Terug                                     Schaken in Kalmukkië                                      PZC 12-11-1998

Het ongelofelijke is toch gebeurd, de schaakolympiade in sprookjesland Kalmukkië is tot een goed einde gebracht. De koning van de steppe en de FIDE, Kirsan Iljoemzjinov, deed zijn woord gestand. Ongetwijfeld zal er nog lang worden nagekaart over de omstandigheden waaronder het schaakfeest plaats vond. Voor de meeste schakers tellen echter alleen de feiten in de vorm van partijen en uitslagen.
Sensationeel was het toernooiverloop. Het hele toernooi had het team van de Verenigde Staten aan kop gestaan. In de laatste ronde werd het echter door Rusland gepasseerd.  
Voor de Nederlandse spelers werd het een zeer teleurstellende ervaring. Zonder de vertrouwde vaderlijke zorg van Genna Sosonko zwalkte het team op onthutsende wijze door het toernooi. En Jan Timman had voor het toernooi nog wel gezegd, dat er een medaille inzat! De nederlaag tegen Bangladesj kan nog als een ongelukje worden beschouwd, maar wat te denken van de 4-0 débacle  tegen de Verenigde Staten en de 3,5- 0,5 tegen de Russen in de laatste ronde?  De Nederlandse topschakers blijken niet goed genoeg en niet hard genoeg. De verwachting, dat Nederland internationaal weer een duchtig woordje mee zou kunnen spreken, is de bodem ingeslagen. Het zal van individuele en toevallige successen moeten komen. Jammer!  Een tegenvaller voor het Nederlandse team was het spel van Loek van Wely. Met 6 punten uit 12 partijen bleef hij ver onder de verwachtingen. Kortsjnoi, de geniale oude knorrepot,  heeft een tijdje geleden gezegd, dat de onverschrokken aanvalsdrift van Van Wely gebaseerd is op een gedachteloze imitatie van het diepzinnige spel van de groten uit het verleden, Boleslavsky, Najdorf, Bronstein, Fischer en anderen, zonder enige persoonlijke bijdrage (New in Chess, 1997 nr.6). Volgens Kortsjnoi kan een scherpe aanvalsstijl  dus een camouflage zijn van een gebrek aan kennis.    

Seirawan- Van Wely. Elista, 1998. 
1. c4 Pf6 2. Pc3 e5 3. Pf3 Pc6 4. d4 exd4 5. Pxd4 Lb4 6. g3 0-0 7. Lg2 Lxc3+ 8. bxc3 Pe5 9. c5 De7 10. Pb3 Tb8 11. 0-0 b6 12. Te1 bxc5 13. f4 Pc4 14. e4 d6 15. De2 La6 16. Pa5 De6   Niet goed is17.Lf1 Pe5! en een vork op f3 bederft de pret. 17. f5 De5 18. Pc6 Dxc3 19. Pxb8 Txb8 20. Lf4 Pd7 21. Lf1 Tb2 22. Dd3 Da5 23. Dd5 Pcb6 24. Dd1 Lxf1 25. Txf1 c4   Na 25... Pc4, om een paard muurvast op e5 te kunnen plaatsen, keert de witte dame naar d5 terug, waarna zwart niets ander overblijft dan zijn paard weer naar b6 te spelen.   26. Dd4 c3 27. Tf3 Pa4 28. Te1 Db6 29. Dxb6 axb6 30. e5   Wits enige tegenkans is het openen van het spel.  30. ... Pxe5 31. Lxe5 dxe5 32. Txe5 h5 33. Te4 Txa2   Zo krijgt zwart drie pionnen voor de kwaliteit, maar misschien was 33... c2 beter, hoewel de winst dan ook nog geen uitgemaakte zaak is.   34. Tf2 Ta1+ 35. Kg2 Pc5?   Dit gedeelte speelt zwart niet als een topgrootmeester. Veel beter was 35... b5! om zo snel mogelijk de vrijpionnen naar voren te krijgen. Bijvoorbeeld: 35. ... b5 36. Te8+ Kh7 37. Tb8 Pb6 38. Tb7 Pd5 39. Txb5 c2 40. Txc2 Pe3+ en wint.   36. Tc4 Tc1?   Opnieuw twijfelachtig. Met 36... Pd3 had zwart in elk geval alle verliesgevaar kunnen uitbannen. De mogelijke vork op e1 wint de kwaliteit terug voor twee pionnen. Zwart heeft waarschijnlijk gedacht, dat hij hoe dan ook gemakkelijk remise zou kunnen maken.   37. Tf3 Tc2+ 38. Kh3 Te2 39. Tfxc3 Pe4 40. Tc2!   Wit heeft een belangrijke pion teruggewonnen en kan de toekomst met vertrouwen tegemoet zien.   40. ... Txc2 41. Txc2 c5 42. Tb2 Pd6 43. f6!   Wit doet een winstpoging. Na 43.Txb6 Pxf5 was het snel remise geworden. Het verdere verloop van de partij speelt de Amerikaan geniaal. Hij ziet, dat hij niet hoeft te verliezen en rekent er bovendien op, dat wit zijn hand wel eens zou kunnen overspelen. Seirawan in de voetsporen van de gehaaide toernooivossen uit vervlogen tijden, Lasker en Reshevsky.   43. ... b5 44. Td2 Pe4 45. Td8+ Kh7 46. fxg7 Kxg7   De verzwakking van de zwarte koningsvleugel zal uiteindelijk de partij beslissen, maar dan moet zwart nog wel een beetje meewerken.  47. Te8   

   

47... f5  Moest deze pion naar voren? Na 47… Pd6! 48.Te5? Pb7! 49.Txh5 b4! verkeert wit in grote moeilijkheden. Hij moet daarom in plaats van 48.Te5? met 48.Td8 Pe4 49.Te8 remise forceren.  48. Tb8 b4 49. Kh4  Wit heeft net tijd genoeg om pion h5 te veroveren, omdat 49… Kg6 niet helpt wegens Tb6+.  49.... Kf6 50. Kxh5 Pd2? Een ernstige fout. Na 50. ... Ke5 had zwart niet hoeven te verliezen. Wat dit soort eindspelen betreft, zou Van Wely beslist nog veel van Capablanca kunnen leren. Deze reus maakte in zijn match met Euwe (1932) tweemaal remise met een paard en slechts één pion voor de toren!   51. h3! Wit heeft goed gezien, dat zijn vrijpion, die hij nu kan forceren, zeer snel is.    51. ... Pe4 Zwart keert op zijn schreden terug. Hij zal er achter gekomen zijn, dat de witte vrijpion na 51... b3 52.g4 sneller loopt dan zijn eigen pionnen. B.v.: 51.... b3 52. g4 fxg4 53. hxg4 c4 54. g5+ Kf5 55. g6 c3 56. g7 c2 57. g8D c1D 58. Dd5+ en de zwarte koning zal het spervuur van de zwarte stukken niet overleven.   52. g4 fxg4 53. Kxg4 Pf2+ Of 53.... Ke5 54. Kf3 Pc3 55. h4 Pd5 56. h5 Pf6 57. h6 Kf5 58. Ke2 Kg6 59. Tb6 b3 60. h7 Kxh7 61. Txf6 en wit wint. Opmerkelijk, dat zwart in deze variant de h-pion niet kan stoppen.  54. Kg3 Pxh3 55. Kxh3 Ke5 56. Kg2 Kd4 57. Kf2 Kc3 58. Ke1 b3 59. Kd1 Kb2 60. Tc8 Ka1 61. Txc5 b2 62. Ta5+ Kb1 63. Tb5   Zwart gaf het op. Een originele en spannende partij, die Van Wely aanvankelijk briljant heeft gespeeld. Een paar kleine onnauwkeurigheden waren genoeg om de in topvorm spelende Seirawan de overwinning te bezorgen. Men zou zich pas zorgen moeten maken als Van Wely zulke partijen, tegen beter weten in, niet zou trachten te winnen!