Electrotech-City NL - Hoe meet ik thuis een condensator door?

Eindelijk wordt elektrotechniek begrijpelijk ...

terug naar de E-Index



      Hoe meet ik thuis een condensator door?
   


Onlangs kreeg ik deze vraag:

"hoe kan ik een aanloopcondensator voor een motor checken of die nog in orde is? Ik heb namelijk geen flauw idee hoe je zoiets kunt meten, met een universeelmeter kun je denk ik niet veel."


Volgens mij denken veel mensen dat je dat niet met een (eenvoudige) universeelmeter kunt doen. En eigenlijk heb je daar speciale C meters voor maar die heeft bijna niemand thuis tot zijn beschikking. Toch kun je met een universeelmeter ook wel wat doen. Vooral met een analoge (zo een met een wijzer). Zet de meter op weerstandsmeting. Je weet dat er dan een batterijtje uit de meter in serie met de klemmen komt om een stroompje door de te meten R te laten lopen. Dan wordt de R = U/I meting gedaan !


tekening gemaakt door Jan Hamer


Een condensator laadt zich op met dat batterijtje. Als je nu bliksemsnel de meetklemmen wisselt wil de C weer leeglopen. Dit geeft een ander effect bij een goede dan bij een slechte C! Als je dus een goede C hebt moet je die eerst zo testen en dan de motor C. Het laden en het ontladen geeft een uitslag van de wijzer, de uitslag verandert.
Bij een digitale meter gebeurt dat ook maar het is minder mooi te zien.
Op school met mijn leerlingen demonstreer ik dat wel eens (met een analoge meter) en doorgaans zie je duidelijk verschil tussen een goede en een slechte C. Het is een super praktische meting, uit nood geboren maar je kan je er goed mee behelpen!


Een leuke reaktie:
"Vandaag heb ik eindelijk de gelegenheid gehad eens met het meten van die condensatoren aan de slag te gaan. Eerst heb ik een hulpschakelingetje gemaakt want je vertelde me dat je de aansluitingen snel diende te verwisselen. En aangezien bij mij altijd die verrekte meetpennen van de contacten schieten heb ik de volgende oplossing bedacht. Ik had namelijk nog een raar type schakelaar liggen dat ik met enig nadenken wel kon gebruiken.
Ik hoefde nu alleen maar de schakelaar heen en weer te gooien zonder me te hoeven ergeren aan wegschietende contactpennen. Zoals je al zei, het resultaat is verbluffend, tenminste dat vind ik. Alleen moest ik wel de zaak op het kOhm bereik zetten, anders zag ik niks gebeuren. Maar met de goede condensator (neem tenminste aan dat hij goed is want ik heb hem pas gekocht) sloeg de meter ( een analoge Philips multimeter type UTS003) ongeveer driekwart van de schaal uit. Met de condensator waarvan ik dacht dat die naar de Filistijnen was, kwam hij maar nauwelijks een wijzerdikte uit de hoek. Als dit altijd het geval is dan lijkt me dit een simpele maar goede meetmethode.
Heb je ook nog een verklaring voor dit fenomeen, waarom dit zo werkt?"


tekening gemaakt door Jan Hamer

Ik denk dat het heel simpel is: de goede C laadt zich op vanuit het batterijtje in de multimeter. Dat geeft een uitslag die snel terugloopt (de laadstroom). Bij snel ompolen (je boft dat je zo'n schakelaar had zeg!) komt de zaak in tegenfase te staan en dit geeft een soort kortsluitstroom die die grote uitslag geeft. Daarna zou de C zich weer opladen met tegengestelde polariteit. Maar het is vooral die "kortsluitstroom" die je ziet. Een defecte C laadt zich niet meer echt op en geeft dus ook nauwelijks wat te zien. Volgens mij zit er meer niet achter.



terug naar de E-Index