Er zijn nog onnoemelijk veel braakliggende terreinen voor de nieuwsgierige schakers. Eeuwenlang is het wetenschappelijk onderzoek van het spel schromelijk verwaarloosd, maar met behulp van de computer komt er nu toch een beetje schot in. Om u een indruk te geven  waar men mee bezig is, kijken we even naar de volgende stelling voor een klein onderzoekje.

 

Dit is een situatie van wederzijdse zetdwang. D.w.z.: Als wit aan zet is, kan hij niet winnen en als zwart aan zet is, verliest hij. De stelling komt voor in het boek The Secrets of Minor-Piece Endings van John Nunn, de belangrijkste schaakwetenschapper van deze tijd.

Wit aan zet:

1.Pe6 Ka4! 2.Ka7 Pc4 3.b7 Pa5 4.b8D Pc6+

Remise. Wit kan niet verhinderen, dat zwart op a4 en b4 heen en weer speelt ('oscillating ', Nunn).

Zwart aan zet:

1....Ka4 (1...Pb3 2.Pe6 Pa5 3.Pf4 is hetzelfde) 2.Pe6 Kb4 3.Pf4 Pc6 4.b7! Kc5 5.Pd3+ Kd5 6.Kb5 Kd6 7.Kb6! Pb8 8.Pc5 Pc6 9.Pa6 Kd7 10.Pb4 en wit wint.

"Leuk," hoor ik u brommen, "maar wat heb ik eraan?" U hebt er echt helemaal niets aan. Een stelling als bovenstaande krijgt u in de eeuwigheid niet op het bord. Maar daar gaat het niet om. Niet alles hoeft toch leerzaam te zijn? Bovendien vergeet u het  toch maar. Waar gaat het dan wel om? Wel, u krijgt een indruk van het fabuleuze werk, waar Nunn mee bezig is. Meer nog door  naar de volgende tabel te kijken.

 

	a	b	c	d
7	214	278	231	185
6	230	492	432	347
5	257	279	203	131
4	185	91	57	62
3	92	51	24	38
2	83	85	36	44

 

Hier vindt u het aantal wederzijdse zetdwangstellingen van het eindspel koning plus paard plus pion tegen koning plus paard. De eerste kolom geeft aan op welke rij de pion staat en de bovenste rij op welke lijn de pion staat. Het totaal is 4128 stellingen! Dat is natuurlijk alleen met behulp van een computer uit te zoeken.

Nunn: "Congratulations to anybody who can discern a logical pattern in this table!".

Ziet u de logica in de tabel?

Nunn besteedt in zijn boek niet minder dan 79 dichtbedrukte pagina's aan het thema en behandelt daarin 102 stellingen en composities.

Er komt ook een 'Middelburger' in voor, Graaf J.H.O. van Den Bosch.

 

Aljechin - Van den Bosch. Nauheim, 1936.
1.Kc7? [1.Pd5! Not the only winning move (Nunn). 1...Kf7 2.Pe3 Ke7 3.Kc6 Pf7 4.Kc7 Pd6 5.a5 Pb5+ 6.Kc6 Pd4+ 7.Kb6 Kd6 8.a6 Pc6 9.Pc4+ Kd5 10.Pa5 Pe7 11.Kb7] 1...Pc4 2.Pd3 Kf6! 3.Pb2 Pa5 4.Kb6 Pb3 5.Pd3 Ke7 6.Kc7 Pa5 7.Pc5 Pc4 8.Pe4 Ke6 9.Pc3 Pa5 10.Pe4 Kd5 11.Kb6 Pc4+ 12.Kb5 Pa3+ 13.Kb4 Pc2+ 14.Kb5 Pa3+ ½–½
Een mooie prestatie van Van den Bosch, toen de tweede man van Nederland achter Euwe.