Retour               Jan Breukelman verslaat John van der Wiel.     PZC 11-11-2006.
 
In Hilversum worden in drie weekends de voorwedstrijden voor het kampioenschap van Nederland 2007 gespeeld. Twee en dertig spelers waaronder zes grootmeesters bekampen elkaar voor de vier beschikbare plaatsen in matches van twee partijen. Bij een gelijke stand beslissen rapidpartijen. Wie verliest kan naar huis.

In de eerste partij van de eerste ronde versloeg de Zeeuwse kampioen Jan Breukelman uit Terneuzen grootmeester John van der Wiel. Op zichzelf is het niet verrassend, dat een jonge talentvolle speler een grootmeester verslaat, maar de manier waarop het ditmaal gebeurde was ronduit verbazingwekkend. In een ongewone maar veertig jaar geleden niet ongebruikelijke variant leek Van der Wiel in het voordeel te komen. Iedereen verwachtte dan ook een snelle grootmeesterlijke zege, temeer omdat Van der Wiel bekend was met de opening. Het liep echter heel anders. Breukelman hield het hoofd koel, vluchtte met zijn koning naar de damevleugel maar versterkte ondertussen wel zijn stelling.

Het toernooibulletin vermeldt, dat Van der Wiel steeds roder aanliep en dat was geen wonder, want hij kreeg totaal geen vat op het spel van zijn tegenstander. In arren moede lanceerde hij een aanval op de nieuwe verdedigingsgordel rond de witte koning. Die bleek echter uit graniet te zijn opgebouwd. Er was geen doorkomen aan. Het vervelende voor zwart was echter, dat zijn dame in haar aanvalswoede in een moeras verzeild was geraakt. Dat was voor de Zeeuwse geweldenaar het sein om met een moordend tegenoffensief langs de f-lijn de grootmeesterlijke stelling op te blazen. Zwart moest in grote benauwdheid een pion geven om een onmiddellijke nederlaag te voorkomen. Een kleine nalatigheid van de jonge Zeeuw in tijdnood gaf zwart nog wat respijt.

Als de grootmeester gehoopt mocht hebben dat hij zich in het eindspel nog wel zou kunnen redden, dan was die hoop ijdel. Breukelman speelde ook die fase meesterlijk, zoniet grootmeesterlijk. Met een prachtige doorbraak forceerde hij een briljante winst.

Jan Breukelman - John van der Wiel
1.d4 Pf6 2.c4 e6 3.Pc3 Lb4 4.f3 d5 5.a3 Le7 6.e4 dxe4 7.fxe4 e5 8.d5 Lc5 9.Pf3
In een partij Tal - Keres uit het beroemde kandidatentoernooi van 1959 in Joegoslavië, waarin Tal en Keres zo schitterden, volgde 9.Lg5 a5 10.Pf3 De7 11.Ld3 Pbd7 12.De2 h6 13.Ld2 c6 14.Pa4 Ld4! 15.Pxd4? exd4 Pe5 17.Pb6 Lg4! waarna Keres tenslotte aan het langste eind trok. 9… Pg4 10.Pa4! Lf2+ 11.Ke2 Lh4 12.Pxh4 Dxh4 13.De1 Dh5 14.Kd2 Dg6 15.h3 Pf6 De zwarte stelling ziet er goed uit, maar dat is toch voor een belangrijk deel gezichtsbedrog. Het blijkt al spoedig, dat een aanval op de witte koning moeilijk van de grond komt, hoe zwart ook zijn best doet. 16.Pc3 a5 Een voor de handliggende zet, maar misschien wel de kiem van zwarts moeilijkheden later in de partij. De eventuele tegenstoot b7-b5 wordt nu praktisch onmogelijk, maar a7-a6 ziet er ook niet hoopvol uit, omdat de zwarte stukken op de damevleugel wat in de knoop zijn geraakt.Het vervolg leert, dat met alleen stukken de witte koningsstelling niet te breken is. 17.Kc2 Pa6 18.g4! Pc5 19.Ld3! h5 20.g5 Pfd7 21.Le3 0-0 Na bijvoorbeeld 21… Pxd3 22.Kxd3 h4 23.Pb5! Kd8 staat zwart ook niet goed meer. 22.De2 Db6 23.Tad1 a4 24.Kb1 Misschien wel speelbaar was ook 24.Dxh5 Db3+ 25.Kb1 Pxd3 26.Txd3 Dxc4 27.Td2 Ta6 maar wit kiest terecht voor de voorzichtige weg. Tegen aan aanvalsspeler als van der Wiel is dat de beste strategie. 24...g6 25.Thf1 Da5 26.Lc2 Ta6 27.Tf3 Tb6 28.Ka2 Da6 29.Tdf1 Wit heeft de stelling nu geheel in zijn greep gekregen. De druk langs de f-lijn is zeer sterk geworden. Zwart balanceert al aan de rand van de afgrond. 29...c6 30.Ka1 Pb3+ 31.Lxb3 Txb3 32.Lg1 c5 33.Pb5! Txf3 34.Txf3 b6 35.Df1! Da8 Zwart is totaal overspeeld en moet nu al een pion verliezen. 36.Pd6! f6 37.gxf6 Db8 38.Pb5 Hier had wit al de beslissende klap kunnen uitdelen met 38.Dg2! Kh7 39.Pf5! Txf6 40.Dg5! maar de tijd zal ongetwijfeld schaars zijn geweest. Gelukkig is er geen man overboord en kan hij zijn meesterwerk afmaken. 38...La6 39.Le3 Lxb5 40.cxb5 Dd6 41.Lg5 Tf7 42.Dc4! Opnieuw sterk gespeeld. Wit wikkelt af naar een gewonnen eindspel.
42...Pxf6 43.Dxa4 Kg7 44.Da8! Df8 45.Dxf8+ Txf8 46.a4 Pd7 47.Txf8 Kxf8 

48.a5!! Fraai gespeeld, hoewel ook het eenvoudige 48.Ka2 Ke8 49.Ka3 Pf8 50.b4 cxb4+ 51.Kxb4 wel winnend was. 48...bxa5 49.Ld8 Ke8 50.Lc7! g5 51.b6 g4 52.hxg4 hxg4 53.b7 g3 54.Lxe5 g2 55.Lh2 Kd8 56.e5 g1D+ 57.Lxg1 Kc7 58.e6 Pf6 59.d6+! Kxb7 60.d7 Kc7 61.Lxc5 
Het klopt precies. Zwart gaf het op. 
Een zware nederlaag voor de gelouterde grootmeester en een topprestatie van de Zeeuwse kampioen. Het lukte hem uiteindelijk niet om Van der Wiel uit te schakelen. Het scheelde maar weinig, want in de tweede partij had hij remise in de hand. Na de 51e zet van wit (Van der Wiel) was de stelling: Wit: Kf1, Te3, pionnen op f2, g3 en h4. Zwart: Kd7, Td6, pionnen op g6 en h5. Zwart speelde 51…Te6, waarna hij na 52.Txe6 Kxe6 in een verloren pionneneindspel terecht kwam. Zonder torenruil had wit bij normaal spel niet kunnen winnen. De rapidpartijen vielen tenslotte in Van der Wiels voordeel uit. Helaas voor onze kampioen. Een volgende keer zal het nog beter gaan.