Retour                                                   Tactiek of strategie?                                                            PZC 23-8-1996

 

Wat is belangrijker voor een schaker, dat hij goed kan combineren, of dat hij een goed inzicht heeft in de positionele eisen van een stelling? Natuurlijk het laatste. Maar dat wil niet zeggen, dat taktisch vermogen niet een grote rol speelt. Altijd loert om de hoek een valstrik, hoe saai een stelling er ook op het eerste gezicht er uit mag zien. Wie de taktiek veronachtzaamt, verliest 'onnodige' teveel  partijen. Bovendien zijn er partijen, waarbij de strategie volkomen verduisterd wordt door de taktische finesses. Positionele kenmerken als een dubbelpion, een open lijn, het loperpaar, zwakke pionnen of zelfs een materieel overwicht doen dan niet ter zake. Het doorrekenen van scherpe varianten, matcombinaties en dergelijke eisen alle aandacht. Of het tot zulke partijen komt, hangt in hoge mate af van de openingskeuze en de aanvalslust van de spelers. Soms gebeuren de dingen ook zomaar. Dan lijkt het wel of er ineens een bom ontploft. Een gezapig potje 'ontaardt' dan in een heksenketel, waarbij de handigste en de slimste tacticus aan het langste eind trekt. Ook gebeurt het wel, dat beide partijen een hard gevecht willen, maar dat het desondanks niet lukt. Ook in het Zeeland Open toernooi werden zulke partijen gespeeld, maar ze waren gelukkig zeldzaam. Ook de fraaie remise, die Mark de Waal tegen grootmeester Bagirov wist te behalen was geen saaie partij, hoewel de spanningen niet aan de oppervlakte kwamen.

 

De Waal- Bagirov

1.d4 e6 2.c4 b6  Een zet, die je tegenwoordig tamelijk vaak ziet. Wits mogelijke antwoord 3.e4, waar men vroeger zo bang voor was, blijkt niet bijzonder gevaarlijk.  3.Pf3 Lb7 4.Lf4 Pf6 5.e3 g6 6.Le2 Lg7 7.O‑O O‑O  De paden der theorie zijn reeds verlaten.  8.Pc3 d6 9.a3 Pbd7 10.Dc2 De7 11.Lg5 h6 12.Lxf6 Pxf6 13.e4 c5 14.Tfd1 Tfd8 15.Tac1 Pd7 16.b3 Pf8 17.Dd2 g5 18.d5!  Goed gespeeld. Zwart zou nu eigenlijk e5 moeten spelen om later met f5 te reageren, maar door de zwakte van f5 gaat dat niet goed.  18.... Pg6 19.Pe1 Td7 20.Pd3 Tf8 21.Lh5 Pe5 22.Tf1 Df6 23.Pe2 exd5 24.exd5 Te7 25.Pg3 Pxd3 26.Dxd3 Lc8 27.Tce1 Tfe8 28.Txe7 Txe7 29.Ld1!  De witte velden in de buurt van de zwarte koning neigen tot zwakte. Zwart heeft het loperpaar en hoopt daar zaken mee te kunnen doen. 29.... Dd4 30.Lc2 Dxd3 31.Lxd3 Te5  Zwart heeft een licht overwicht, het loperpaar gaat toch een rol spelen. 32.Tb1 f5 33.Kf1 Kf7 34.Te1 Txe1+ 35.Kxe1 Lc3+ 36.Ke2  Kf6  

 

 

Hier was 36.... Kg6! beslist beter. Zwart brengt zijn h-pion naar h4. Dat zou nog een lang eindspel hebben opgeleverd waarbij de kansen bij zwart zouden hebben gelegen. Wit zou het waarschijnlijk wel hebben kunnen houden. Hij moet er wel voor waken zijn pionnen op de koningsvleugel niet op wit vast te leggen. Een variant: 37.Pf1 h5 38.h3? Kf6 39.f3? h4 40.Pe3? Lxe3 41.Kxe3 Ke5 42.Lc2 f4+ 43.Kd2 g4!! 44.hxg4 Lxg4 45.fxg4 f3 en zwart wint. Ook nu moet wit nog zeer oppassen. 37.Ph5+ Ke5 38.g3  f4 39.f3! a6  Als zwart door had willen spelen was 39.... gxf3 aangewezen. Na 40.hxg3 Lb2 41.a4 Kd4 42.Kd2 Lc1+ verkeert wit in moeilijkheden 40.a4 Ld7 41.g4! Lb4 42.Pg7 Kf6!  Het is mogelijk, dat zwart bij de 36e zet er op gerekend heeft hier 42..... Kd4 te kunnen spelen. Hij ziet er bij nader inzien vanaf. Terecht, want wit speelt niet 43.Pf5+ wegens 43.... Kc3, maar hij doet 42.Lf5!! Lxf5 43.Pxf5+ Kc3 44.Pxd6 Kxb3 45.Pf7 Lc3 46.d6 en krijgt sterke winstkansen. 43.Pf5 Lxf5 44.Lxf5  Remise. Een fraaie prestatie van De Waal.   

 

De Zeeuwse kampioen, Hans Groffen, had het te druk met de organisatie om tot groots schaak te kunnen komen. In de volgende partij toonde hij wel zijn klasse.

Willemze- Groffen

1.e4 e6 2.d4 d5 3.Pc3 Pf6 4.e5 Pfd7 5.f4 c5 6.Pce2 Een oude voortzetting van Steinitz waar zwart niets van te vrezen heeft. 6..... b5! Een nieuwtje van Groffen zelf? Bekend is wel 6... Pc6 7.f4 b5, een idee van Lasker. 7.c3 a5  Zwart laat geen tijd verloren gaan met lauwe zetjes, maar start meteen een pionnenoffensief op de damevleugel. 8.g3 b4 9.Pf3 La6 10.Lh3 g6 11.O‑O Pc6 12.g4 bxc3 13.bxc3 h5  Zwart strijdt op twee fronten. Kan dit zomaar? Ja, het kan. De zet moest nauwkeurig berekend worden.   14.f5 Wit had al geen keus meer. Zijn opening is mislukt. Na 14.g5 ontstaat een gat op f5. 14.... hxg4 15.fxe6 Txh3  

 

 

16.exf7+ Zo doet zwart vrijwillig afstand van materiaal. Misschien had hij er op gerekend om hier met voordeel 16.exd7+ te kunnen spelen. Daarop was 16..... Dxd7 17.Pg5 Td3!! gevolgd. Wat wit daarna ook probeert, het loopt allemaal verkeerd af. 16....Kxf7 17.Pg5++ Kg8 18.Pxh3 gxh3 19.Kh1 Dh4!  De zwarte stukken duiken in de gaten van de witte stelling. 20.Tf4 Dh5 21.dxc5 Pe7 22.Tf2 Pxc5 23.Df1 Pe4  Hoe is het mogelijk, dat het ogenschijnlijk oersolide witte centrum zo snel werd onttakeld! 24.Tf3 Pf5 25.c4 Lxc4 26.e6 Lxe2  Wit gaf het op. Wie de Franse verdediging van de Zeeuwse kampioen wil breken, moet beslagen ten ijs komen, dat hebben ook al verschillende Zeeuwse spelers aan den lijve ondervonden.

Verrassend goed voor de dag kwamen kwamen W. Stange uit Middelburg en Melvin Holwijn uit Goes, die beiden 4,5 punt uit 7 partijen scoorden.

Een uitstekende partij van Stange:

W. Stange-  P. Batenburg. 1.d4 Pf6 2.c4 c5 3.d5 b5 4.cxb5 a6 5.bxa6  Het Wolga-gambiet, ook wel Benkö-gambiet wordt tegenwoordig zelfs door de sterksten gevreesd. In Ehlvest-Jansen, klokseance Vlissingen 1996, volgde 5.b6. 5..... g6 6.Pc3 Lxa6 7.e4 Lxf1 8.Kxf1 d6 9.Pge2! Lg7 10.h3 O‑O 11.Kg1 Pbd7 12.Kh2 Da5 13.Dc2 Tfb8 14.Ld2 Db4 15.Thb1 Pe5 16.Pc1 Pc4 17.Pd3!  Wit heeft de opening uitstekend behandeld. Zwart heeft slechts minimale compensatie voor de geofferde pion.Wie wel eens tegen dit gambiet is opgelopen, weet hoe moeilijk het is het zwarte offensief op de damevleugel in te dammen.  17.... Db7 18.Le1  Hier staat de loper uitstekend. Hij werkt in de richting van de damevleugel, maar houdt ook een oog naar de koningvleugel. Een zet om te onthouden!  18.... e6 19.dxe6 fxe6 20.f3 d5 21.exd5 exd5 22.Lg3!  De loper komt tot leven. De pion op c5 was niet te nemen wegens Dc7+. 22.... Tc8 23.a4 Ph5 24.Lf2 Pe5 25.Kg1 Pd7 26.Pb5 Tc6 27.Ta3 Tac8  De hangende pionnen zijn voor zwart een blok aan het been.

 

 

28.g4!  Wit gaat tot actie over. De zwarte stukken blijken nu verkeerd te staan. 28..... Phf6 29.Td1 Kh8 30.Pf4 d4 31.Te1 g5  Geen goede zet, maar zwart stond toch al zeer bedenkelijk. 32.Pe6 Pd5  Nu is het meteen uit, maar 32.... h6 33.Dg6 Pf8 34.Dxg7+ Dxg7 35.Pxg7 Kxg7 36.Pa7 is ook niets meer. 33.Pxg5 Tf8? 34.Dxh7+  Mat!!