Stellwagen speelt als Tal
                                               PZC 21-3-2003


DaniŽl Stellwagen uit Soest is bijna 16 jaar, maar heeft al een eerste grootmeesterresultaat behaald. Dat deed hij in de sterke grootmeestergroep B van het Corus Schaaktoernooi. Daarmee is hij de jongste Nederlander die dat ooit gelukt is. Niemand twijfelt eraan of hij zal ook binnen afzienbare tijd de twee nog benodigde GM-resultaten weten te verwerven en daarmee de jongste Nederlandse grootmeester uit de geschiedenis zijn. Bijna net zo bewonderenswaardig als zijn toernooiresultaten zijn zijn partijen. Tactisch is hij al buitengewoon bedreven. Dat moge blijken uit de volgende partij, die hij in de KNSB competitie speelde in de meesterklasse voor zijn club HSG uit Hilversum. 

Stellwagen - Okkes   

1.e4 c6 2.d4 d5 3.e5 In de tweede match Tal - Botwinnik uit 1961 werd deze zet voor het eerst op topniveau getest, maar daarna verdween hij lange tijd uit de belangstelling. Het oordeel was gebaseerd op het ouderwetse principe, dat het niet veel voor wit zou kunnen zijn, omdat zwart zijn loper van de witte velden buiten de keten kon brengen en zodoende gemakkelijk gelijkspel zou kunnen krijgen.  3...c5 4.dxc5 Pc6   Of 4...e6 5.Dg4 Pc6 6.Pf3 Dc7 7.Lb5 Ld7 8.Lxc6 Dxc6 9.Le3 Ph6 10.Lxh6 gxh6 11.Pbd2 Dxc5 12.c4 zoals in Tal-Botwinnik, 1961. Tal won na 29 zetten.   5.Lb5 e6 6.Pf3 Lxc5 7.0-0 Pge7 8.Lf4 Pg6 9.Lg3 0-0 10.Pbd2 Db6 11.Ld3!   Een bijna klassiek pionoffer. De compensatie voor wit bestaat in aanvalskansen. Kortsjnoi en Fischer zouden de pion ook gepakt hebben.   11...Dxb2 12.Tb1 Da3   Ook mogelijk was 12...Dxa2, maar misschien toch iets gevaarlijker.   13.h4! f5 14.exf6 Txf6 15.Pg5   De witte aanval is al direct op stoom. Er dreigt al  16.Pxh7 Kxh7 17.Dh5+ enz.   15...Pf8 16.Tb3 Da4 17.c4!   De eerste zet van een geniaal aanvalsplan. De zwarte dame wordt op de damevleugel buitenspel gezet. 17...Pa5 18.Le5! Pxb3 19.Pxb3 Le7 20.Dh5! g6 21.Dh6 dxc4 

 

   

 

22.Pd2!!   De fantastische clou van het witte spel. De toren op f7 is de hoeksteen van de zwarte verdediging. Die moet opgeruimd worden. Wit heeft gezien, dat dat kan middels een stukoffer. Dat getuigt van grootmeesterlijk inzicht.  22...cxd3 23.Pde4!   Zwart is in alle varianten verloren, hoewel hij een toren voor staat.   23...Tf7   De enige manier om het wat langer vol te houden is het hopeloze dameoffer 23...Dxe4   24.Pxf7 Kxf7 25.Pd6+ Lxd6 26.Dg7+ Ke8 27.Lxd6 Dxh4 28.Dxf8+   Sneller tot mat leidt 28.Tc1 maar een kniesoor die daar op let.   28...Kd7 29.Tc1 e5 30.Tc7+ Ke6 31.Te7+ Kd5 32.Txe5+ Kd4 33.Lc7! Le6 34.Dc5 mat.   Natuurlijk had zwart zich beter kunnen verdedigen dan hij deed, maar dat doet nauwelijks iets af aan wits prestatie. Douven in 'Schaaknieuws': ďWat een partij, wat een slachting. De nieuwe Kasparov is opgestaan!!Ē     

In het Corus toernooi deelde hij met de Duitse jonge Duitser  Naiditsch de gedeelde tweede plaats. Hij won zeven partijen, speelde er vier gelijk en verloor en drie. Spectaculair en oogstrelend waren zijn overwinningen. Zie bijvoorbeeld de volgende. 

Stellwagen - Naiditsch 

1.e4 c5 2.Pf3 d6 3.d4 cxd4 4.Pxd4 Pf6 5.Pc3 a6 6.Lc4 e6 7.Lb3 b5 8.Lg5 Le7 9.Df3 Dc7 10.e5 Lb7 11.exd6 Lxd6 12.De3 h6 13.Lxf6 gxf6 14.Lxe6!   Stellwagen speelt als Tal in zijn jonge jaren.   14...fxe6 15.Pxe6 De7 16.0-0-0 Kf7 17.The1 Le5 18.f4 Dxe6 19.fxe5 Dxe5 20.Db6 Df4+ 21.Kb1 Lc6 22.g3 Df5 23.Dc7+ Ld7   Ook na 23...Kg6 24.Pe2 is de witte aanval niet te stoppen.   24.g4   De zwarte stelling is al hopeloos. Snel won ook 24.Tf1   24...Df3 25.Pd5 Tc8 26.Dd6 Lxg4 27.Te7+ Kg6 28.Pf4+ Dxf4 29.Dxf4 Lxd1 30.De4+   Zwart gaf het op. Hij had even moeten wachten. Stel je voor, dat wit na 30...f5! Dxa8?? had gespeeld. Dan was hij alsnog de boot in gegaan: 31...Lxc2+ 32.Ka1 Le4!! en zwart wint! Maar hij zou natuurlijk 31.Te6+ met mataanval gespeeld hebben.      

 

Misschien nog mooier was zijn prachtige, Aljechin-achtige aanvalsoverwinning op de Zweedse grootmeester Hector. 

Stellwagen- Hector  1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 a6 4.La4 Pf6 5.0-0 b5 6.Lb3 Lb7 7.d3 Lc5 8.Pc3 0-0 9.a4 b4 10.Pd5 Pa5 11.Lg5 Le7 12.Pxe7+ Dxe7 13.La2 h6 14.Ld2 c5 15.Ph4 d5 16.Pf5 Dd7 17.f4!!   Ook hier richt de witspeler zijn pijlen op de zwarte koning. Het lijkt een hopeloze onderneming, omdat de zwarte stukken niet onaardig zijn opgeteld. Toch is binnen vier zetten de zwarte stelling een puinhoop.   17...exf4 18.Lxf4 dxe4 19.Le5!! 

 

   

 

De prachtige pointe. Er dreigt al Pxg7 en dat is veel meer dan een pion waard. Ook het feit, dat de zwarte dame ongedekt staat, speelt een rol.  19...Pe8   Dit blijkt niet te helpen, maar wat anders?   20.Lxg7!! Pxg7 21.Dg4!   Dreigt mat of damewinst met Pxh6.   21...Dxf5 22.Txf5 b3   De rest had zwart zich kunnen besparen.   23.cxb3 Lc8 24.dxe4 Pc6 25.Taf1 Pd4 26.b4 cxb4 27.Txf7 Lxg4 28.Txf8+ Kh7 29.Lg8+ Kg6 30.Txa8 Le2 31.Tf2 Ld3 32.Td8 Pe2+ 33.Kh1 Pc1 34.Td6+ 1-0