Back                                                Bedrog op hoog niveau?                                                    PZC  4-1-2007

 

Het rumoer rond de match om de wereldtitel tussen Kramnik en Topalov met het beruchte toiletincident, is nog niet ten einde. In een interview in de Spaanse krant ABC heeft Topalov opnieuw uitgehaald naar Kramnik en de autoriteiten in Kalmukkië. Hij herhaalt in sterke bewoordingen zijn beschuldiging, dat Kramnik bedrog heeft gepleegd met behulp van elektronische middelen. Bovendien zouden Topalov en zijn medewerkers bedreigd zijn en niet zonder moeite Elista, waar de match gespeeld werd, hebben kunnen verlaten.
De Russen hebben daarop hevig geprotesteerd bij de FIDE en geëist dat de Bulgaar zijn beschuldigingen terugneemt. Doet hij dat niet dan zullen ze verdere stappen ondernemen, die er toe kunnen leiden, dat Topalov voor drie jaar wordt geschorst. Dat het in de schaakwereld niet helemaal koek en ei is, was natuurlijk al lang bekend. Ook in het verleden waren er soms onverkwikkelijke ruzies. Karpov, Kortsjnoi en Kasparov bijvoorbeeld gooiden ook voortdurend met modder naar elkaar. Meestal waren het gebeurtenissen buiten het schaakbord, die de gemoederen in beweging brachten, nu gaat het echter om bedrog op het bord zelf.
Dat Topalovs beschuldigingen mogelijk niet zomaar loze beweringen zijn, blijkt uit een incident in India. De Indische schaker Umakant Sharma is een speler, die al enkele jaren een ELO rating had die schommelde rond de 1900. Plotseling steeg zijn rating na enkele spectaculaire toernooisuccessen tot 2484. Dat gaf aanleiding tot verdenking. Een nauwkeurig onderzoek op een recent toernooi in Delhi wees uit dat hij onder zijn pet een bluetooth apparaatje had bevestigd. Daarmee kun je draadloos een verbinding tot stand brengen met iemand op afstand. De toernooileiding was er blijkbaar van overtuigd, dat hij fraude had gepleegd, want hij kreeg van de Indiase schaakbond een schorsing opgelegd van niet minder dan tien jaar! Het directe gevolg voor het toernooi was, dat alle spelers bij het betreden van de toernooizaal werden gescand op het bezit van elektronische apparatuur. De vooruitgang is onstuitbaar!

Kleine fraude is in het schaken niet ongewoon. Al sinds mensenheugenis worden er partijen geconstrueerd, die dan zogenaamd echt gespeeld zijn. De bekendste verzonnen partijen zijn die van Napoleon. Ze verschenen niet lang na zijn dood in 1821. De bedoeling was natuurlijk om de grootheid van de Napoleon nog eens  te accentueren. Het zijn zeker aardige grappen, maar meer ook niet.

Madame de Remusat - Napoleon. Parijs 1802.

1.e4 Pf6 2.d3 Pc6 3.f4 e5 4.fxe5 Pxe5 5.Pc3 Pfg4 6.d4 Dh4+ 7.g3 Df6 8.Ph3 Pf3+ 9.Ke2 Pxd4+ 10.Kd3 Pe5+ 11.Kxd4 Lc5+ 12.Kxc5 Db6+ 13.Kd5 Dd6 mat.

Napoleon - Bertrand. St. Helena 1820.1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.d4 Pxd4 4.Pxd4 exd4 5.Lc4 Lc5 6.c3 De7 7.0–0 De5 8.f4 dxc3+ 9.Kh1 cxb2 10.Lxf7+ Kd8 11.fxe5 bxa1D 12.Lxg8 Le7 13.Db3 a5 14.Tf8+ Lxf8 15.Lg5+ Le7 16.Lxe7+ Kxe7 17.Df7+ Kd8 18.Df8 Mat!

Een heel ander verhaal was de volgende ‘partij’.

Gibaud - Lazard. Parijs, 1924.

1.d4 Pf6 2.Pd2 e5 3.dxe5 Pg4 4.h3 Pe3!!

 

Wit gaf het op. Op 4.fxe3 volgt 4...Dh4+ en mat.
Dit fraaie niemendalletje is ontelbare malen herdrukt. Het werd steeds genoemd 'de kortste partij ooit door een schaakmeester verloren.' De eerste die er de aandacht op vestigde was Tartakower omstreeks 1930. Toen de bekende Amerikaanse schrijver Chernev er veel later ook weer eens melding van maakte, ontving deze een brief van de beledigde verliezer. Die deelde mee, dat hij nog nooit een toernooipartij in vier zetten had verloren. Het raadsel werd pas een paar jaar geleden ontrafeld door de schaakhistoricus Ken Whyld. Hij had in een nummer van de British Chess Magazine van juni 1921 een voetnoot gevonden waarin stond, dat de Russische speler Snosko Borovsky 1921 aan Lazard en Gibaud het volgende curieuze partijtje had laten zien: 1.d4 d5 2.Pf3 Lg4 3.Pe5 Pf6 4.Pxg4 Pxg4 5.Pd2 e5 6.h3?? Pe3. Snosko had het ergens in Parijs zien spelen. Iemand (Tartakower?) moet het voor de grap een beetje  bewerkt hebben en de namen er bij gefantaseerd. Snosko Borovski is o.a. bekend geworden door het feit, dat hij eens een boek heeft geschreven 'Fouten van Capablanca'. Toen Capablanca dat hoorde, zei hij, dat hij al een paar jaar bezig was met het boek 'Goede zetten van Snosko Borovsky', maar dat hij nog niet verder gekomen was dan de titel!

Er zijn honderden in elkaar geknutselde partijen bekend. Het gebeurt nog dagelijks. Soms gebeurt het op bevel van hoger hand! Dat was zeker in de Sovjet periode af en toe het geval, maar niet met de partij Kortsjnoi - Taimanov uit Hastings 1955-56. Kortsjnoi was er de man niet naar om zich te laten voorschrijven hoe hij moest spelen. Op verzoek van zijn tegenstander werd tevoren de volgende partij in elkaar gezet.

Kortsjnoi - Taimanov. Hastings 1955.

1.e4 c5 2.Pf3 Pc6 3.d4 cxd4 4.Pxd4 Pf6 5.Pc3 d6 6.Lg5 e6 7.Dd2 a6 8.0–0–0 Ld7 9.f4 Tc8 10.Pf3 Da5 11.Kb1 b5 12.Ld3 Pb4 13.The1 Pxd3 14.Dxd3 b4 15.Pd5 exd5 16.exd5+ Kd8 17.Lxf6+ gxf6 18.Dd4 Kc7 19.Da7+ Kd8 20.Dd4 Kc7 21.Da7+ Remise

Deze partij zou al lang vergeten zijn, als Taimanov er niet over had opgeschept hoe geniaal ze gespeeld hadden. Dat viel bij Kortsjnoi een beetje verkeerd. “Hij was bang van me, vooral omdat ik wit had. Hij haalde me over om op voorhand de partij te ’componeren’. Niks geen briljant schaak.”