnen na b.v.: 27.Da7 spelenderwijs. 27. Pc4 Tb8 28. Pxb6 0-0  Het witte paard is onkwetbaar wegens de zwakte van de onderste rij. 29. Pc4! De4 30. Te3 Dd5 31. Pxe5 Tfc8  Op 31… Txb4 wint 32.Pc6! het gemakkelijkst. Er dreigt dan zowel Pe7 als Pxb4, zodat zwart ook nog de kwaliteit moet afstaan. 32. Dd3  Zwart geeft het op. Ook nu is de b-pion niet te nemen: 32… Txb4 33.Dxd5 exd6 34.Pc6!! met de dreigingen Pxb4 en Pe7+. Een partij uit en stuk van Salov.