Back                                                     Blindschaak                                  PZC 29-3-2008

 

Het schaken zonder bord en stukken te zien, het blindschaak, is al heel oud.

Bij een bezoek aan Florence in 1299 speelde de Saraceen Buzecca aan twee partijen tegelijk blind. De eerste was dus niet Philidor (1726-1795), die het in 1744 eveneens aan twee borden en later aan drie borden deed. Men vond dat toen een ongelofelijke prestatie.

Veel topschakers hebben Philidor ver overtroffen. In 1902 speelde Pillsbury al aan 21 borden blind. Dat begon er al een beetje op te lijken, maar Aljechin, aan 32 borden en Koltanowsky in 1937 aan 34 borden deden het nog beter. Later waren er nog spelers, o.a. Najdorf, die dat record weer verbeterden. Maar die speelde tegen veel zwakkere tegenstanders.

Niet alleen voor de simultaanspeler is blindschaak aan zoveel borden een onmenselijke opgave, maar ook voor de tegenstanders is het geen pretje. Die moeten voldoende ‘sitzfleisch’ hebben. Koltanowsky’s simultaan bijvoorbeeld duurde 13,5 uur. Tegenwoordig wordt blindsimultaan aan zoveel borden eigenlijk niet meer gedaan, omdat het, voorzichtig uitgedrukt, toch niet erg gezond is. Hoewel, Koltanovsky werd 97 jaar oud.

Stel je voor, een blindseance aan 20 borden. De simultaanspeler ziet niet alleen geen bord en stukken, maar mag ook geen gebruik maken van de notatie van de partijen. Als hij bijvoorbeeld aan een bord niet goed meer weet of de a-pion op a2 of op a4 staat, moet hij in zijn geheugen de partij reconstrueren, zet voor zet!

De geestelijke inspanning die een blindseance vergt, is daarom enorm. Overigens schijnt blinddammen, wegens de gelijkvormigheid van de stukken, nog moeilijker te zijn.

Het enige schaaktoernooi waarin tegenwoordig nog blind wordt geschaakt is het fameuze Melody Amber toernooi in Nice. Daarin bekampen de spelers, die allen tot de wereldtop behoren, elkaar in een blindpartij en in een rapidpartij. In de blindpartij zitten de spelers tegen een lege monitor aan te kijken en worden de zetten per toetsenbord ingevoerd.

Aronian schijnt dit jaar op weg om dit prestigieuze toernooi op zijn naam te brengen. Een bijzonder voorval vond plaats in de zesde ronde. In de blindpartij Gelfand - Kramnik, 1.d4 d5 2.c4 c6 3.Pf3 Pf6 4.e3 Lg4 5.h3 Lxf3 6.Dxf3 e6 7.Pc3 Pbd7 8.Ld2 Lb4 9.Ld3 0–0 10.a3 La5 11.0–0 Te8 12.b4 Lc7 13.cxd5 exd5 14.b5 Pf8 15.bxc6 bxc6 16.Dd1 Pe6 17.Da4 c5 18.Pb5 Lb6 19.dxc5 Pxc5 20.Dc2 Pfe4 21.Lb4 Pxd3 22.Dxd3 Dd7 23.Pc3 De6, speelde Gelfand nu de gruwelijke zet 24.Dxe4??, een fout waarmee hij zijn dame weggaf. Kramnik wilde niet op zo’n manier winnen en bood remise aan.

De meest galante geste in de geschiedenis van het toernooi.

Het is als een voetballer, die een onterechte strafschop krijgt en de bal moedwillig naast trapt. Er zijn nog gentlemen in het schaken!

In dit leuke toernooi werd in de vijfde ronde de wereldkampioen op krasse wijze van het bord geveegd.

Morozevich - Anand. Amber toernooi, Nice 2008.

1.d4 d5 2.c4 c6 3.Pc3 Pf6 4.e3 e6 5.Pf3 Pbd7 6.Ld3 dxc4 7.Lxc4 b5 8.Ld3 Lb7 9.e4 b4 10.Pa4 c5 11.e5 Pd5 12.0–0 cxd4 13.Te1 g6 14.Lg5 Da5 15.Pxd4 a6 16.Ld2 Dd8 17.Tc1 Lg7 18.Le4 Lxe5 Volgens Nimzowitsch moet je een centrumpion altijd nemen, tenzij er een directe weerlegging mogelijk is. 19.Pf3 Ld6 20.Lh6 P7f6 21.Dd4 Tg8 22.Lg5 De zwarte stelling staat op het punt te bezwijken. 22...Le7 23.Pc5 Pxe4 24.Dxe4! Tb8

 

 

25.Pxe6!! fxe6 26.Dxe6 Tf8 27.Tcd1 Tf7 28.Pe5 Tg7 29.Lh6 1-0