Electrotech-City NL - Vogels en hoogspanningslijnen

Eindelijk wordt elektrotechniek begrijpelijk ...

terug naar de E-Index



      Vogels en hoogspanningslijnen
   

Wie heeft het nooit gezien ? Een vogel, of soms wel een hele zwerm vogels, die rustig landen op een hoogspanningslijn van wel 150 kV of zelfs 380 kV ! Ze gaan er dan relaxed op zitten om uit te rusten en de hoogspanning laat hun met rust.

Je zou misschien verwachten dat ze onmiddellijk geëlektrokuteerd werden maar nee hoor. Toch moet je zelf zoiets nooit proberen ! Waarom die vogels dan wel ? Om geëlektrokuteerd te worden moet er stroom kunnen lopen. Het is namelijk de stroom die zo gevaarlijk voor ons (en de vogels !) is. Om stroom te krijgen heb je een circuit nodig, een weg waardoor die stroom kan lopen. De vogels zijn, zeker in Nederland, meestal vrij klein en ze maken alleen contact met de ene draad. De andere draden (lijnen) zijn te ver weg en ook de aarde raken ze niet tegelijkertijd aan. De stroom ziet dus geen circuit en er gebeurt niets. Lees ook de aanvulling (iets verder omlaag)!

Zou het een vogel zijn met zeer grote vleugels, dan zou hij die niet moeten uitslaan want dan kon hij wel eens een tweede draad (lijn) raken en dan zou je een grote flits zien en de vogel was verdwenen. Daarom moeten wij ons beheersen en nooit te dicht bij die draden komen. Wij zijn namelijk veel te groot en de stroom zou vlug een circuit vinden !






Philip Bosma gaf op het forum een waardevolle aanvulling die voor velen onbekend zal zijn. Ik neem het hier graag op:

Het ligt niet zo eenvoudig als Willem voorstelt. Het is een wijd verbreide misvatting waar ik veel over heb gesproken met deskundigen. Er is bij de extreem hoge spanningen geen galvanisch gesloten circuit nodig om (een dodelijke) stroom te laten lopen. Vergelijk het met de optater die je kunt krijgen bij het aanraken van het metaal van de auto als je net bent uitgestapt. (Door het strijken van je kleren langs de kunststoffen zitting wordt je elektrostatisch opgeladen OMDAT jij geïsoleerd staat op je rubber zolen en de auto op zijn rubber banden). Er treedt LADINGSVEREFFENING op, de geladen geïsoleerde geleiders vereffenen hun onderlinge potentiaalverschil.

Een vogel of mens die een hoogspanningskabel zou aanraken wordt elke sekonde 100 maal op- en ontladen tot de spanning van de kabel. Hiertoe loopt er door het lichaamsdeel dat met de kabel in kontakt staat een wisselstroom. Deze is dodelijk! Er is natuurlijk een ondergrens. Het blijkt namelijk dat vogels op een 50 kV-leiding kunnen plaatsnemen. Een vogellijf kan veel minder lading bevatten dan dat van een mens. Dus mag je hieruit niet konkluderen dat een mens in die situatie ook geen gevaar loopt. Let maar eens op, vogels zitten bij hogere spanningen alleen op de (bovenste) bliksemdraden! En Willem heeft gelijk, door jouw lengte loop je zelfs dan nog gevaar.

Bedankt Philip!



Een heel ander gevaar voor de vogels is dat ze zich te pletter vliegen tegen de lijnen.

De hoogspanningslijnen zijn niet altijd even goed zichtbaar voor de vogels. Op plaatsen waarvan bekend is dat er veel vogels voorbijkomen (de zogenaamde vogeltrekroutes) zorgt men er voor dat de lijnen beter opvallen. Dat gebeurt bijvoorbeeld door die rood-witte ballen die je soms in de draden ziet hangen. Die vallen goed op bij de vogels en ze vliegen dan netjes over of onder de draden verder. Je kan dat vergelijken met een glazen deur waar men wat opgeplakt heeft omdat de mensen er eerst steeds tegen aan botsten ! Soms los je zoiets dus eenvoudig op.

Helaas had ik het hier goed mis maar Ing G.M. ( Bert ) Prins was zo vriendelijk om de juiste verklaring op te sturen:

De rood witte bollen in een hoogspanningslijn dienen NOOIT als bescherming voor vogels. Deze worden uitsluitend ingebouwd in nabijheid van vliegvelden en/of aanvliegroutes van vliegtuigen en helikopters. Gelukkig is er wel veel aandacht geschonken aan het beschermen van vogels hetgeen heeft geleid tot de volgende conclusie:

Bijna alle vogels hebben een beperking in het zien van ( dunne/smalle) horizontale strepen in de lucht. M.a.w. een horizontale ( enkele ) hoogspanningsdraad is voor een vogel moeilijk ( of nagenoeg niet ) te zien. Het gevaar sluipt dus hoofdzakelijk in bovenste bliksemdraden en enkele fasedraden maar nauwelijks in gebundelde fasedraden,zoals meestal toegepast word bij hogere spanningen zoals 220 en 380/400 KV lijnen.

Daar tegenover staat dat ze verticale strepen wel goed kunnen waarnemen. Om dit nu bij enkeledraden ( dunne horizontale strepen ) te versterken worden zgn "vogelbescherming spiralen" geplaatst. Dit moet je voorstellen als een kunststof spiraal die over een lengte van 40-50 cm om de geleider wordt gewikkeld maar die een laatste "omwenteling" heeft van ca 15 cm diameter. Deze laatste "lus" vormt in bevestigde toestand een verticale streep.

Bedankt! Ing. G.M. (Bert) Prins van Technisch Adviesbureau PRINS BV te Meppel Holland



Het volgende bericht vond ik op 20 02 2005 op http://www.nu.nl :

Hoogspanningsmast

Een parachutist is zondagmiddag in een hoogspanningsmast geland. Na zijn vrije val bleef hij haken in een mast aan de Amsteleindstraat in Oss. De man heeft zichzelf uit zijn benarde posititie weten te bevrijden door zijn noodparachute te gebruiken, aldus een woordvoerder van de brandweer.

Heeft die even geluk gehad!!




terug naar de E-Index