Op veel plaatjes van deze site kan worden geklikt voor een detail, vergroting of andere soortgelijke foto.
Fotogalerij imkerij en honingbij, deel 1
Fotogalerij imkerij en honingbij, deel 2
Honingbijfoto's
Honing
Propolis
Bijenzwermen
Varroamijt-bestrijding met oxaalzuur
Juridische aspecten van het bijen houden
Op deze site staan ruim 200 foto's, die alle onderworpen zijn aan © Copyright. Dat geldt voor zowel commerciële gebruikers als particulieren en non-profit-instellingen. Ook ieder gebruik in Powerpoint-presentaties valt daaronder. Hier vindt u hoe u een gebruikrecht kunt verkrijgen.
In onze omgeving zijn enkele ondersoorten als de Italiaanse bij, de Carnica en de Kaukasische bij te onderscheiden naast de West-Europese zwarte bij. Ook het gekweekte ras Buckfast is populair vanwege bijzondere ingeteelde eigenschappen. In sommige ontwikkelingslanden is de bijenteelt nog steeds een belangrijke inkomensbron. In Nederland wordt de honingbij echter meestal als hobbydier gehouden. De imkeractiviteiten in de bijenvolken zijn een noodzakelijk kwaad om de hobby in de hand te kunnen houden. Het is geen kunst om veel volken te kweken. Daarentegen is het wel veel moeilijker om met een beperkt aantal volken een zo hoog mogelijk (honing)rendement te behalen (economisch principe) en toch het natuurlijke aspect van bijenvolken zo veel mogelijk te respecteren. Daarbij moet bedacht worden dat imkeren in Zeeland anders kan zijn dan in Groningen of Limburg vanwege verschillen in plaatselijke omstandigheden, vooral waar het gaat om klimaat en drachtbronnen.
Een interssante wetenschappelijke ontwikkeling is de vaststelling van het complete genoom van levende organismen. Men is daarmee in omstreeks 1970 gestart met enkele virussen, bacteriën, schimmels, zoogdieren, insecten en planten. Voor de honingbij is de genen-kaart in 2006 geheel afgerond, zie voor een overzicht de publicatie in NRC-Handelsblad van 26 okt. 2006.
Imkers hebben dikwijls eigen ideeën over de beste manier waarop bijen zouden kunnen worden gehouden. Enige eigenwijsheid is ook mij niet vreemd, maar ik heb getracht de wijze van mijn bijen houden in voor imkers leesbare taal op te schrijven. Het document, dat een beschrijving geeft van mijn imkermethode t/m 2005 en bedoeld is voor imkers en andere belangstellenden, kunt u hier downloaden.
Na 2005 ben ik overgegaan op een andere wijze van imkeren in verband met een meer intensieve bestrijding van varroamijten en vanwege de gewenste beperking van virussen en andere ziekteverwekkers, die in verse raat minder kansen hebben. Een heroriëntering bracht mij op een aangepaste imkermethode die het gehele jaar door mogelijkheden biedt op varroamijtbestrijding en beperking van virussen, schadelijke eencelligen en schimmels.
Omdat door wetenschappers tot op heden (2008) geen verband is vastgesteld tussen CCD (Colony Collapse Disorder)-sterfte, ook wel verdwijnziekte genoemd, en de mate van varroamijtbesmetting, de bijenbehandelmethoden en de locatie en overige omstandigheden, is een methode gewenst die zowel varroamijten als de overige ziekteverwekkers beperkt. Het lijkt daarom aangewezen om meer volken per jaar geheel opnieuw op te bouwen op de wijze waarop vroeger de korfimkerij bedreven werd. Daarom probeer ik meer dan 50% te vernieuwen en tevens een meer natuurlijke zwermbeheersingsmethode te hanteren. Oude raat wordt omgesmolten met een stoomwassmelter of een zonnewassmelter, zodat ziektekiemen op de lege raampjes merendeels verwijderd zullen zijn door de hitte.
De bestrijding van de mijten met natuurlijke middelen is intensiever worden. Steeds als er een geheel broedloos volk is kan het een bestrijding krijgen met oxaalzuur. In de zomer zijn dat zwermen en eventueel volken met vernieuwing van de moer; in de winter (omstreeks half december) zijn dat alle volken. In de zomer wordt oxaalzuur verneveld en in de winter verdampt. Daarnaast zullen de volken zo vroeg mogelijk in de nazomer, liefst de eerste keer omstreeks eind juli, een behandeling krijgen met een tijmolieproduct, bijvoorbeeld Apiguard. De bedoeling daarvan is om zo veel mogelijk gezonde winterbijen te verkrijgen. Het aantal volken wordt na de winter teruggebracht tot ongeveer de helft van de ingewinterde volken via vereniging. Het verenigen doe ik zo vroeg mogelijk in het jaar, liefst in maart als het een rustige dag is met een temperatuur van 13 à 14 °C. De oudste raten worden opgeruimd en de toegevoegde raten worden zo veel mogelijk op natuurlijke wijze rond een bestaand broednest geplaatst. Dat wil ook zeggen dat ik rekening houd met de Y-structuur van de raat: links of rechts van het midden van de broedkamer. Zie hier voor een nadere toelichting daarop.
Een bijkomende wijziging is de overgang naar bastaardbijen in plaats van de door mij jarenlang gebruikte rasbijen (Buckfast). Dat is jammer voor de uniformiteit in goede prestaties en rustig gedrag, maar de bastaarden lijken beter bestand tegen de ziektenverwekkers en daarom ook beter te overwinteren.
De nieuwe methode is gebaseerd op een natuurlijke zwerm-methode, die ik eerder al eens ontwierp voor een andere imker. Een verschil is dat ik opgezette zwermen apart inwinter en pas in het voorjaar verenig met andere volken. Deze zwermen worden dan in december ook met oxzaalzuur behandeld tegen varroamijten. Het behandelen van afgezwermde volken met oxzaalzuurspray rondom de 25e dag na de voorzwerm, doe ik niet altijd, omdat het nogal verstorend werkt en de natuurlijke broedloze periode van ongeveer 4 weken ook zorgt voor een mijtenbeperking. Ik doe het alleen dan wanneer het tijdstip ruim voor eind juli ligt en er geen honing meer geoogst gaat worden van dat volk. Vroege zwermers waar nog honingkamers op staan komen dus niet in aanmerking. Die krijgen eind juli een eerste Apiguardbehandeling.
Het uitsnijden van darrenraat, wat ook wel als een middel wordt gezien om varroamijten te beperken, pas ik niet gericht toe. Ten eerste niet omdat ik erg weinig in de volken kijk en iedere imkershandeling natuurlijke evenwichten van een volk verstoort. Ten tweede laat ik darrenraat graag intact, omdat de bijen die darren nodig hebben. Ze besteden er zeer veel energie aan en dat doen ze niet voor niets. Ik haal een enkele keer darrenraat weg bij een volk dat het niet goed doet, zodat vererving via paring met jonge moeren van zo'n volk wat wordt beperkt.
Binnen de nieuwe door mij gehanteerde methode past ook niet goed dat er met de bijen wordt gereisd. Jarenlang heb ik in de zomer mijn bijen naar luzernevelden gebracht, maar de zwermmethode vereist dat ik meer zicht heb op de volken. Ook de stress van het reizen voor de bijen is nu niet meer aan de orde. De late terugkeer op de thuisstand (september) maakt het niet meer mogelijk om een effectieve mijtbestrijding met tijmolieproducten toe te passen, zodat de winterbijen van die volken zwak zouden zijn. Ze staan dus nu het gehele jaar in mijn tuin.
Voor het bijhouden van gegevens is een kastkaart voor imkers onontbeerlijk. Een eenvoudig model op A4-formaat kunt u hier downloaden.
In de fotogalerij geef ik allerlei plaatjes met enige toelichting over honingbijen en imkeren. De aanleiding voor de start van deze pagina (2002) was het toen wat magere aanbod op internet van fotomateriaal over honingbijen en imkerij, zowel kwantitatief als kwalitatief. Inmiddels is dat wel sterk verbeterd en zijn er ook elders volop foto's van honingbijen te vinden.
Op deze website en in het download-document 'Mijn imkermethode' vindt u wel enige aspecten van de biologie van de honingbij, doch die is niet gestructureerd weergegeven en zeker niet compleet. Voor degene die daarover meer informatie wil, verwijs ik naar de bibliotheek, waar meestal wel enige bijenboeken beschikbaar zijn.
Honing
Bij het houden van bijen hoort het product honing. Op een aparte pagina geef ik enige nadere toelichting over het slingeren, de samenstelling en eigenschappen van honing. Tevens geef ik aan hoe door mij de bewaartermijn wordt bepaald.
Propolis
De imker houdt zijn bijen meestal voor het winnen van honing en was. Soms wordt ook stuifmeel gewonnen, doch dat kan ten koste gaan van het volk, terwijl dat bij de andere producten beslist niet zo behoeft te zijn.
Een nevenproduct van de bijenteelt is propolis (ook wel: kithars), dat door de bijen wordt verzameld voor diverse doeleinden. Dit wordt al sedert de oudheid erkend als middel met medische toepassingsmogelijkheden. De Egyptenaren gebruikten het ook bij het balsemen van hun doden en het prepareren van de mummies. De desinfecterende werking en het vermogen om de algehele conditie te stimuleren hebben ook op het menselijk lichaam geweldige gezondheidsversterkende effecten. Van de van wasdeeltjes en andere ongerechtigheden gezuiverde propolis kan een tinctuur worden bereid, die veel toepassingen heeft als geneeswijze. Of men het nu ziet als middel van een natuurgeneeswijze of van alternatieve geneeswijzen, wat doet het er toe? Het werkt! Het product wordt ook wel verwerkt in zalven. Voor dit bijzondere bijenproduct is er een aparte pagina met een nadere toelichting.
Bijenzwermen
In voorjaar en zomer kunnen bijenzwermen enige overlast geven. Een deel van de bijen verlaat de korf of bijenkast, op zoek naar nieuwe huisvesting. Attente imkers weten (meestal) wanneer dat staat te gebeuren en treffen adequate maatregelen. Toch zijn er ieder jaar zwermen, ook van verwilderde volken. Zie verder de aparte zwerm-pagina.
Varroamijtbestrijding
De bestrijding van varroamijten is een wereldwijd probleem van de huidige imkerij. Voor de selectie en teelt van resistente volken is bijna iedere imkerij te klein in omvang. Alleen bij een groot aantal volken is zinvolle selectie mogelijk. De bestrijding met chemische middelen is na circa 20 jaar eigenlijk een mislukking geworden, want tegen alle middelen treedt na verloop van jaren resistentie van de mijten op. De natuurlijke middelen als tijmolie, mierenzuur en oxaalzuur zijn nu in opmars. Daarvan is oxaalzuur waarschijnlijk het meest effectief, doch tevens het middel met de meeste rompslomp voor de imker: extra beschermingsmiddelen, extra kastmateriaal en hulpapparatuur (een verdamper en accu of transformator). De behandeling met oxaalzuur beschrijf ik op een aparte pagina met wat plaatjes.
Juridische aspecten
De juridische aspecten van het bijen houden kunnen van belang zijn in een aantal situaties. Ik heb een poging gedaan om op eenvoudige wijze enig zicht in deze materie te geven binnen het Nederlands recht merendeels vanuit een civielrechtelijke en bestuursrechtelijke invalshoek. Ten aanzien van de zg. bijensteektherapie worden de realaties met het overeenkomstenrecht en het strafrecht nader belicht in een apart document.
Overige onderwerpen (andere websites)
Als imker ben ik ook al jaren lang geïnteresseerd in het leven van hommels. Ik houd ze regelmatig in nestkasten om ze nader te kunnen observeren en ook gewoon voor de aardigheid. Een aantal soorten, waarvan de aardhommel (Bombus terrestris) de gemakkelijkste is, kan iedereen houden. Dat lukt bijna altijd. Zie verder de aparte Hommel-site.
Ook andere insecten dan honingbijen en hommels hebben steeds mijn aandacht getrokken. Deze overige insecten, merendeels uit mijn eigen tuin, zijn onder meer: zeer veel solitaire bijen en wespen, kevers, wantsen, luizen, cicaden, sprinkhanen, vlinders, libellen, allerlei vliegen en zweefvliegen. Ik geef er ook enige toelichting bij. Ze staan op de Fotosite insecten.
Naar de Hommel-site (site over het leven van hommels, hun parasieten en het houden van hommels in nestkasten)
Naar de Fotosite insecten (site met zeer veel foto's, allerlei insectensoorten met toelichting)
Om het SPAM-filter te passeren is het van belang om in het onderwerp van een E-mail het woord 'insect' te gebruiken.
Soms wordt mij soms gevraagd mee te werken aan braderieën, bijzondere markten e.d. Dat doe ik echter niet. Kijk in een voorkomend geval op de bijen-startpagina (zie hieronder) en zoek een imkersvereniging in uw buurt. Er zijn er in Nederland meer dan 200.
Door mij worden ook lezingen gehouden. Dat doe ik in de vorm van Powerpoint-foto-presentaties over verschillende insectengroepen, maar tevens over tuin- en fotografie-onderwerpen. Een lezing over honingbijen behoort ook tot de onderwerpen. De lezingen betreffen circa 20 verschillende series, die in overleg kunnen worden ingekort en/of samengevoegd om tot het gewenste programma te komen. Voor presentaties gelden deze condities (tevens overzicht lezingen).
Terug naar boven
