Harry Kasparov                                                              PZC 2-6-1979

Juni 1984: Harry Kasparov verslaat Anatoly Karpov in de match om de wereldtitel! Een dwaze voorspelling? Dat zal de toekomst leren. Zeker is, dat het jonge Russische schaakfenomeen, de 16-jarige Harry Kasparov, weer voor een nieuwe sensatie heeft gezorgd. In het sterk bezette toernooi van Banja Luka in Joegoslavie legde hij beslag op de eerste plaats met maar liefst twee punten voorsprong op Andersson en Smeykal. Nog een half punt minder had de ex-wereldkampioen Petrosjan.

De prestaties van Kasparov doen sterk denken aan die van de reeds nu legendarische Robert Fischer. Fischer werd op 14-jarige leeftijd kampioen van de Verenigde Staten en toen hij 16 was, verwierf hij de grootmeestertitel. Die grootmeestertitel zal Kasparov wel spoedig weten te bemachtigen.

Het toernooi in Banja Luka heeft een ernstige smet geworpen op de integriteit van de Joegoslavische schaakorganisatoren. Op schaamteloze wijze trokken zij een eerder gedane uitnodiging aan Kortsjnoi in, toen bleek dat de Russen weg zouden blijven als Kortsjnoi deel zou nemen. Voor een dergelijk optreden hoeven we echter de grenzen niet over. Nederlandse schaakbonzen hebben wat dat betreft ook zeer veel boter op hun hoofd.

Hoe speelt Kasparov?

Ook in zijn spelopvatting doet hij sterk aan Fischer denken. Hij heeft een scherpe positionele stijl, maar schuwt ook de onoverzichtelijke stellingen waarin de intuïtie de hoofdrol speelt niet. Een belangrijk verschil met Fischer is dat zijn openingsrepertoire erg veelzijdig is. Bij Fischer kon men er bijna zeker van zijn, dat hij met e2-e4 zou openen. Slechts in diens laatste optreden, de match met Spassky in 1972 week hij daar van af. Wil men een allround schaakspeler worden, dan is tegenwoordig een uitgebreid openingsrepertoire noodzakelijk. Men moet het de tegenstander zo moeilijk mogelijk maken, ook in de openingsvoorbereiding. Kijk hoe Kasparov de Amerikaanse grootmeester Walter Browne (in de eindrangschikking vier punten achter de winnaar) zeer overtuigend verslaat.

Kasparov - Browne

1.d4 Pf6 2.c4 e6 3.Pf3 b6 4.a3 c5 5.d5 La6 6.Dc2 exd5 7.cxd5 d6 Natuurlijk niet 7.... Pd5:? wegens 8.De4+. 8.Pc3 Pbd7 9.Lf4 Le7 10.g3 0–0 11.Lg2 Te8 12.0–0 Ph5 13.Ld2 Phf6 De stelling heeft het karakter van een Benoni gekregen. (1.d4 Pf6 2.c4 c5 3.d5). 14.Tfe1 Lf8 15.a4 Pg4 16.Pb5 Lb7 17.e4 a6 De strategische plannen zijn duidelijk. Wits kansen liggen in het centrum, die van zwart op de damevleugel. Het gaat er nu om wie het eerste komt. 18.Pa3 Tb8 19.h3 Pgf6 20.Lc3 Dc7 21.Pd2 Lc8 22.Lf1 g5 Het ligt voor de hand om hier een vraagteken te zetten, maar Browne zal ook wel geweten hebben, dat zo zijn koningsvleugel ernstig verzwakt werd. Hij wilde blijkbaar f2-f4 niet toelaten. 23.Pf3 h6 24.Pc4 b5 25.axb5 axb5

 

 

26.e5!! Een briljante doorbraak, geheel in de stijl van Fischer. 26.... Pxd5 Betere zetten zijn niet voorhanden. Zo volgt op 26.dxe5 27.Pcxe5 Pxd5 28.Pxf7!! en wit wint gemakkelijk. Het offer op f7 zit er straks nog eens in. 27.Pxd6 Lxd6 28.exd6 Dd8. Gedwongen. De witte vrijpion op d6 verlamt nu het zwarte spel. 29.Pe5 Pb4 30. Dd2! Niet 30.Lxb4 wegens 30.... Pxe5! 30.... Pxe5 31.Txe5 Txe5 32.Lxe5 Pc6 33.De3 Pxe5 Op 33.... De8 is 34.d7! het winnende antwoord (kwaliteitswinst). 34.Dxe5 c4 35.Lg2 Le6 36.Ta7 b4 Er is geen verweer meer tegen de witte plannen. 37.Le4 c3 38.Lh7+ Kxh7 39.Dxe6: Zwart gaf het op. Een sterke partij.

 

Ook de Joegoslavische grootmeester Vukic werd zonder pardon van heb.bord geveegd.

Kasparov - Vukic

1.c4 Pf6 2.Pc3 g6 3.d4 Lg7 4.e4 d6 5.Pf3 0–0 6.Le2 Lg4 7.Le3 Pfd7 8.Pg1 Lxe2 9.Pgxe2 e5 10.0–0 a5 11.Dd2 Pc6 12.f3 exd4 13.Pxd4 Pc5 14.Tad1 Pe6 15.Pdb5 Te8 16.Dc1 Db8 17.Lh6 Lh8 18.Pd5 Pb4 19.a3 Pa6 20.f4 Plotseling slaat de vlam in de pan. Het is maar een korte brand, die echter veel schade aanricht. 20.... c6 21.f5

 

 

21... cxd5 Jammer, jammer. Zwart gaat niet op wits bedoelingen in. Voor de hand lag 21.... Pd8. Het kan dan als volgt verder gaan: 22.fxg6 hxg6 23.Dg5 cxd5 24.Txf7 Kxf7 25.Tf1+ Ke6 26.exd5+ Kd7 27.Dg4+ Pe6 28.Tf7+ Kc8 29.dxe6 Pc5 30.e7+ Pd7 31.Tf8 Txf8 32.exf8T mat. 22.fxe6 Txe6 23.exd5 Te7 24.Lf4 Td7 25.Pxd6 Dd8 Of 25… Txd6 26.c5!26.Pb5 Pc5 27.De3 b6 28.b4 axb4 29.axb4 Pa6 30.Lg5 Db8 31.d6 Pxb4 32.Le7 Db7 33.Tf7:!! Toch het offer, dat ook in de variant bij de 21e zet voorkwam. 33.... Txf7 39.d7 Pc6 40.Pd6 Zwart gaf het op. Het absolute einde is zeer nabij.