Rembrandt Harmensz van Rijn (1606 - 1669)  
 

 
     
 

Nederlands grootste kunstenaar werd in 1606 in Leiden geboren als zoon van Harmen Gerritsz van Rijn, een welgestelde molenaar. Na enkele korte opleidingen in Leiden en Amsterdam, vestigde Rembrandt zich in 1625 als zelfstandig schilder te Leiden. In 1632 verhuisde hij naar Amsterdam, waar hij logeerde bij de kunsthandelaar Hendrik van Uylenburgh. Een jaar later trouwde Rembrandt met Saskia, een nicht van zijn gastheer.

Het familieleven van Rembrandt was echter niet zo gelukkig. Tussen 1635 en 1641 kregen Rembrandt en zijn vrouw 4 kinderen, maar alleen de laatste, Titus (1641-1668) bleef in leven. En Saskia stierf al in 1642.

Na de dood van Saskia raakte Rembrandt vaak in financiele en persoonlijke moeilijkheden. Rembrandt had vele schulden en moest zijn huis en zijn bezittingen verkopen. Ook zijn zoon Titus en zijn minnares werden hem ontnomen. Toch wist hij in die periode zijn grootste meesterwerken te vervaardigen.

Rembrandt stierf in Amsterdam op 4 october 1669. Zij lichaam werd bijgezet in de Westerkerk te Amsterdam.

rembrbeeld.jpg (19776 bytes)
Standbeeld van Rembrandt
op het Rembrandsplein te Amsterdam

 

In de periode 1930-2000 werden door de Nederlandse PTT in totaal 15 postzegels uitgegeven met betrekking tot Rembrandt.
Hieronder een overzicht.
 
 

r1930.jpg (192435 bytes)

1930. Rembrandt-zegels.
Ontwerp Jan Sluyters. Gravure H.Seegers. Kop van Rembrandt met op de achtergrond het schilderij "De Staalmeesters" (zie hieronder).
NVPH 229 frankeerwaarde 5 cent, toeslag 5 cent, kleur groen
NVPH 230 frankeerwaarde 6 cent, toeslag 5 cent, kleur sepia
NVPH 231 frankeerwaarde 12½ cent, toeslag 5 cent, kleur blauw.

rzelfportret.jpg (47546 bytes)

staalm4.jpg (77080 bytes)

Zelfportret van Rembrandt als apostel Paulus.
Het schilderij dateert uit 1661 en meet 94x77cm.
Rijksmuseum Amsterdam.
In 1662 ontstond het schilderij "De waardijns van het lakengilde", beter bekend als "De Staalmeesters".
Dit doek meet 192x279cm. Collectie Rijksmuseum Amsterdam.
Het doek is eigendom van de Gemeente Amsterdam en in bruikleen gegeven aan het museum.

rkraag.jpg (46508 bytes)

1938 Zomerzegels (serie NVPH 305-309)
Ontwerp en staalgravure van de 5-cent zegel is van S.L.Hartz, NVPH 308.
Portret van Rembrandt, gebaseerd op het schilderij "Zelfportret met opstaande kraag" (links) uit 1657.
Afmetingen  43,5 x 53 cm.
Origineel in National Gallery of Scotland te Edinburgh.

r1938.jpg (132272 bytes)

.

 

tituspz.jpg (160453 bytes)

titus55.jpg (235198 bytes)

1941 Kinderzegels (serie NVPH 397-401)
Serie van 5 identieke ontwerpen in verschillende kleuren.
Uitgegeven met toeslag ten bate van de kinderbescherming.
Gedeelte van het "Portret van Titus aan de lessenaar" uit 1655.
Afmetingen origineel 63x77 cm.
Bezit van Museum Boymans-van Beuningen in Rotterdam.
 
    
1956 Zomerzegels
(serie NVPH 671-675)
     Details op ware grootte van etsen van Rembrandt.
Uitvoering verzorgd door S.L.Hartz en J.van Krimpen.

r671.jpg (120517 bytes)

r672.jpg (121354 bytes)

r673.jpg (120517 bytes)

r674.jpg (121456 bytes)

r675.jpg (121558 bytes)

Boer met hoge muts Jonge Tobias en engel Pers met bonte muts De oude blinde Tobias Zelfportret uit 1639
 
 


"Boer met hoge muts, leunend op een stok"
Ets uit 1639.

 


"De engel verlaat het gezin van Tobias" ,   ets uit 1641.

 
 


"De Pers",    ets uit 1656

 


"De blinde Tobias" ,  ets uit 1651

 
 


Zelfportret van Rembrandt, leunend op een stenen balustrade,  ets uit 1639

Hierboven een afdruk van elk van de 5 etsen die model stonden voor de serie Zomerzegels van 1956.

De postzegels zijn afgebeeld op ware grootte, de etsen niet.

De afbeeldingen op de postzegels konden niet rechtstreeks van de ets worden overgenomen. Zo was de ets van de blinde Tobias nogal klein en moest het detail in de zegel zelfs iets worden vergroot.
Het zelfportret daarentegen was veel te groot en het hoofd moest sterk worden verkleind.

 

 
       
 
 

r1284.jpg (160516 bytes)
1983  Zomerzegels (serie NVPH 1281-1284)
NVPH 1284: Portret van Saskia met parelketting (uit 1633).
Hiernaast een gedeelte uit het schilderij "Het gelukkige paar",
zelfportret van Rembrandt en zijn vrouw Saskia (ca 1635).

rsaskia.jpg (331925 bytes)

.
1999 17e Eeuwse Nederlandse Schilderkunst
10 zegels in een velletje, NVPH 1826-1835
In het velletje 2 zegels van Rembrandt.
(zegels met gom)

r1827.jpg (134768 bytes)
Zelfportret (ca 1660)

r1835.jpg (136654 bytes)
Danae (1636)

.
1999 Het joodse bruidje    (NVPH 1836)
Origineel in Rijksmuseum te Amsterdam.
(Zelfklever)

r1836.jpg (173418 bytes)

 
 

2000 De Nachtwacht

r1904.jpg (151350 bytes)

Het schilderij "De Nachtwacht" (1642) wordt doorgaans als het meesterwerk van Rembrandt beschouwd. Het schilderij met een afmeting van 438 x 359 cm werd als groepsportret besteld door een schuttersgilde. In het midden staan de in zwart geklede kapitein Banningh Cock en zijn luitenant in het citroengeel. Het doek gonst van de activiteit en creëert een sfeer vol opwinding door contrasten tussen licht en donker, glanzende en doffe kleuren en een grote variatie in houdingen, gebaren en gezichtsuitdrukkingen. De Nachtwacht is het topstuk in het Rijksmuseum te Amsterdam.

 
 
     
 


Na 2000 verschijnen er toch weer bijzondere zegels die gewijd zijn aan Rembrandt.
 

 
     
 

 

Op 15 juli 2006 was het precies 400 jaar geleden dat Rembrandt Harmensz van Rijn in Leiden werd geboren. Ter gelegenheid hiervan gaf  TPG Post twee bijzondere postzegelvelletjes uit: "Rembrandt, zelfportret met Saskia" en  "Rembrandt 1606-1669".
De ontwerper van beide velletjes is Walter Nikkels, de druk werd verzorgd door Joh.Enschedé Security Print te Haarlem.
 
     
 

Op dit postzegelvelletje is Rembrandt te zien met zijn echtgenote Saskia van Uylenburgh. Dit zelfportret met Saskia, een ets uit 1636, bevindt zich in Museum het Rembrandthuis te Amsterdam.


Voor dit velletje is onder meer gebruik gemaakt van plaatdruk. Door deze speciale techniek ligt de zwarte inkt van de tekening boven op het papier, waardoor die voelbaar is. Voor het velletje werd ook gekozen voor 200-grams papier, waardoor het aanvoelt als een echte ets.
 

De frankeerwaarde van 6,45 euro is bedoeld voor aangetekende stukken.

(opm: de afdruk hiernaast is 150% van de werkelijke grootte)

 
 
  Op het velletje "Rembrandt 1606-1669" staan 5 portretten, ieder op telkens twee postzegels (hiernaast is de helft van een velletje afgebeeld).

Het ontroerende portret van Rembrandts zoon Titus (midden onder) is afkomstig van een olieverfschilderij uit het Kunsthistorischer Museum in Wenen. Titus bleef als enige van Rembrandts vier kinderen na de geboorte in leven, maar overleed eveneens op jonge leeftijd.

De afbeelding van Saskia van Uylenburgh, getooid met prachtige sieraden (links beneden), is eveneens een olieverfschilderij. Dit hangt in het Staatliche Kunstsammlungen in Kassel.

De "Man met de baard in Oosterse kleding" (links boven) is mogelijk Rembrandts vader en de "Zittende oude vrouw" (rechts boven) waarschijnlijk zijn moeder. Beide etsen worden bewaard in het Prentenkabinet van het Rijksmuseum in Amsterdam.

De uitsnede van "De vrouw in de deuropening" (rechts beneden), olieverf, Staatliche Museum in Berlijn, is mogelijk Rembrandts huishoudster en maîtresse Hendrickje Stoffels.

 
       
 

Samen met de hierboven beschreven velletjes, gaf  TPG Post ook nog een Prestigeboekje "Rembrandt" uit, met daarin de postzegels uit het velletje van 10.
Tevens werd een "afbeelding" met tanding opgenomen van een in Duitsland op 15 juli verschenen postzegel met hetzelfde portret van Saskia. Zie hieronder.
 
       
 
   

Hiernaast het origineel van het schilderij van Saskia dat als uitgangspunt werd gebruikt voor de Saskiazegel.

 

 
     
 

 
  Hierboven de Nederlandse versie,
frankeerwaarde 0,39 euro.
 
 
 

 
  Hierboven de Duitse versie,
frankeerwaarde 0,70 euro.
 

 
       
Met zijn immense oeuvre van zo’n 420 schilderijen, ongeveer 300 etsen en 1400 tekeningen behoort Rembrandt zeker
tot de meest productieve en invloedrijke schilders uit de Europese kunstgeschiedenis.

Opmerking.
Er zijn nog een mooie website (in het Engels) met postzegels en gegevens over Rembrandt:      Art-on-Stamps (Rembrandt en Familie).
.


Samenstelling: Toon Oomens

      
 
 

Terug naar Overzicht Artikels