Back                                           Arthur Dake overleden.                                                  PZC 4-8-2000

Kortgeleden overleed op 90 jarige leeftijd de Amerikaanse grootmeester Arthur Dake. Dake was een bijzondere volgeling van Caïssa. Hij leerde pas schaken op 17 jarige leeftijd, speelde zijn eerste toernooi op zijn 20e en toen hij 21 was, maakte hij deel uit van het Amerikaanse viertal dat op de Olympiade in Praag de wereldtitel veroverde. Een bliksemcarrière. 
Dake was een van de meest onderschatte schaakspelers aller tijden. Hij had tegen alle Amerikaanse topspelers een zeer goede score. Alleen tegen Reshevsky stond hij in de min. O.a. wereldkampioenkandidaat Rueben Fine hield hij op 7-7 en 8 remises.

Zijn formidabele kracht bleek ook in het snelschaak. Daarin was hij iedereen de baas. In een toernooi in 1935 overklaste hij alle toppers, inclusief Reshevsky, Fine en Denker met de score van 12 uit 12. Ook Aljechin heeft met hem te maken gehad. Op de Manhattan Chess Club speelden Dake, Denker en Aljechin eens vluggertjes om 25 dollarcent voor een winstpartij. Onder grote publieke belangstelling ging Aljechin steeds vreselijk ten onder tegen Dake. Zijn gezicht werd steeds roder en kreeg tenslotte een diep paarse kleur. De vernedering steeds maar in zijn portemonnee naar een kwartje te moeten zoeken, was teveel voor hem. Hij daagde Dake uit tot een match, die beleefd het aanbod afsloeg:
“Iedereen weet toch dat u me zou afslachten, dus waarom een match?”

Maar Aljechin, wijzend op de toeschouwers, die het bord omringden, hield aan:
“U weet het, ik weet het, maar dit stomme volk (silly people) weet het niet!”

De grote kleine Aljechin. Dake behoorde ook tot de ‘Golden Boys” die in de jaren dertig viermaal de olympische titel voor de USA veroverden. In Warschau in 1935 had hij met de formidabele score van 15½  uit 18 het beste resultaat van alle deelnemers. Toen in de jaren 50 de FIDE met het verlenen van grootmeestertitels wat orde op zaken stelde, vergat men Dake. Die omissie werd pas veel later hersteld.

Dake – Alekhine. Pasadena, 1932.
1.e4 c6 2.d4 d5 3.exd5 cxd5 4.c4 Pf6 5.Pc3 Pc6 6.Pf3 Le6  
Aljechin en Dake hadden de dag tevoren samen deze Panov-variant geanalyseerd. Aljechin trachtte Dake uit zijn tent te lokken door aan te sturen op de onderzochte zetten. Hij keek Dake met zijn befaamde priemende ogen aan, maar die keek dapper terug en speelde 6.Pf3 wat ze niet bekeken hadden. Daar schrok de wereldkampioen zichtbaar van en hij koos tenslotte het dubieuze Le6. 7.c5! g6 8.Lb5 Lg7 9.Pe5 Dc8 10.Da4 Ld7 11.0–0 0–0 12.Lf4 a6 13.Lxc6 bxc6 14.Tfe1 Ph5 15.Ld2 Ta7  Er bestaat een foto van de spelers bij deze stand. Aljechin zit diep voorover gebogen, de armen gevouwen op de tafel, intens zijn stelling bestuderend. Dake straalt een en al rust uit. 16.Te2 Le8 17.Tae1 f5  Zo ontstaat een verzwakking op de e-lijn. De zet is een beetje karakteristiek voor Aljechin. In positioneel verdachte stellingen, probeerde hij de zaak zo ingewikkeld mogelijk te maken.  18.Pf3 Pf6 19.Txe7 Txe7 20.Txe7 f4 21.Lxf4 Pe4 22.Le5 Lh6  Zwart heeft twee pionnen geofferd en een dreigende stelling gekregen.  23.Pxe4 dxe4 24.Pg5!! Df5 25.Db3+ Lf7 26.Pxf7 Txf7 27.Txf7 Dxf7 28.Db8+ Df8  

 

29.d5!!  
Na meteen dameruil loopt de zwarte koning naar d5 en is het nog moeilijk.  29...e3! 30.f4!  De rest is niet moeilijk meer.  30...Dxb8 31.Lxb8 Kf7 32.dxc6 Ke8 33.b4 g5 34.g3 gxf4 35.gxf4 Kd8 36.a4 Kc8 37.Ld6 Lg7 38.Kf1 1–0   

Santasiere – Dake. US Open, 1935.
1.Pf3 Pf6 2.g3 b6 3.b3 Lb7 4.Lb2 g6 5.Lg2 Lg7 6.0–0 0–0 7.c4 c5 8.Pa3 Pc6 9.Pc2 d5 10.cxd5 Dxd5  
In het dubbelfianchetto, de loper op b2, g2, b7 en g7, heeft zwart na deze zet weinig meer te vrezen. 11.Pe3 Dd7 12.Tc1 Tfd8 13.d3 Tac8 14.Pc4 Dc7 15.Dc2 Db8 16.Db1 Da8 17.Lh3 Tc7 18.Pce5 Pe8!  Een provocatie van de bovenste plank. Wit grijpt zijn kans op een glanzende offerzege.  19.Pxf7 Kxf7 20.Pg5+ Kf8  Gedwongen, anders loopt het nog slechter af. 21.Pe6+ Kf7 22.Lxg7 Pxg7 23.Pxc7  

Tijd om op te geven?  23...Pd4!!  Nee! Wit is het slachtoffer geworden van een fantastische truc. Op 24.Pxa8 volgt 24...Pxe2 mat!! 24.Lg4  Maar nu is het dan toch zeker wel uit?  24...Dc8!!  Nog een geweldige verrassing. De dame is nog steeds onkwetsbaar wegens Pe2 mat. Zwart wint. 25.Pe6 Pgxe6 26.e4 h5 27.Ld1 Dd7 28.f4 a5 29.Db2 Pg7 30.Dg2 Pdf5 31.Tf3 Dd4+ 32.Kh1 Pe3 33.De2 Pxd1 34.Txd1 Lxe4! 0–1