Terug                                                        Offeren op f7                                    PZC 7-8-1992

 

Een stukoffer op f7 behoort tot de standaardhandelingen van alle geoefende schaakspelers. Allemaal kennen ze de gevaren die het zwakke punt zo dicht bij de zwarte koning met zich brengt.Toch worden ook zij van tijd tot tijd het slachtoffer.
Een van de beroemdste voorbeelden uit de geschiedenis is de volgende 'partij':
Von Holzhausen - Tarrasch, 1912. 1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lc4 Pf6 4.d4 exd4 5.0-0 d6 6.Pxd4 Le7 7.Pc3 0-0 8.h3 Te8 9.Te1 Pd7? 10.Lxf7+!! Kxf1 11.Pe6!!
En zwart gaf het op. Hij verliest de dame of gaat mat. Dat was wat voor Dr. Tarrasch! Hij vond zichzelf beter dan wereldkampioen Lasker en was in Duitsland de grote leermeester, hoewel hij door zijn grote eigenwijsheid niet erg populair was. Zijn ongelukje tegen Von Holzhausen heeft hij zijn leven lang met zich mee moeten dragen. Van Tarrasch was immers de raadgeving, dat je in de opening niet met een reeds ontwikkeld stuk moest spelen. Na het debacle tegen Von Holzhausen stelde men hem fijntjes de vraag of hij zijn eigen boeken wel had gelezen!
Offeren op f7 gebeurt meestal in de openingsfase, als de zwarte koning nog niet gerokeerd heeft. Niettemin blijft het punt f7 een onderwerp van voortdurende zorg, dat soms tot in het verre middenspel het verloop van de partij be´nvloedt. Een van de beroemdste partijen waarbij het offer op f7 de doorslag geeft is de volgende.

Jefim Geller-Paul Keres, Moskou 1973

1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 a6 4.La4 Pf6 5.0-0 Le7 6.Te1 d6 7.c3 0-0 8.d4 Pd7 9.Le3 Lf6 10.Pbd2 Te8 11.d5 Pe7 12.b4 g6 13.c4 c614.Tc1 Lg7 Beter lijkt 14... cxd5, maar dan antwoordt wit natuurlijk niet met 15.cxd5, maar met 15.exd5! Na 15.... Pf5 volgt dan 16.c5! en de witte positie is overweldigend. Ook 15.b5 Lb3! is wegens het zwakke veld c6 niet aanlokkelijk. Volgens Geller staat zwart strategisch gezien reeds verloren! Het is toch wel verbazingwekkend, dat een speler als Keres in zijn lievelingsopening (Spaans) na slechts 14 zetten zo is weggespeeld! 15.c5! Met een briljant pionoffer wordt de zwarte stelling uit elkaar gespeeld. De zet moest zeer goed berekend worden. Wie ziet hier`, dat de zwakte van f7 de oorzaak wordt van zwarts ondergang? 15.... dxc5 16.bxc5! Zwart hoopte op 16.d6 b5! 17.dxe7 Dxe7 18.Lb3 cxb4 met ruime compensatie voor het geofferde stuk: 16... cxd5 17.exd5 Pxd5 Er is geen weg terug meer ander: worden de witte pionnen onweerstaanbaar. 18.Lg5 Pe7 Op 18... Lf6 19.Pe4! Lxg5 20.Pfxg5 Pe7 21.Lxd7 Lxd7 wint 22.Dxd7!! een stuk.19.Pe4 h6 20.Pd6! Het eerste stukoffer, dat Geller bij de 15e zet al moet hebben doorgerekend. 20... hxg5

 

 

21.Pxf7!! Het tweede stukoffer vernietigt de zwarte koningsstelling volkomen. Zwart mag niet op f7 slaan op straffe van mat of damverlies: 21... Kxf7 22.Pxg5+ Kf6 (22... Kg8 23.Lb3+) 23.Ph7+ Kf7 24.Lb3+ enz. 21...Da5 22.P7xg5 Tf8 23.Lxd7 Dxa2 24.Te2 Da3 25.Te3 Db4 26.Lxc8 Taxc8 27.Dd7 Pf5 28.De6+ Kh8 29.Dxg6 Zwart gaf het op.
Deze indrukwekkende partij is ontleend aan Gellers schitterende boek The Application of Chess Theory. Een van de eerlijkste en beste partijverzamelingen uit de schaakliteratuur.

 

Om de zwakte van f7 te illustreren hoeven we echter niet bij de wereldtop te rade te gaan, maar kunnen we ook in Terneuzen terecht.

Kamminga-Van Buuren, (Spijkenisse) 1992.

1.b4 De Orang Oetanopening. De benaming is van Savielly Tartakower, die de openingszet bedacht tijdens een bezoek aan de Londense Zoo! Zo wil de legende althans. In Russische schaakkringen spreekt men proza´scher over de Sokolski-opening. 1....e6 Sterk in aanmerking komt 1... e5 2.Lb2 Lxb4 3.Lxe5 Pf6 en zwart heeft een kleine ontwikkelingsvoorsprong, die opweegt tegen wits centrumvoordeel. Om deze mogelijkheid uit te schakelen spelen sommige aanhangers van deze opening eerst 1.Pf3 om pas na 1..d5 of 1... Pf6 met 2.b4 op de proppen te komen. 2.Lb2 Pf6 3.b5 d5 4.e3 Le7 5.Pf3 00 6.Le2 c5 7.c4 Pbd7 8.a4 a5 9.0-0 dxc4? Een zwakke zet, waarmee zwart zijn invloed in het centrum voor een groot deel prijsgeeft. Waarschijnlijk had hij wits antwoord over het hoofd gezien. 10.Pa3 Pb6 11.Pxc4 Pxc4 12.Lxc4 b6 13.Pe5 Lb7 14.f4 Wit heeft een prachtige aanvalsstelling opgebouwd. De dreigende opmars van de witte f-pion stelt zwart voor ernstige problemen. Hoewel het er optisch niet mooi uitziet, de diagonaal al-h8 wordt nog meer verzwakt, was 14... g6 nodig. 14... Pe8? 1515 exf5 16.Txf5 Pd6 Nu kan wit de partij op schitterende wijze uitmaken.

 

 

17.Pxf7!! Txf7 Of 17... Pxf7 18.Dg4! g6 19.Taf1 enz. 18.Txf7 Pxf7 19.Dh5 g6 Ook 19... De8 20.Tf1 Lf6 21.Lxf6 hielp niet meer. 20.De5 Een droomstelling. Zwart offert nog wat terug om niet meteen matgezet te worden, maar had net zo goed meteen kunnen opgeven. 20... Lf6 21.Dxf6 Dxf6 22.Lxf6 Kf8 23.Tf1 Ke8 24.Lc3 Pd6 25.Lg8 h5 26.Tf6 Pe4 27.Txb6 Pxc3 28:dxc3 Le4 Zwart gaf het op.
Een prachtige prestatie van de witspeler. De partij is ontleend aan 'De Schater', het clubblad van Terneuzen. In deze hoofdstad van Zeeuwsch-Vlaanderen wordt blijkbaar heel wat afgelachen! De Schater is zeer lezenswaardige; wedstrijd- en toernooiverslagen volgen elkaar op in bonte rij. Maar het blad geeft naar onze' smaak te weinig schaaktechnische informatie over de eigen interne competitie. Een euvel waar veel Zeeuwse clubbladen aan lijden. Gedegen analyses van partijen en clubleden schitteren door afwezigheid.