Retour                              Eelco Haak weerlegt het Hollands              PZC 22-03-2008 

In de openingstheorie stond de Hollandse verdediging lange tijd bekend als een solide maar een beetje saaie opening. Hij dateert uit het begin van de 19e eeuw, toen Elias Stein, de schaakleermeester van de prinsen van Oranje hem voor het eerst speelde. Heel lang was 1… f7-f5 ook het enige alternatief als antwoord op 1.d2-d4. Van de wereldkampioenen was het alleen Botwinnik, die hem regelmatig toepaste. Tegenwoordig is het Hollands een volwaardige opening. Van zijn duffe imago is niet veel meer over. De hoofdstroom van de opening wordt tegenwoordig gevormd door de Leningrader-variant, die dateert uit 1919, maar de laatste decennia als het een ware uit de as is herrezen. De pionnenstelling f5 met g6 en Lg7 leidt tot flexibel en ingewikkeld spel, een vereiste voor een moderne opening.

Voor een aanvalsspeler die gewend is om met 1.d4 te beginnen, vormt het Hollands vaak een lastig probleem. Hoe kan hij de ingewikkelde en moeilijke strategische problemen vermijden en een veelbelovende aanvalsstelling opzetten? Eelco Haak heeft daar in ‘100 jaar schaak in Middelburg’, het jubileumboek van de schaakvereniging Middelburg, een bijzonder aardig artikel over geschreven onder de titel ‘De weerlegging van het Hollands’. Eelco: "Als jeugdspeler was ik altijd bang na 1.d4 f5 in saaie positionele stellingen terecht te komen, tot ik op zekere dag het Staunton gambiet ontdekte." Hij vond toen wat hij noemt ‘de Middelburgse variant uit’. Na vele tientallen partijen tegen sterke spelers geprobeerd te hebben, bleek hem, dat hij de weerlegging weliswaar niet had gevonden, maar dat zwart wel sterk en precies moet spelen om niet onder de voet gelopen te worden. De volgende fantastische partij kan als voorbeeld dienen.

Eelco Haak - Henk Willem van Klaveren. Middelburg, 1982.

1.d4 f5 2.e4 fxe4 3.Pc3 Pf6 4.Lg5 Pc6 5.Lc4! Dit is de zet waar het om gaat. 5...e6 Of 5...d5 6.Lxf6 dxc4 7.Le5 Pxe5 8.dxe5 Lf5 9.De2 Dd4 10.Td1 Dxe5 11.Pf3 Da5 12.Td5 exf3 13.Dxf3 Db6 14.Dxf5 Td8 15.0–0 c6 16.Txd8+ Dxd8 17.Td1 Dc7 18.De6!! 1-0 (Eelco Haak - César Becx, Gent 1983). 6.d5 Pe5 7.Pxe4! Pxc4 8.Pxf6+ gxf6 9.Dh5+ Ke7 10.d6+!! Een geweldige zet, die de zwarte koning het veld op jaagt. Fout was 10.Lxf6+ Kxf6 11.Dh4+ Kf7 12.Dxd8 Lb4+ met beslissend voordeel voor zwart. 10...Kxd6 Gedwongen. 11.Pf3 Beter in schaaktechnische zin was 11.0–0–0, maar het vervolg van de partij maakt alles goed. 11...Pxb2 Fout! Juist was 11...fxg5 12.0–0–0+ Kc6. Nu wordt zwart het slachtoffer van een adembenemende overval. 12.Pe5!! 

 

 

 

 

 

 

 

 

Deze geweldige zet verhindert, dat de zwarte koning naar de damevleugel ontsnapt. Het paard is immuun: 12... Kxe5 13.Lf4+!! Kxf4 14.0–0!! en zwart wordt ondanks zijn geweldig materieel overwicht matgezet. Fantastisch! Mat in 11 zetten, zegt de computer. 12...De7 13.Td1+! Het laatste offer. De zwarte koning wordt nu naar zijn laatste rustplaats gedreven. 13...Pxd1 14.Dxd1+ Kc5 15.Le3+ Kb5 16.Dd3+ Ka5 17.Pc4+ Kb5 18.a4+ Zwart gaf het op. Eelco Haak woont tegenwoordig in Salamanca, Spanje, waar hij een zeer succesvolle carrière in de muziek heeft opgebouwd. Zie zijn fraaie website: www.eelcohaak.com.

Het boek ‘100 jaar schaak in Middelburg’ kost 10 euro en is te bestellen bij M. Westerweele, Verdilaan 89, 4384 LD Vlissingen, of per e-mail: wester@zeelandnet.nl.