Retour                        Het schaakspel als hersentrainer!                                                    PZC 2-10-2006

 

De commercie heeft geruime tijd geleden al ontdekt, dat er groot geld te verdienen is aan spelletjes. Sinds kort wordt er in de reclame ook mee geschermd, dat vooral denkspelletjes goed zijn voor het denkvermogen. Wat een verrassing! De hersens moeten aan het werk gezet worden om in conditie te blijven. Natuurlijk mag het wat kosten, want het moet een elektronisch dingetje zijn met een aanlokkelijke uiterlijk, een mooi lcd-schermpje, allerlei fraaie knopjes, lichtjes en geluidjes.  Wie dat maar niks vindt, kan ook op internet zijn hart ophalen aan een oneindig aantal fantastische denkspelletjes, die geen geld kosten en de grijze hersencellen eveneens flink aan het werk zetten. Beroemd op dat gebied is de Oostenrijkse website van Angela en Otto Janke, http://janko.at/index.htm, maar er zijn er veel meer. Het zijn kniesoren en iezegrimmen, die allerlei bezwaren hebben tegen deze gruwelijke moderniteiten. Het werkt verslaving in de hand, is slecht voor de ogen en misschien doen allerlei stralingen nog veel meer kwaad. Gelukkig is er voor die bangeriken nog het oeroude schaakspel! Het kost weinig, je kunt er je hele leven lang plezier van hebben en het is een eerste klas hersentrainer. Zeker, er is een kans dat je eraan verslingerd raakt en er niet meer los van komt. Helemaal gevaarloos is het dus niet. Zeker niet als je kennis maakt met partijen als de onderstaande. De winnaar, Henrik Westerweele uit Vlissingen, heeft al eerder naam gemaakt met flitsende partijen, maar deze is werkelijk een pareltje. De partij werd gespeeld in het weer uitstekend georganiseerde en geslaagde Hogeschool Zeeland toernooi 2006. Hulde aan de organisatoren!  

Henrik  Westerweele - Daan in ’t Veld. HZ Open Vlissingen, 2006.  

1.e4 c5 2.c3 Da5  Zwart brengt zijn dame maar meteen ‘in ’t veld’. Het is een zet, die wijlen grootmeester Lodewijk Prins in de praktijk bracht. Hij bemoeilijkt d2-d4 en vermijdt de oneindige reeks theoretische varianten die na andere zetten op het bord kunnen komen. Beide spelers zijn nu al op hun eigen vindingrijkheid aangewezen. 3.Pf3 d6 4.Lc4 Pf6 5.e5  Voorzichtige naturen zouden voor 5.De2 of 5.d3 hebben gekozen. De beroemde Deen Bent Larsen speelde in gelijksoortige stellingen ook vaak e5, dus zo slecht kan het niet zijn.  5...dxe5 6.Pxe5 e6 7.0–0 Ld6 8.Te1 0-0 9.d4  Met enige vertraging komt toch deze zet. Hij is ook nodig om Pe5 een steuntje te geven. 9...Td8 10.Lg5!  Hoewel de zet voor de hand ligt, zijn de consequenties blijkens het vervolg groot.   10...cxd4 11.Lxf6!  Verzwakt de zwarte koningsstelling, maar heeft bijna als noodzakelijk gevolg het komende stukoffer.     

 

 

 

13.Pxf7!!  De pointe van de witte actie! De mooiste Zeeuwse zet in het HZ-toernooi! De zet is des te opmerkelijker omdat wit hem al bij 10.Lg5 van plan moet zijn geweest, want er is nu geen weg terug meer. Na 13.Pf3 e5 staat wit immers al verloren. 13...Kxf7 14.Txe6!!  Toe maar, het kan niet op. Niet goed is 14.Lxe6+ Lxe6 15.Dxe6+ Kg7 16.Te4 h5 17.Txd4 De5 en de aanval wordt afgeslagen.  14...Lxh2+  Nog het beste. Minder goed was 14...Lxe6 15.Dxe6+ Kg6 16.Df7+ Kg5 17.Dg7+ en zwart loopt mat. B.v.: 17...Kf5 18.Dxh7+ Kg5 19.h4+ Kf4 20.g3+ Kf3 21.Dd3+ Kg4 22.De4+ Kh5 23.Lf7+ Kh6 24.Dg6 mat. Dit is natuurlijk bij beperkte bedenktijd niet allemaal te berekenen. Men moet in zulke gevallen op zijn intuďtie afgaan. Die krijg je door vaak op zulk soort stellingen aan te sturen, maar ook door partijen van b.v. Michail Tal of Alexey Shirov te bestuderen. 15.Kh1 Td5!  Nog een sterke zet. Zwart laat zich niet meteen aftroeven en zo hoort het ook. De partij verdient nog een ‘plaatje’.

 

 

16.Txf6+!! Kxf6 17.Dxc8  De zwarte koning staat nu zo 'kaal', dat wit minstens remise kan houden door eeuwig schaak. Dat had wit wellicht bij de 13e zet al gezien. In zo'n geval moet je offeren en pas later kijken of er meer in zit.  Zo deed Gary Kasparov het ook! 17...Td7?!  Nu gaat het zeker fout. Iets betere kansen op overleven bood  17...Th5! Wie zijn grijze hersencellen aan het werk wil zetten, zie de inleiding, kan hier aan de slag. Zonder computer natuurlijk. Kan wit winnen, of heeft hij slechts remise? De eerste indruk is, dat zwart, ondanks dat hij een toren meer heeft, verloren staat. B.v.: 18.Df8+ Kg5 19.De7+! Kf4 20.cxd4 en de zwarte koning komt er niet meer levend uit.  18.Df8+ Kg5  Of  18...Kg6 19.Ld3+ Kh5 20.Pd2!! en de witte aanval moet beslissend zijn.  19.Pd2! Dd8  Niets helpt meer.   20.Pf3+ Kg6 21.Ld3+ Kh5 22.g4+! Kxg4 23.Df5  Mat!!  Een prachtpartij van de Zeeuwse Tal. Als het stukoffer inderdaad correct is, dan moet zwart in de openingsfase een fout hebben gemaakt. Was het misschien 9…Td8? waarmee veld f7 verzwakt werd? De partij bewijst ook dat de pessimisten die beweren dat het schaakspel door de omvang van de openingstheorie aan zijn doodstrijd bezig is, ongelijk hebben. Na drie zetten is men al buiten ‘het boekje’.