Gereformeerde Gemeente

Scherpenisse

 

 

 

 

 

Het ontstaan

 

Het ontstaan van de Gereformeerde Gemeente te Scherpenisse is niet met zekerheid vast te stellen. Er zijn wel diverse gissingen die in de richting wijzen van een bepaald jaartal, maar men mag die niet definitief stellen. We weten een ding, dat deze gemeente is ontstaan uit de afscheiding van 1834, die is begonnen in Ulrum onder Ds Hendrik de Cock.

Omdat het niet met zekerheid is te zeggen in welk jaar onze gemeente is begonnen moeten we stellen dat het begin gezocht moet worden tussen 1853 en 1865. Want volgens de notulen van de Dijkiaanse gemeenten was ouderling C.M. Kleppe in 1865 de eerste vertegenwoordiger van Scherpenisse. Het is bekend dat Ds D. Bakker en Ds van Dijke regelmatig op Scherpenisse kwamen prediken. De schuur waarin in kerk werd gehouden stond in de Wilhelminastraat op de zelfde plaats waar vroeger de gemeenteschuur stond, dit is thans drukkerij Limovie. In deze schuur werd drie maal op een zondag een predikatie gelezen. Uit vijandschap is deze schuur door een vrouw in brand gestoken. Op het moment van het gebeurde wist niemand wie dit had gedaan. Maar toen deze vrouw op haar ziekbed lag dat ook haar sterfbed is geworden, verzocht ze of ouderling C. Kleppe bij haar wilde komen, ze heeft toen aan hem opgebiecht dat zei uit vijandschap die schuur in brand heeft gestoken. Zei vroeg toen aan genoemde ouderling vergeving van haar daad, wat zei ook heeft gekregen.

Bij de oprichting van de Ledeboeriaanse gemeente in ± 1865 werden C.M. Kleppe, voor ouderling en J. vd Velde voor diaken gekozen beiden hadden toen nog maar de leeftijd van half de twintig. In dat zelfde jaar op 18 september wordt Kleppe afge-vaardigde naar de Algemene Vergadering van de Ledeboerianen te Bruinisse. Op 8 mei 1867 waren ze hiervoor samen te Middelburg vertegen-woordigd. Op 11 september 1867 worden Kleppe en vd Velde ook te Benthuizen genoemd. Waarschijnlijk had Kleppe de meeste zeggenschap zowel in de burgerlijke als in de kerkelijke gemeente, omdat hij "dijkmeester" was. Zijn taak was bij harde storm de dijken te inspecteren. Vd Velde was een zeer begaafd man en is mogelijk later tot ouderling gekozen. Zijn woning stond onder de plaatselijke bevolking bekend als "Het heilig huis der Bakkerianen". Van deze woning was hij vanaf 1874 eigenaar het was een boerderijtje in de Zoutepolder, nu Noordstraat nr. 13(zie foto), in Scherpenisse. Deze woning heeft hij zelf laten bouwen. Jaren later is vd Velde verhuist naar Poortvliet, hij ging daar wonen aan de Kadijk.

De naam van de toenmalige gemeente was: Oud Gereformeerde Kerk. Ook oefenaar Jan Vader uit Meliskerke kwam in augustus 1881 op verzoek van Kleppe en vd Velde in Scherpenisse oefenen. Na een conflict op de Algemene Vergadering te Middelburg inzake Jan Vader, besloot Kleppe zich met zijn kerkenraad uit het verband der Ledeboerianen terug te trekken. Kleppe is toen in contact gekomen met ds. Fransen, die gedurende twaalf jaren in Scherpenisse gesproken heeft. Ook ds. Janse, ds. Fraanje en ds. Roelofsen kwamen later in Scherpenisse spreken.

Na het overlijden van ouderling Kleppe, volgde aansluiting bij de Ger Gemeente. De ouderlingen Simon Praat alsmede Kees en Leen Schot uit Tholen kwamen dan in Scherpenisse lezen. Zij kwamen dan op zaterdag met paard en wagen naar Scherpenisse, en gingen dan dinsdag terug. Ook ds. Lamain hield in deze gemeente zijn eerste leesdienst, hij las een preek van Thomas Watson over Ps 46 : 6 "God is in het midden van haar" als jongen van 18 jaar. Op 27 juni 1924 installeerde Ds. Vreugdenhil uit Bruinisse de gemeente met als ouderlingen, Iz vd Weele (geb 9-10-1871) en Jac van Houdt en als diakenen, Ant Rijstenbil en Joh de Keijzer. In welk jaar men is gaan kerken in de Schoolstraat is niet bekend. Vroeger bestond de kerk uit twee huizen, waarvan de erfscheiding nog lang te zien is geweest. Tot aan 1940 is lange tijd vd Weele als enige ouderling geweest. Toen hij zijn ambtelijke werkzaamheden neerlegde, kwamen ouderlingen uit naburige gemeenten voorlezen. Onvergetelijk zijn de namen als Jac. Geluk, Steven de Rijke uit Poortvliet; Jan en David Hage uit st-Annaland en van de Panne uit Oud-Vossemeer.

 

 

Een eigen predikant

 

 

Groot was de blijdschap toen op 16 oktober 1945 Ds. A Visser(foto) uit Aagtekerke een beroep aannam naar Scherpenisse in vereniging met Poortvliet. De bevestiging vond plaats door ds. J vd Berg met als tekst 2 Tim 4:2. De intredepreek was over Rich 6:14. Het gezin ds. Visser ging wonen in Scherpenisse. De enen zondag sprak ds twee keer in Scherpenisse en een keer in Poortvliet en de ander zondag was dat andersom. Maar al spoedig kreeg ds Visser pro-blemen met zijn gezondheid. Vooral in de winter had hij veel last van zijn ademhalingsorganen. In de loop van 1948 werd dat steeds erger zodat de dokter hem het preken verbood. Toch dacht men er nog niet aan dat zijn einde zo spoedig zou komen. Op 30 juni 1948 is ds Visser overleden en op maandag 5 juli onder grote belangstelling begraven. Ds Kersten hield in de kerk en toespraak naar aanleiding van Hebr 6 : 19 Verder waren aanwezig ds Fraanje, A van Stuijvenberg en ds W de Wit. In 1974 hebben ze het 50 jarig bestaan gevierd met ds C. Hegeman uit Tholen. Na het 100st beroep te hebben uitgebracht in 1984 nam kandidaat J Beens uit Genemuiden een beroep aan. Groot was de vreugde in de gemeente. Op 6 september is kandidaat J Beens bevestigd door Ds K de Gier in de dienst van woord en sacrament in de Ned Herv Kerk van st-Annaland.

 

Het nieuwe kerkgebouw

 

 

In het jaar 1982 gingen er in de gemeente stemmen op voor een nieuw te bouwen kerk. De lagere school naast de kerk zou afgebroken worden en de grond zou bestemd worden voor woningbouw. De kerkenraad en de gemeente voelde er wel iets voor om die grond van de gemeente te kopen en er een nieuwe kerk op te plaatsen. De plannen waren dan om de bestaande kerk als verenigingsgebouw en consistorie in te richten. De Ger Gemeente had in de loop der jaren veel gespaard. Want een eigen predikant had men niet. Zo werd in het jaar 1984 begonnen met de bouw van de kerk door aannemersbedrijf Ligtendag, na eerst gesloopt te zijn door slopersbedrijf Jeroense. Ook hebben de leden een grote zelfwerkzaamheid aangeboden. Zo werd de vloer in vrije tijd gelegd. De preekstoel en het doopvont alsmede het torentje werd door de leden gemaakt en vrijwilligers plaatsten de banken. Ook werd tot aanschaf van een nieuw orgel overgegaan. Het was een instrument dat afkomstig was uit een kerk in Groningen die afgebroken werd. Dit is door orgelbouwer Scheurman uit Rotterdam geheel gerestaureerd. De nieuwe kerk bestaat uit 420 zitplaatsen. De openingsdienst in de nieuwe kerk werd geleid door de eigen predikant ds. J. Beens met als tekst Haggai 2: 7 en 8. met als hoofdthema "De toekomstige heerlijkheid van 's Heeren huis". De gemeente telde bij de opening van de kerk 480 leden en doopleden. En om het met het jaar 1940 te vergelijken, toen telde de gemeente ± 400 leden en doopleden. Op 1 januari 1999 telde de gemeente 314 leden en 244 doopleden. De gemeente is op dit moment vacant. Er worden elke zondag drie diensten gehouden om 9.30 uur, 14.00 uur en om 18.30 uur. In 1996 nam Ds J Beens een beroep aan naar Nijkerk, zodat de gemeente weer vakant was. Maar in augustus 1997 kreeg de gemeente weer een eigen predikant Ds E. Venema uit Elspeet. Deze ging om gezondheidsredenen 15 februari 1999 met emeritaat. In juli 2001 nam kandidaat A.A. Brugge een beroep aan naar de gemeente Scherpenisse. Hij werd in september te St-Annaland in de Ned Herv Kerk als predikant van de Gereformeerde Gemeente Scherpenisse bevestigd door Ds L. Blok.

 

 

Email: ckleppe@zeelandnet.nl

Deze pagina is opgemaakt op 12 april 1999 door C.M. Kleppe ©copyright 1999.

 

Update: Scherpenisse 16 mei 2003