De Watersnoodramp van 1953

De Ramp heeft vele slachtoffers geëist. De trieste balans na de watersnoodramp gaf aan dat 1835 mensen het leven hadden verloren. Circa 72.000 inwoners moesten uit het rampgebied worden geëvacueerd. Ook de materiële schade was groot. Dieren verdronken, woningen en boerderijen werden verwoest of zwaar beschadigd, land en gewassen werden voor lange tijd onbruikbaar.
De Watersnoodramp heeft diep in het leven van mensen ingegrepen. Meteen na de rampnacht kwamen diverse hulpacties op gang. Het leger werd ingezet bij de reddingsoperaties. Geld werd ingezameld om het leed van de slachtoffers te verzachten. Ook door de PTT werden diverse initiatieven genomen om geld in te zamelen.
Hieronder een overzicht van enkele filatelistische aspecten van de ramp.

.

De Amsterdamse ontwerper J.E.Cserno ontwierp op eigen initiatief een watersnoodzegel (hier rechts). Toen dit ontwerp aan de PTT werd aangeboden was de productie van de weldadigheidszegel al in volle gang en het voorstel werd dus afgewezen.

.

Er werden ruim 120.000 FDC's verkocht in een periode van 8 dagen.
Ze werden allemaal afgestempeld met hetzelfde stempel:  'sGRAVENHAGE 10 FEB '53.

.

De stormramp leidde ook tot uitgifte van postzegels met toeslag in de Nederlandse Overzeese gebieden, zoals Nederlands Nieuw-Guinea, Suriname en de Nederlandse Antillen.
Ook enkele andere landen, waaronder Denemarken en IJsland gaven speciale toeslagzegels uit als hulpverlening.
Zie hieronder.

.

De posterijen op onze Nederlandse Antillen presenteerden ook een speciale luchtpostbrief met opdruk:
"Watersnood 1953 Nederland" / "Luctor er Emergo".
Onderstaande brief werd verstuurd van Oranjestad op Aruba naar Hulst in Zeeuws-Vlaanderen.
De brief is gefrankeerd met een opdrukzegel van de Nederlandse Antillen.
Als extra attentiewaarde werd aan de achterzijde van de brief nog een sluitzegel geplakt met de tekst:
"Aruba voor Nederland Hulpfonds".

.

De PTT zette ook 3 autopostkantoren in om door het land te rijden om watersnoodzegels te verkopen.
Zij gebruikten de bekende stempels "Auto-postkantoor" met nummer 1, 2 of 3.
Hieronder achtereenvolgend nummer 2, 3 en 1 op echt gelopen brieven.

Ook werden meteen al in februari vlagstempels geplaatst op alle post in Nederland
om de aandacht op de hulpverlening te vestigen. Er waren 2 versies in gebruik:
"KOOP WATERSNOOD-POSTZEGELS!"          en            "HELP NU  GIRO  9575   NATIONAAL RAMPENFONDS"

Onderstaande briefkaart werd op 3 maart 1953 verstuurd van Amsterdam naar Frankrijk.
De stempelvlag "HELP NU!  GIRO 9575  NATIONAAL RAMPFONDS"  is hier gebruikt.
Er was echter te weinig port betaald, vandaar de aantekening T 5.
Het tarief van Nederland naar Frankrijk was toen 12 cent.
De brief is in Frankrijk beport met 2 zegels met een waarde van totaal 6 Franse Francs.

Onderstaande luchtpostbrief werd verstuurd vanaf Centraal Station Amsterdam op 13-II-1953
naar Ann Arbor in de USA. De brief is juist gefrankeerd met 50 cent als tarief Luchtpost Overzee.

.

De watersnoodzegels waren te koop vanaf 10 februari  tot en met 31 maart 1953.
Het einde van de geldigheid van deze zegels werd bepaald op 31 december 1954.
De verkoop van de postzegels bracht samen met de verkoop van de eerste-dag-enveloppen
een bedrag op van ruim 1,6 miljoen gulden.
Deze opbrengst was ongeveer 3x zo groot als de net ervoor verschenen kinderzegels van 1952
en bijna 10x zo hoog als de opbrengst van de opvolgende zomerzegels van 1953.

.

Door allerlei instanties werden activiteiten ondernomen om zoveel mogelijk geld in te zamelen voor de getroffenen van de Ramp.
Zo werd bijvoorbeeld bovenstaande kaart, met een tekening van de bekende Nederlandse kunstenaar Eppo Doeve, verkocht.

.

In Zeeuwsch-Vlaanderen vielen 10 slachtsoffers tijdens de ramp, waarvan 2 kinderen uit de Gemeente Terneuzen.
De foto hierboven toont het evacueren van bewoners uit de Jozinastraat in Terneuzen. (foto Henk Hommers).
In de lage delen van de binnenstad  (Van Bovenstraat, Grenulaan, Jozinastraat, Dijkstraat) stond het water tussen 50 en 150 centimeter hoog.

Om niet weer zo een catastrofe te laten gebeuren lanceerde de Nederlandse regering het zogenaamde "DELTAPLAN" dat Nederland moest beschermen tegen extreme omstandigheden zoals storm en springvloed. Het project zou bijna 30 jaar in beslag nemen om gerealiseerd te worden. En het zou uiteindelijk biljoenen Nederlandse guldens kosten. Er zouden 4 dammen worden gebouwd, waarvan 2 met afsluitbare gedeeltes en verscheidene kleinere dammen in het achterland. Alle dammen bij elkaar zouden het directe contact met de zee met meer dan 70 kilometer terugbrengen. Tegelijkertijd zou er een zoutwater reservoir ontstaan aan de landzijde. Nieuwe wegen moesten er komen over de dammen. Nieuwe recreatie-terreinen zouden ontstaan met uitzonderlijke aantrekkingskracht voor toeristen, waardoor een belangrijke bron van inkomsten zou kunnen ontstaan.

In 1986 zijn de Deltawerken compleet !

Op 4 october 1986 verklaarde Koningin Beatrix de Deltawerken voor compleet. Het meest moeilijke project was de afsluiting van de Oosterschelde met een dam met afsluitbare schuiven, de zogenaamde Stormvloedkering.

Over deze dam was een autoweg, maar het duurde nog enkele maanden voordat de weg echt kon worden gebruikt.

1986: Plattegrond stormvloedkering
(nvph 1361)
 

1986: Fotografische weergave stormvloedkering
(nvph 1362)

.

.

Aanvullende poststukken
 

.

.

Terug naar Overzicht Artikels